De Canadese serie Heated Rivalry, vanaf vrijdag in Nederland te zien, is dé tv-hype van het moment. De serie is populair bij gays, heterovrouwen én hockeybro’s. Het duurde even, maar het lijkt erop dat een relatie tussen twee mannen eindelijk een ‘gewoon’ romantisch verhaal is.
schrijft voor de Volkskrant over cabaret, stand-upcomedy en musical.
Op sociale media gaan de laatste weken vrolijk stemmende beelden rond van zogeheten Heated Rivalry-kijkfeestjes. Op uiteenlopende plekken in de wereld, in gaybars maar ook in sportbars, kijken gemengde groepen mensen met zijn allen op een groot scherm naar de Canadese dramaserie Heated Rivalry. En de toeschouwers houden zich niet bepaald in.
Als er een seksuele of romantische scène tussen de twee mannelijke hoofdrolspelers in volle close-up wordt vertoond, wordt er oorverdovend gejoeld en gejuicht. Als ware het een sportwedstrijd, maar dan geen sport, maar een verrassende, queer liefsdesgeschiedenis tussen twee jonge mannen.
De serie Heated Rivalry heeft overduidelijk een snaar geraakt en kan dé seriehype van het moment worden genoemd. Vanaf vrijdag 23 januari kan ook Nederland (legaal) naar de serie kijken, want dan verschijnt het zesdelige eerste seizoen van Heated Rivalry bij HBO Max.
De tv-serie van bedenker en regisseur Jacob Tierney heeft een interessant traject afgelegd voordat het een wereldwijde hit werd. De serie werd ontwikkeld voor het kleine Canadese streamingplatform Crave, en gefilmd met een relatief klein budget. Heated Rivalry is gebaseerd op twee boeken uit de populaire reeks Game Changers van de Canadese schrijver Rachel Reid. Zij schrijft binnen het ‘romance’-genre verhalen in de wereld van het ijshockey, volkssport nummer één in Canada.
In de eerste tien minuten van aflevering 1 wordt de verhaallijn helder neergezet. We zien wedstrijdverslagen van belangrijke wedstrijden uit de Canadees-Amerikaanse ijshockeycompetitie. Er zijn twee rivalen die telkens weer tegenover elkaar komen te staan op het ijs: de Japans-Canadese Shane Hollander (Hudson Williams), de sterspeler van het fictieve team Montreal Metros, en de Rus Ilya Rozanov (Connor Storrie), die speelt voor de (eveneens fictieve) Boston Raiders. Hiernaast komen zij allebei uit voor hun nationale teams, Canada en Rusland, in diverse toernooien.
Na de rivaliteit en de bikkelharde strijd op het ijs zijn er ontmoetingen tussen de twee sporters na de wedstrijd, tussen de wedstrijden door, in hotelkamers in Montréal, Ottawa, Toronto of Las Vegas. In een scène onder de douche bekijken de twee elkaars lichaam en slaat de vonk over, al blijven ze eerst nog op afstand van elkaar.
Achteraf, in de kleedkamer, vraagt Ilya Rozanov aan Shane Hollander: ‘Wat is je kamernummer?’ Shane aarzelt kort, maar zegt dan: ‘1410.’ Met zijn imposant gespierde torso leunt Ilya lichtjes over Shane en zegt met zijn Russische accent: ‘Stel, dat ik naar 1410 toekom, om 9 uur vanavond...’ Shane: ‘Ik zou open kunnen doen.’ Ilya: ‘Ik zou kunnen aankloppen.’
Vanaf die ontmoeting ontwikkelt zich een reeks afspraakjes in hotelkamers en (luxueuze) appartementen. Seks is het doel van deze ontmoetingen, en alles moet in het grootste geheim plaatsvinden. Tegelijkertijd zien we ook de publieke optredens van de rivalen Shane en Ilya, die elkaar in hun telefoon hebben gezet onder een schuilnaam. Als ‘Lily’ en ‘Jane’ sexten ze erop los, soms ook vlak voordat de twee een wedstrijd tegen elkaar moeten spelen.
De serie maakt royaal gebruik van tijdsprongen, waardoor we steeds in een ander jaar belanden, uiteenlopend van 2008 tot 2017, en zien hoe de relatie tussen de twee zich ontwikkelt. De vertelling kent hierdoor een hoog tempo.
Na de première eind november in Canada werd de serie aangekocht door het Amerikaanse HBO Max en werd daar al snel een kijkcijferhit. Zonder dat er veel promotie voor de serie was, en zonder bekende acteurs in de cast. Hoofd van HBO Max Casey Bloys zei tegen The New York Times: ‘Het is overduidelijk een sensatie geworden door mond-tot-mondreclame.’
Een hit is Heated Rivalry zeker, maar is de serie ook vernieuwend of origineel? De laatste pakweg tien jaar zijn we dankzij de dominantie van de streamingdiensten verwend met tv-series en films die uitdagende verhaallijnen rond lhbti-personages hebben verteld.
Er zijn op jongeren gerichte series, zoals Sex Education (2019), Love, Victor (2020), Young Royals (2021) en het populaire Heartstopper (sinds 2022). De megahit The White Lotus (vanaf 2021) van schrijver Mike White bevatte tot nu toe elk seizoen wel een opvallende, brutale queer verhaallijn. En kijkers werden ontroerd met queer personages in Somebody, Somewhere (2022-2024), of Fellow Travellers (2023), over een verboden mannenliefde in de VS in de jaren vijftig. Ook in tv-genres waar je het niet direct zou verwachten doken queer verhaallijnen op. Zoals in de postapocalyptische gameverfilming The Last of Us (2023), die een ontroerende aflevering bevat over de opbloeiende liefde tussen overlever Bill (Nick Offerman) en de vluchteling Frank (Murray Bartlett).
Dat er nu zo’n rijk aanbod is, is zeker niet vanzelfsprekend. De queer tv-serie komt van ver. In de jaren zeventig en tachtig zag je nog maar zeer sporadisch homoseksuele of lesbische personages in televisiedrama. Of ze kwamen wel voor, maar hun geaardheid werd eerder gesuggereerd dan expliciet benoemd.
In 1977 speelde Billy Crystal een van de eerste gay personages in een serie, Jodie Dallas in de sitcom Soap van zender ABC. Hierna doken er in de jaren tachtig meer gay mannen op binnen de vaste cast van veelbekeken soapseries, zoals Steven Carrington in Dynasty (vanaf 1981), of in Engeland Collin Russell in het veelbekeken EastEnders (vanaf 1986).
In de jaren negentig durfden tv-makers al veel meer aan. Eén specifieke aflevering uit 1997 van de sitcom Ellen van Ellen DeGeneres wordt als een omslagpunt binnen de queer tv-historie beschouwd. In deze aflevering komt Ellen, die in de serie een versie van zichzelf speelde, uit de kast als lesbienne. Die aflevering trok 42 miljoen kijkers en kreeg lovende reacties.
Redelijk snel na Ellens coming-out volgden grensverleggende comedyseries zoals Will & Grace (vanaf 1998), over de homoseksuele Will die samenwoont met zijn beste vriendin Grace. Deze sitcom werd, mede door de hilarische optredens van Sean Hayes als de flamboyante huisvriend Jack, een groot succes. In Engeland schreef Russell T. Davies zijn invloedrijke dramaserie Queer as Folk (vanaf 1999), over de belevenissen van een gay vriendengroep in Manchester.
In de jaren nul van de 21ste eeuw komen de lhbti-personages steeds meer los van de klassieke stereotypes, zoals de over-de-top-homo die enkel dient als komische noot. Denk aan begrafenisondernemer David Fisher en zijn Afro-Amerikaanse vriend Keith in HBO-serie Six Feet Under (2002). Of in de befaamde misdaadserie The Wire (2002) het personage Omar Little, die naast een angstaanjagende crimineel ook homoseksueel is. Lhbti-personages groeien uit van ‘de uitzondering’ tot een vast onderdeel van de casts van grote tv-series, zij het in bijrollen. Een uitzondering is The L Word (2004), een baanbrekende Amerikaanse dramaserie waarin lesbische vrouwen uit Los Angeles centraal staan.
Maar over het algemeen bevindt het queer genre zich ook dan nog in een niche. Neem een HBO-serie als Looking (2014), over de liefdeslevens van een groep homoseksuele mannen (gespeeld door onder anderen Jonathan Groff en Murray Bartlett) in San Francisco. Een sterke serie waarop regisseur Andrew Haigh (bekend van films als Weekend en All of Us Strangers) zijn kwaliteitsstempel drukt. Maar omdat de kijkcijfers van Looking tegenvallen, zet HBO de serie na twee seizoenen stop.
Binnen de film- en televisiewetenschappen is veel onderzoek gedaan naar de ‘tropes’ van queer tv, oftewel vaste elementen en stereotyperingen die voorkomen in queer fictie. Tot een van die tropes behoort ‘queer trauma’: uit analyses blijkt dat lhbti-personages in films en tv-series veel vaker een trauma meemaken of doodgaan dan heteroseksuele personages. Wetenschappers merkten hierbij op dat deze tropes een nadelig effect hebben op lhbti-kijkers, die zich spiegelen aan de fictie die zij krijgen voorgeschoteld.
Deze bevindingen golden vooral voor vroegere decennia in Hollywood en op televisie. Toch zie je het queer trauma ook in de 21ste eeuw nog vaak opduiken. Dat gaat van homofoob geweld, waardoor de verliefde cowboys uit de baanbrekende film Brokeback Mountain (2005) uit elkaar worden gedreven, tot seksueel misbruik in de jeugd, zoals we zagen bij het personage Jude in de veelgelezen roman A Little Life van Hanya Yanagihara uit 2015. In de aangrijpende serie It’s a Sin (2021) van Queer as Folk-schrijver Russell T. Davies uit 2021 wordt de aidsepidemie behandeld. En de Italiaanse zomerliefde van Elio en Oliver in Call Me By Your Name uit 2017 had, hoewel gloedvol en romantisch in beeld gebracht door regisseur Luca Guadagnino, uiteindelijk toch geen happy end.
De laatste tijd zijn daar series bijgekomen waarin homoseksualiteit niet meer wordt geproblematiseerd, maar als een vanzelfsprekendheid wordt gezien, zoals in de Nederlandse productie Anne+ (2018-2020).
In Heated Rivalry zit het drama en het conflict niet zozeer in personages die worstelen met hun geaardheid, maar in de omstandigheden waarin zij leven. Namelijk de wereld van de topsport, en dan ook nog het machismo van het ijshockey.
Shane en Ilya behoren tot de top van hun sport en hun leven wordt beheerst door dure sponsordeals met veel verplichtingen en publieke optredens. Homoseksueel zijn kan daar geen onderdeel van uitmaken, zo veronderstellen zij. Hun ontmoetingen moeten dus in het geheim plaatsvinden.
Daar komt nog bij dat Ilya Russisch is. Hoewel hij leeft en werkt in Noord-Amerika, volgen we hem in het contact met zijn Russische familie. Ook speelt een deel van de serie zich af tijdens de Olympische Winterspelen in het Russische Sotsji in 2014, waar de aanwezige sporters het taboe op homoseksualiteit benoemen. Deze achtergrond zorgt voor extra drama in de serie, en tegelijk wordt er ook een Russische doelgroep mee aangesproken. Er verschenen al nieuwsberichten dat ook Russen manieren hebben gevonden om naar de serie te kijken.
Maar los van dit drama onderscheidt Heated Rivalry zich met een lichte, optimistische toon. Een bewuste zet van de makers. Showrunner en regisseur Jacob Tierney vertelde in de talkshow Etalk op de Canadese televisie: ‘Ik wil met deze serie onbeschaamde queer vreugde brengen. Wij als queer mensen krijgen niet vaak een goede afloop te zien in verhalen die over ons gaan. In onze verhalen komt ook niet heel veel gezonde seks voor, tussen instemmende mensen. In queer verhalen zit altijd veel trauma, wat ik wel begrijp, maar het is ook prettig en belangrijk om de andere kant van de medaille te laten zien. Namelijk onbeschaamde geilheid en gelukzaligheid.’
Dit uitgangspunt uit zich in Heated Rivalry in behoorlijk expliciete seksscènes, waarbij de hockeyers elkaar overigens steevast bij hun achternamen ‘Hollander’ en ‘Rozanov’ blijven aanspreken.
Deze scènes blijken in de smaak te vallen bij uiteenlopende doelgroepen. Volgens de data van HBO Max, zoals vermeld in The New York Times, bestaat het kijkerspubliek van Heated Rivalry inmiddels voor twee derde uit vrouwen. Een fascinerend artikel in The Guardian legt uit waarom vrouwen naar de serie kijken en waarom ze ook de Game Changers-boeken van Rachel Reid lezen. Veel vrouwelijke kijkers waarderen het om naar relaties te kijken waarin de dreiging van misogynie, geweld of hiërarchie totaal afwezig is. De relatie van Shane en Ilya wordt als volkomen gelijkwaardig gezien, er is geen sprake van ongelijke machtsverhoudingen.
Ook heteroseksuele mannen met interesse in ijshockey kijken Heated Rivalry, zo is te horen in diverse podcasts over de Canadese ijshockeywereld, zoals What chaos! en Empty Netters. Hier worden de afleveringen van Heated Rivalry uitvoerig besproken en geanalyseerd. In het begin reageren deze mannen nog wat ongemakkelijk op de seksscènes, maar als de relatie tussen Shane en Ilya zich in de loop van het seizoen verdiept tot een liefdesverhaal, moet uiteindelijk iedereen wel een traantje wegpinken.
Heated Rivalry is vanaf 23/1 te zien op HBO Max.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant