Volg in dit liveblog het laatste nieuws over de situatie op Groenland.
Rutte en Trump kondigden woensdag een raamwerk aan voor een akkoord over Groenland.
Vandaag komen Europese leiders bijeen voor een extra top over Groenland.
Volgens The New York Times is er in Davos gesproken over een compromis waarbij de Verenigde Staten delen van Groenland in eigendom krijgen om daar militaire bases te bouwen. Meerdere bronnen zeggen dit tegen de krant. Het is niet bekend of dit voorstel ook deel is van het ‘kader’ dat gisteren door de Amerikaanse president Trump en Navo-chef Rutte is afgesproken.
Een van de bronnen van de NYT, die de bijeenkomsten bijwoonde, vergeleek het concept met de Britse bases op Cyprus, die worden beschouwd als Brits grondgebied. Een tweede bron bevestigde eveneens dat het idee voor Groenland was gemodelleerd naar de Britse bases op Cyprus.
Rutte zelf heeft gezegd dat de soevereiniteit van Denemarken niet besproken is met de Amerikaanse president. Een woordvoerder van Rutte zegt tegen de Amerikaanse krant dat de Navo-baas geen voorstel heeft gedaan dat de soevereiniteit van Denemarken aantast.
Scandinavië-correspondent Jeroen Visser
De Deense premier Mette Frederiksen heeft vanochtend voorzichtig positief gereageerd op de uitkomst van het Groenland-overleg tussen Navo-secretaris-generaal Mark Rutte en de Amerikaanse president Trump.
Ze zegt in een verklaring dat ze gisteren nauw overleg heeft gehad met Rutte, zowel voor als na zijn overleg met Trump. Volgens Frederiksen is haar verteld dat er niet onderhandeld is over de soevereiniteit van Denemarken. ‘De Navo is zich volledig bewust van het standpunt van het Koninkrijk Denemarken. We kunnen over alle politieke zaken onderhandelen: veiligheid, investeringen, economie. Maar over onze soevereiniteit kunnen we niet onderhandelen’, aldus haar verklaring.
Frederiksen noemt het ‘goed en vanzelfsprekend’ dat Rutte en Trump over Groenland hebben gesproken, omdat de veiligheid in het Arctische gebied een zaak voor de gehele Navo is. ‘Het Koninkrijk Denemarken wenst een constructieve dialoog met bondgenoten voort te zetten over hoe we de veiligheid in het Arctische gebied kunnen versterken, inclusief de Golden Dome van de VS, mits dit gebeurt met respect voor onze territoriale integriteit.’
Scandinavië-correspondent Jeroen Visser
Secretaris-generaal van de Navo Mark Rutte heeft laten weten dat er ‘nog veel werk te doen is’ om een akkoord over Groenland te bereiken. ‘Ik denk dat het een zeer goede bijeenkomst was vanavond. Maar er is nog veel werk te doen’, zei Rutte op het World Economic Forum in Davos na zijn gesprek met de Amerikaanse president Trump.
De soevereiniteit van Groenland is niet ter sprake gekomen in de gesprekken met Trump, aldus Rutte.
Trump sprak met Rutte in Davos over de hoogopgelopen ruzie die was ontstaan tussen Denemarken en zijn bondgenoten en de Verenigde Staten over Groenland. Trump liet de afgelopen tijd meermaals weten dat hij Groenland, dat bij het koninkrijk Denemarken hoort, wilde annexeren.
Na de gesprekken liet Trump weten dat hij samen met de Navo-chef ‘de basis voor een toekomstig akkoord over Groenland’ had gelegd. Rutte kondigde later aan dat niet alleen de VS, maar de Navo-landen gezamenlijk Groenland en het Noordpoolgebied gaan verdedigen.
De Navo-landen, en niet alleen de VS, gaan gezamenlijk Groenland en het Arctisch gebied verdedigen. De afspraken die de Navo-leden onderling over Groenland zullen maken, hebben als doel ervoor te zorgen dat Rusland en China ‘geen voet aan de grond krijgen’ in het Arctisch gebied, zowel ‘economisch als militair gezien’. Dat staat in een verklaring die de Navo zojuist heeft laten uitgaan.
Trump houdt vol dat hij Groenland wil inlijven vanwege de veiligheidssituatie in de regio. Hij meent dat China en Rusland ook hun oog op het eiland hebben laten vallen vanwege de strategische ligging, de olie en mineraalrijke bodem. De belofte van Navo-chef Rutte komt tegemoet aan die zogezegde vrees, al is nog onduidelijk wat hier tegenover moet komen te staan. Rusland en China hebben de afgelopen dagen overigens ontkend dat zij Groenland willen inlijven.
Eerder vanavond kwamen Rutte en Trump overeen dat er besprekingen zullen plaatsvinden die tot een deal moeten leiden, zo bevestigde een tevreden Trump na afloop. Die besprekingen ‘zullen zich richten op het garanderen van de Arctische veiligheid door de gezamenlijke inspanningen van de bondgenoten, in het bijzonder de zeven Arctische bondgenoten’, blijkt uit de Navo-verklaring. Behalve de VS en Denemarken horen ook Canada, Noorwegen, Zweden, Finland en IJsland daarbij.
Maartje Geels
Navo-chef Rutte heeft de verklaring van Trump op Truth Social van zojuist onderstreept. Tegenover verslaggevers in Davos zei Rutte dat de Amerikaanse president ‘de kern raakt’ van wat hij met Trump heeft afgesproken over Groenland. Net als Trump gaf ook Rutte geen verdere details, wel repte hij van een ‘goede ontmoeting’ die de twee hebben gehad. ‘Er zullen meer gesprekken plaatsvinden, later volgt meer’, aldus Rutte.
De extra heffingen voor acht Europese landen zouden per 1 februari ingaan. Trump had deze ingesteld als vergelding voor de militaire steun die de landen aan Groenland hebben geleverd. Eerder op de dag, tijdens een toespraak in Davos, zei Trump dat hij van een militaire operatie op Groenland af zou zien en het eiland in plaats daarvan wilde kopen. Zowel Denemarken als Groenland, een autonome Deense regio, zitten daar niet op te wachten.
‘We hebben de tarieven van tafel gehaald omdat we een conceptdeal hebben’, reageerde Trump tegenover CNBC. Hij gaf te kennen niet te weten of Denemarken is geraadpleegd. ‘Ik neem aan van wel, Mark Rutte is een sterke leider en heeft iedereen gesproken’. Trump leek kort te suggereren dat de VS aanspraak zullen kunnen maken op de waardevolle mineralen in de grond van het eiland.
Maartje Geels
Demissionair premier Dick Schoof noemt het ‘positief’ dat de Amerikaanse importheffingen voor Europese landen voorlopig van de baan zijn. ‘De weg naar de-escalatie is ingeslagen’, schrijft Schoof op X. Hij hoopt dat de VS en de EU ‘samen blijven optrekken’ in de bescherming van het Noordpoolgebied tegen ‘dreigingen uit Rusland en China’.
De Amerikaanse president Trump had gedreigd om per 1 februari extra importheffingen van 10 procent op te leggen aan een reeks Europese landen, waaronder Nederland. Het ging om landen die zich nadrukkelijk achter Denemarken en Groenland hebben geschaard en zich hebben uitgesproken tegen Trumps pogingen om het eiland in te lijven. Vanavond meldde Trump dat de heffingen er voorlopig niet komen, na afloop van een gesprek met Navo-chef Mark Rutte.
Schoof, Rutte en Trump zijn momenteel in Davos, waar het jaarlijkse World Economic Forum plaatsvindt. In een toespraak herhaalde Trump vanmiddag dat de Amerikanen Groenland willen ‘kopen’, maar hij zei dat daarvoor geen militaire middelen zullen worden gebruikt.
De Deense buitenlandminister Lars Lokke Rasmussen heeft ook positief gereageerd op Trumps besluit om zijn dreigement in te trekken. ‘Het is een goed signaal dat Trump zegt dat hij geen geweld wil gebruiken, maar het blijft helder dat hij een ambitie heeft waaraan wij niet tegemoet kunnen komen’, aldus Rasmussen.
Daan de Vries
De importheffingen die de Verenigde Staten per 1 februari zouden opleggen aan een aantal Europese landen, zijn voor nu van de baan. Dat heeft de Amerikaanse president Trump op zijn platform Truth Social gezegd, na afloop van een gesprek met Navo-baas Rutte. Volgens hem ligt een raamwerk voor een ‘toekomstige deal’ op tafel aangaande Groenland, het eiland waarop Trump zijn zinnen heeft gezet.
Wat die deal precies inhoudt is niet duidelijk: ‘Deze oplossing zal, als die doorgaat, geweldig zijn voor de Verenigde Staten en alle Navo-landen’, aldus Trump. De details zullen verder uitonderhandeld worden, aldus Trump, die toevoegt dat buitenlandminister Marco Rubio en gezant Steve Witkoff hiervoor verantwoordelijk zullen zijn. De autonome regio, onderdeel van het koninkrijk Denemarken, heeft bij herhaling gezegd niet te koop te zijn.
De tarieven zouden voor een aantal Europese landen moeten gaan gelden, waaronder Nederland. Het ging om een heffing van 10 procent op producten die de VS importeren. Behalve Nederland ging het om Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Finland – Navo-landen die zich achter Groenland hebben geschaard door militairen naar het eiland te sturen.
Maartje Geels
Het feit dat president Trump heeft gezegd dat hij Groenland niet met geweld wil inlijven, is een positief signaal. Dat liet de Deense buitenlandminister Lars Løkke Rasmussen vanmiddag weten, niet lang nadat Trump het World Economic Forum in Davos had toegesproken. Het is duidelijk dat Trump het gebied nog steeds wil annexeren, aldus Rasmussen, die verder toevoegde dat zijn land ‘de diplomatieke weg wil blijven bewandelen’ ten aanzien van Groenland.
Tijdens Trumps betoog in Davos viel hij het Scandinavische land bij herhaling aan. Zo zei Trump meermaals dat hij vindt dat Denemarken te weinig heeft gedaan om het gebied te beschermen en daarmee de achterdeur voor China heeft opengezet. Rasmussen bestrijdt die lezing: volgens hem heeft zijn land voldoende gedaan om te zorgen dat Groenland niet onder de Chinese invloedssfeer komt.
Verder herhaalde Trump zijn redenering dat de Verenigde Staten het gebied in handen moeten krijgen, omdat buitenlandse machten als China het gebied anders over zullen nemen. Hij zei te willen onderhandelen met Denemarken over de verkoop. De autonome regering in Nuuk heeft overigens benadrukt dat zij geen enkel mandaat aan Denemarken hebben gegeven om over verkoop te onderhandelen.
Maartje Geels
De Europese Unie moet concrete afspraken gaan maken over hoe lidstaten elkaar te hulp schieten als een EU-lidstaat militair wordt bedreigd. Dat wil het Europees Parlement. Daarvoor moet artikel 42.7 van het Europees Verdrag worden aangescherpt. Dat artikel schrijft voor dat, wanneer één lidstaat slachtoffer wordt van buitenlandse agressie, de andere lidstaten te hulp schieten, vergelijkbaar met artikel 5 van de Navo. Het Parlement stelt dat de tijd voorbij is van plannen die alleen op papier bestaan is en dat Europa ‘op eigen benen moet kunnen staan’.
Het parlement nam woensdag een verklaring hiertoe aan. Daarin staat ook dat er een EU-troepenmacht moet worden gevormd en de defensie-uitgaven in de lidstaten beter moeten worden gecoördineerd. Het parlement erkent in de verklaring de belangrijke rol van de Navo en de positie van Amerika als bondgenoot, waarschuwt tegelijkertijd voor de ‘toenemende onvoorspelbaarheid en het isolationisme in het buitenlandse beleid van de VS’.
De verklaring voert terug op het Amerikaanse voornemen om Groenland in bezit te nemen, en daarmee veruit het overgrote deel van het territorium van Denemarken. Eerder vanmiddag in Davos zei de Amerikaanse leider Trump dat hij nog steeds van plan is Groenland te annexeren: de overname van het gebied ziet hij als eerlijke compensatie voor alles wat de Verenigde Staten tot dusver voor de Navo hebben betekend. Hij beweert dat de VS geen geweld zullen gebruiken om Groenland in handen te krijgen.
Maartje Geels
De VS willen Groenland nog altijd in bezit krijgen. Daartoe moeten per direct onderhandelingen worden begonnen met Denemarken over de aankoop, aldus Trump tijdens zijn toespraak in Davos. Hij herhaalde dat de VS het enige land zijn die ‘dat prachtige stuk ijs’ kunnen verdedigen.
Trump voegde daar later aan toe dat hij het leger niet wil inzetten. ‘Daar waren jullie waarschijnlijk allemaal bang voor, maar we doen het niet.’ Volgens hem hoeft hij ‘geen geweld te gebruiken’. ‘Ik wil geen geweld te gebruiken, ik zal geen geweld gebruiken. Het enige waar de VS om vragen is een plek genaamd Groenland.’
‘Ze hebben een keuze: ze kunnen ja zeggen en we zullen ze beschermen, of ze kunnen nee zeggen en dan zullen we dat onthouden’, besloot Trump.
Volgens Trump heeft iedere Navo-lidstaat de plicht om zichzelf te beschermen en kan Denemarken dat niet. ‘Geen enkel land kan Groenland verdedigen, behalve de Verenigde Staten. We zijn zó machtig, dat zagen we al met Venezuela.’
Trump zei dat de VS Groenland na de Tweede Wereldoorlog hadden ‘teruggegeven’ aan Europa en dat dit ‘heel stom was’. Volgens de president had heel Europa nu nog Duits en Japans gesproken als de Verenigde Staten de wereld niet hadden bevrijd.
‘We redden Groenland toen ook voor onszelf, maar nadat wíj de oorlog hadden gewonnen, gaven we het terug. Hoe dom was dat. En hoe ondankbaar zijn ze nu’, zei Trump over de Europese reactie op zijn annexatie-plannen.
Trump begon zijn deel van de toespraak door te zeggen dat hij veel respect heeft voor Groenland en Denemarken. Uit zijn beschrijving van Groenland bleek daar niet veel van. ‘Het is een onbewoond en onontwikkeld land. Het heeft een cruciale strategische locatie, verder is het niet belangrijk.’ Ook noemde hij Groenland ‘een klein stukje ijs’.
Dylan van Bekkum
Trump is zijn speech begonnen met het prijzen van zijn economische prestaties. Volgens de president is de Amerikaanse economie ‘booming’. ‘Het is een fantastische economische draai, mensen zijn erg blij met me. Ik dacht dat het misschien langer zou duren, maar het is heel snel gebeurd.’ Hij noemt zichzelf ‘erg, erg slim’.
In werkelijkheid is een jaar na Trumps aantreden de Amerikaanse industrie met een kleine 70 duizend banen gekrompen. Volgens Trump trekt de hele wereld zich op aan de economie van de VS: ‘Jullie volgen ons omhoog, jullie volgens ons naar beneden.’ Iedereen, waaronder Europa zou daarom het voorbeeld van de VS moeten naleven, vindt Trump.
Europa is volgens hem daarentegen ‘op bepaalde plekken onherkenbaar’ geworden. ‘Vrienden komen terug en vertellen me dat ze Europa niet meer herkennen’, zei Trump. Volgens Trump komt dit door ‘ongecontroleerde massamigratie en de focus op groene energie’. Daarin haalde hij de extreemrechtse omvolkingstheorie aan. ‘Ze importeren een volledig andere bevolking, terwijl er zoveel potentie in zoveel landen zit.’
Dylan van Bekkum
De Amerikaanse president Donald Trump is zojuist begonnen aan zijn langverwachte toespraak in Davos. Op het WEF zal hij naar verwachting meer vertellen over zijn plannen met Groenland. In Zwitserland spreekt hij voor het eerst met Europese regeringsleiders over de kwestie, sinds de escalatie dit weekend toen Trump importheffingen aankondigde.
Dylan van Bekkum
Donald Trump is aangekomen op de luchthaven van het Zwitserse Zürich. Vanuit daar reist Trump verder naar het World Economic Forum in Davos. Vanwege een probleem met het regeringstoestel waarin Trump was vertrokken, moest hij overstappen op een ander toestel. Daardoor heeft de Amerikaanse president twee uur vertraging opgelopen.
De verwachting is dat Trump het WEF vanmiddag zal toespreken. Ook zal hij met andere Navo-landen spreken over zijn voortdurende provocaties over de Amerikaanse annexatie van Groenland, en over de importheffingen waarmee hij heeft gedreigd. Trump sprak gisteravond voor zijn vertrek de verwachting uit dat in Zwitserland ‘iets gaat gebeuren dat heel goed is voor iedereen’.
De vertraging van Air Force One heeft Trumps planning in Zwitserland in de war gebracht. Zo is de kans klein dat zijn ontmoeting met de Duitse bondskanselier Friedrich Merz nog doorgaat. Enkele andere Europese leiders, zoals de Franse president Emmanuel Macron en de Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen, loopt Trump sowieso mis. Zij hebben het WEF alweer verlaten.
Jasper Daams
Het Franse leger staat klaar om deel te nemen aan een Navo-trainingsmissie op Groenland. Dat zei president Macron bij het World Economic Forum in Davos. Vorige week was er al een voorbereidende missie van een aantal Europese landen waaronder Frankrijk en Nederland.
Die verkenningsmissie vond formeel niet in Navo-verband plaats. Denemarken en Groenland hebben bij de Navo ook al een verzoek ingediend om een missie met de naam Arctic Sentry (Noordpoolschildwacht) op te tuigen.
Een Navo-missie zou formeel ook een uitnodiging zijn aan de VS om deel te nemen. Het is de vraag in hoeverre de VS hier voor warm loopt: de verkenningsmissie zette vorige week kwaad bloed bij Trump, die heffingen aankondigde voor deelnemende landen. De VS willen Groenland voor zichzelf. Macron zei gisteren in Davos niet te wijken voor ‘pestkoppen of intimidaties’.
Dylan van Bekkum
Het regeringsvliegtuig dat president Donald Trump naar Zwitserland moest brengen, is kort na vertrek uit voorzorg teruggekeerd naar luchtmachtbasis Joint Base Andrews, vlak bij Washington. Volgens een woordvoerder van het Witte Huis is er ‘een klein elektrisch probleem’ aan boord van Air Force One vastgesteld.
Het vliegtuig is vervolgens ingeruild voor een ander toestel. Daarin is Trump vanochtend even na 6.00 uur (Nederlandse tijd) vertrokken naar Zwitserland. Hij arriveert waarschijnlijk drie uur later dan gepland.
Op het World Economic Forum (WEF) in Davos overleggen de president en Europese leiders voor het eerst over Trumps aanhoudende provocaties over Groenland en de Europese reactie daarop. Ook Navo-chef Mark Rutte is bij het overleg. Trump spreekt vanmiddag het WEF toe.
De Amerikaanse president heeft de afgelopen weken meermaals herhaald Groenland te willen innemen, goedschiks of kwaadschiks. Denemarken en andere Europese landen zijn daartegen in het verweer gekomen.
Een aantal landen, waaronder Nederland, stuurde extra militairen naar Groenland voor een verkenningsmissie. Trump reageerde hier weer op met importheffingen van 10 procent tegen de Europese landen die meedoen aan de militaire oefening, die op 1 februari in moeten gaan.
Trump hield gisteravond vol Groenland ‘nodig te hebben voor de nationale en zelfs de mondiale veiligheid’. Toch sprak hij ook de hoop uit dat er in Davos een akkoord wordt bereikt. ‘Ik denk dat er iets gaat gebeuren dat heel goed is voor iedereen.’
Dylan van Bekkum
Vanwege de spanningen over Groenland stemt het Europees Parlement voorlopig niet over de Amerikaans-Europese handelsdeal. Dat hebben de centrumrechtse EVP, de sociaaldemocraten en het liberale Renew laten weten.
Om importheffingen van 30 procent op Europese goederen te voorkomen, vloog Commissievoorzitter Ursula von der Leyen eind juli naar Schotland voor een gesprek met Donald Trump. Op de golfclub van de Amerikaanse president werd een totale handelsoorlog afgewend: de leiders kwamen tot een heffing van 15 procent op Europese handelswaar.
Om de deal in werking te laten treden, is toestemming nodig van het Europees Parlement. Dat zou ergens in de komende weken moeten gebeuren, maar de Europarlementariërs zetten het handelsakkoord nu in de ijskast.
Doorslaggevend daarin was de houding van de EVP, de grootste partij in het Europees Parlement. Eerder was de partij van Von der Leyen groot voorstander van het akkoord, maar afgelopen weekend maakte voorzitter Manfred Weber al duidelijk dat de EVP niet voor zou stemmen. ‘Gezien de dreigementen van Donald Trump met betrekking tot Groenland, is goedkeuring in dit stadium niet mogelijk’, schreef hij in een verklaring.
Jasper Daams
De Amerikaanse dreigementen om Groenland in te lijven, maken van de Navo een ‘verzwakte organisatie’. Dat heeft de Franse president Emmanuel Macron gezegd tijdens zijn toespraak op het World Economic Forum (WEF). Opnieuw riep de Franse president op tot een onafhankelijk Europa.
Macron, die een zonnebril droeg vanwege een gesprongen adertje in zijn oog, is al langer een pleitbezorger meer Europese onafhankelijkheid. Ook verzette hij zich eerder al tegen de Amerikaanse plannen voor de inname van Groenland.
In Davos sprak de Franse president zich ook uit over de importheffingen die president Trump afgelopen weekend aankondigde. Volgens Macron ‘slaat het nergens op om heffingen te hebben en verdeeld te zijn, en zelfs te dreigen met aanvullende heffingen’. Desalniettemin herhaalde Macron bereid te zijn tegenmaatregelen te treffen.
Macron was de eerste Europese leider die opperde met de inzet van de zogeheten ‘handelsbazooka’, een arsenaal aan zware economische vergeldingsmaatregelen, zoals heffingen en de uitsluiting van buitenlandse bedrijven van openbare aanbestedingen. Het anti-dwangistrument bestaat sinds 2023 en is bedoeld als middel tegen landen die met economische drukmiddelen proberen om Europa hun wil op te leggen.
Jasper Daams
De publicatie door president Donald Trump van persoonlijke berichten van Navo-baas Mark Rutte en de Franse president Emmanuel Macron, is Rutte in Nederland op kritiek komen te staan. GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver deed dinsdagmiddag een klemmend beroep op Rutte om te stoppen met ‘slijmen’ met Trump.
Uit het bericht van Rutte blijkt dat de Navo-chef, op het moment dat Europese leiders openlijk hun grote ongenoegen uiten over de claim van Trump op Groenland, de Amerikaanse president blijft prijzen. Rutte laat de president onder andere weten dat ‘wat je hebt bereikt in Syrië ongelooflijk is’. Rutte noemde Trump vorig jaar al bewonderend ‘vader’, wat leidde tot veel gefronste wenkbrauwen in Europa.
Ook meldt de Navo-chef, die zijn bericht begint met ‘beste Donald’, dat hij tijdens het World Economic Forum deze week in Davos ‘je werk in Syrië, Gaza en Oekraïne zal benadrukken’. Rutte schrijft verder zijn best te doen om een weg vooruit te vinden met betrekking tot Groenland. ‘Ik kan niet wachten om je te zien’, aldus Rutte, die eindigt met ‘Yours, Mark’.
Het schoot Klaver in het verkeerde keelgat. ‘Dear Mark, stop met het geslijm’, aldus Klaver op Instagram in de vorm van een vertrouwelijk sms’je aan de secretaris-generaal van de alliantie. ‘Het enige dat werkt tegenover Trumps chantagepolitiek is je rug recht houden. Dat moeten we nu in Europa doen. Doe je mee? Yours, Jesse’.
In het bericht van Macron houdt de Franse president Trump voor ‘dat wij grote dingen kunnen doen met betrekking tot Iran’. Macron schrijft dat hij Trumps Groenland-beleid niet begrijpt maar hij stelt voor op andere terreinen wel succesvol te zijn. ‘Laten wij proberen geweldige dingen te bereiken’, schrijft Macron die Trump voorstelt in Parijs te dineren.
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse president Donald Trump heeft aan de vooravond van zijn bezoek aan Europa hard uitgehaald naar Europese leiders. Trump maakte het Verenigd Koninkrijk voor ‘dom’ uit omdat de Britten de Chagos-eilanden in de Indische Oceaan, waarop een grote Brits-Amerikaanse militaire basis is gevestigd, gaan overdragen aan Mauritius.
Ook plaatste Trump op zijn sociale mediakanaal Truth Social een AI-afbeelding waarop is te zien hoe Europese leiders aandachtig naar hem luisteren in het Witte Huis. Tussen Trump en de Europese premiers en presidenten in het Oval Office staat een landkaart waarop niet alleen Groenland, maar ook Canada en Venezuela deel uitmaken van de Verenigde Staten.
De Britse regering sloot vorig jaar een overeenkomst om de Chagos-eilanden over te dragen aan Mauritius. Wel zal Londen de basis op het eiland Diego Garcia voor 99 jaar leasen. Ook de VS stemden in met dit plan. Maar Trump wil er nu niets van weten. Hij noemt het ‘ronduit schokkend dat onze ‘briljante’ NAVO-bondgenoot, het Verenigd Koninkrijk’ afstand doet van de eilandengroep.
‘China en Rusland hebben deze daad van totale zwakte ongetwijfeld opgemerkt’, aldus Trump op Truth Social. Met zijn felle kritiek heeft Trump de Britse premier Keir Starmer, met wie hij het tot voor kort goed kon vinden, in grote verlegenheid gebracht.
Trump: ‘Het feit dat het Verenigd Koninkrijk extreem belangrijk land weggeeft, is een daad van grote domheid en is wederom een van de vele redenen vanuit nationaal veiligheidsperspectief waarom Groenland moet worden verworven. Denemarken en zijn Europese bondgenoten moeten het juiste doen.’
De Europese leiders zouden zich volgens Trump niet op Groenland moeten richten maar op Oekraïne. ‘Europa zou zich moeten concentreren op de oorlog met Rusland en Oekraïne, want eerlijk gezegd, je ziet wat dat hen heeft opgeleverd’, aldus Trump tegen NBC News. ‘Daarop zou Europa zich moeten richten – niet op Groenland.’
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse president Donald Trump heeft dinsdag op zijn sociale mediakanaal Truth Social een neppe afbeelding gepubliceerd waarin hij de Amerikaanse vlag plaatst in de grond in Groenland. Trump zei uren eerder dat hij weinig tegenstand verwacht van Europa vanwege zijn aanspraken op het autonome gebied, dat deel uitmaakt van Denemarken.
Op de afbeelding is te zien hoe vicepresident JD Vance en minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio toekijken terwijl Trump de Stars and Stripes vasthoudt. Ook is een bord te zien dat duidelijk moet maken dat Groenland vanaf dit jaar deel uitmaakt van de Verenigde Staten. Op het bord staat: ‘Greenland, US territory, Est. 2026’.
Trump zei uren eerder tijdens een bezoek aan Florida dat Europa zich niet zal verzetten tegen inlijving van Groenland. ‘Ik denk niet dat ze veel tegenstand zullen bieden’, aldus de president. ‘Wij moeten het hebben. Ze kunnen het niet beschermen.’ Ook zei hij uit te kijken naar het World Economic Forum in Davos waar Trump de kwestie Groenland met Europese leiders wil bespreken. ‘Het wordt een interessante Davos’, aldus de president.
Stieven Ramdharie
De Amerikaanse president Donald Trump heeft in een telefoongesprek met Navo-baas Mark Rutte gezegd dat er ‘geen weg terug is’ met betrekking tot de Amerikaanse aanspraak op Groenland. Hij zei dat hij had ingestemd met een gesprek hierover met diverse landen op het World Economic Forum woensdag in Davos.
‘Zoals ik iedereen heel duidelijk heb gemaakt, is Groenland van essentieel belang voor de nationale en wereldwijde veiligheid’, aldus Trump dinsdag op zijn sociale mediakanaal Truth Social. ‘Er is geen weg terug en iedereen is het daarover eens!’ Trump noemde het gesprek met Rutte ‘erg goed’.
De president zei niet met welke landen hij gaat praten. Denemarken besloot maandag geen delegatie naar de topconferentie te sturen. De Deense regering heeft hiervoor geen reden gegeven. De Franse president Emmanuel Macron heeft Trump uitgenodigd voor een gesprek donderdag in Parijs, zo blijkt uit andere berichten die de Amerikaanse president op Truth Social plaatste. Het is niet duidelijk of Trump de uitnodiging voor een diner heeft aanvaard.
Stieven Ramdharie
Een vliegtuig met extra Deense militairen is aangekomen in Groenland. Dat melden de Deense zenders TV2 en DR. Onduidelijk is om hoeveel militairen het precies gaat, maar het zou gaan om een 'substantiële bijdrage’. De Deense legerleider Peter Boysen zou in ieder geval ook zijn afgereisd naar Groenland.
Eerder vandaag kwamen ook al Deense militairen aan op Groenland. De troepen zijn onderdeel van de Deense plannen om de veiligheid rond Groenland te versterken. De Denen reageren daarmee op de kritiek van de Amerikaanse president Donald Trump dat Denemarken niet in staat zou zijn om het eiland te beschermen tegen Rusland en China. Trump zegt Groenland daarom bij de Verenigde Staten te willen voegen.
Redactie
Deense en Groenlandse functionarissen hebben maandag met Navo-chef Mark Rutte de mogelijkheid van een Navo-missie op Groenland besproken. Dat zegt de Deense defensieminister Troels Lund Poulsen. Onduidelijk is nog hoe die missie eruit moet komen te zien, maar volgens Poulsen kan er nu ‘een raamwerk’ komen voor hoe de missie moet worden uitgevoerd.
Het idee is een reactie op de dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump, die Groenland ‘goedschiks of kwaadschiks’ in handen wil krijgen. Een aantal Navo-landen, waaronder Nederland, besloot daarom afgelopen week om militairen naar Groenland te sturen bij wijze van een ‘verkenningsmissie’.
Ook Canada zou momenteel overwegen om militairen te sturen die deel moeten gaan nemen aan een ‘militaire oefening’ van de Navo op Groenland. Een ingewijde zegt tegen Reuters dat premier Mark Carney het definitieve besluit nog moet nemen.
Yassin Boutayeb
De Groenlandse premier Jens-Frederik Nielsen zegt dat hij zich niet ‘onder druk laat zetten’ door de Amerikaanse president Donald Trump om het eiland af te staan aan de Verenigde Staten. ‘We blijven vasthouden aan dialoog, respect en het internationaal recht’, zo schrijft Nielsen op Facebook. De uitspraken komen vlak voordat Deense en Groenlandse ministers in Brussel over de kwestie spreken met Navo-chef Mark Rutte.
De Groenlandse premier spreekt ook zijn waardering uit voor de landen die ervoor hebben gekozen om Groenland te steunen. President Trump kondigde afgelopen weekend nog forse importtarieven aan voor onder meer Nederland en Duitsland, omdat zij militairen naar Groenland hadden gestuurd voor een ‘verkenningsmissie’. Volgens Nielsen is de steun van westerse landen ‘een duidelijke erkenning dat Groenland een democratische samenleving is met het recht om zelf beslissingen te nemen’.
Naast Nielsen hebben vrijwel alle Europese landen zich duidelijk uitgesproken tegen Trumps dreigementen. Roland Lescure, de Franse minister van Financiën, zegt dat ‘chantage tussen vrienden onacceptabel is’. Zijn Portugese collega Joaquim Sarmento stelt dat de reactie op Trumps tarieven ‘sterk en verenigd’ moet zijn.
Yassin Boutayeb
In Groenland komt maandagavond naar verwachting opnieuw een groot aantal Deense militairen aan, meldt de Deense zender TV2 op basis van het leger. Zij maken onderdeel uit van de Deense troepenbouw die daar momenteel plaatsvindt. Het is onduidelijk om hoeveel militairen het precies gaat.
De militairen nemen deel aan de door Denemarken geleide operatie Arctic Endurance. Daarmee reageren Europese landen op de dreigementen van de Amerikaanse president Trump om Groenland in te nemen. Ook Nederland heeft twee militairen gestuurd, die vandaag weer huiswaarts zijn gekeerd.
Het sturen van de militairen is voor Trump aanleiding geweest om een reeks deelnemende landen importheffingen op te gaan leggen. Het gaat naast Denemarken om Nederland, Duitsland, Finland, Frankrijk, Noorwegen, het VK en Zweden.
Volgens TV2 zullen de soldaten maandag nog aankomen in Kangerlussuaq, ongeveer 300 kilometer ten noorden van de Groenlandse hoofdstad Nuuk. De Deense legerleider, Peter Boysen, vergezelt de militairen.
Redactie
De importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump wil opleggen aan een aantal Europese landen vanwege het conflict rond Groenland zijn schadelijk voor zowel de Verenigde Staten als de Europese Unie. Dat heeft de Duitse bondskanselier Friedrich Merz gezegd. Ook zorgen heffingen voor schade aan de transatlantische relaties, aldus Merz.
De bondskanselier zei dat Amerikaanse consumenten geraakt zullen worden door de heffingen, maar dat ze ook de Europese economie zullen treffen. Duitsland, als grootste economie van Europa en belangrijk exportland, is met name gevoelig voor tarieven, aldus Merz. Hij zei geen handelsoorlog met de VS te willen, maar stelde wel dat de EU en Duitsland hun belangen zullen verdedigen als dat nodig is.
Merz hoopt een oplossing te vinden in het geschil over Groenland. Trump wil het gebied annexeren. De Duitse bondskanselier wil deze week met Trump praten op het World Economic Forum (WEF) in het Zwitserse Davos om verdere escalatie te voorkomen.
Redactie
De Franse president Emmanuel Macron heeft deze maandag om 12 uur ‘s middags een vergadering belegd van de Raad voor Defensie en Nationale Veiligheid, zo heeft het Elysée bekendgemaakt. Op de agenda staan meerdere belangrijke internationale kwesties, waaronder de Amerikaanse wens om Groenland te annexeren.
Het besluit van Trump om importheffingen op te leggen aan een groep Europese landen vanwege het sturen van militairen naar Groenland heeft een felle veroordeling van Macron opgeleverd. Hij noemde de ‘tariefdreigingen’ onacceptabel.
Naast Groenland zal Macron met de politieke en militaire top van zijn land spreken over de protesten in Iran en de situatie in Syrië. In de raad hebben onder meer de ministers van Defensie en Buitenlandse Zaken zitting.
Thom Canters
Denemarken zal geen delegatie afvaardigen naar het Zwitserse Davos, waar deze week het World Economic Forum (WEF) wordt gehouden. Dat bevestigt de WEF in een verklaring aan nieuwsagentschap Bloomberg. Een reden hiervoor is niet bekendgemaakt. Het besluit volgt op de opgelopen spanningen met de Verenigde Staten over de status van Groenland.
De Amerikaanse president Trump heeft zijn wens om het eiland, een autonoom onderdeel van het Deense koninkrijk, afgelopen weekend kracht bijgezet door importheffingen op te leggen aan een groep Europese landen. Het gaat om landen die onder Deense leiding militairen hebben gestuurd naar Groenland om de opties te verkennen voor een militaire oefening en eventuele troepeninzet binnen Navo-verband.
Trump reist deze week met een grote delegatie ook af naar Davos. Daar staat vooralsnog geen ontmoeting gepland met voorzitter Ursula von der Leyen van de Europese Commissie. Een woordvoerder van de Europese Commissie zei maandag de mogelijkheid dat er een ontmoeting komt evenwel niet uit te kunnen sluiten. Vanuit Europa is fel gereageerd op Trumps aangekondigde importheffingen. De EU bezint zich op tegenmaatregelen.
Thom Canters
De twee militairen die Nederland vorige week naar Groenland heeft gestuurd, zullen maandag ‘volgens planning’ weer vertrekken. Dat heeft minister Ruben Brekelmans van Defensie bekendgemaakt. Volgens Brekelmans heeft het tweetal ‘de verkenning in Groenland voor een gezamenlijke militaire oefening afgerond’.
Het sturen van de militairen, samen met Denemarken, Duitsland, Finland, Frankrijk, Noorwegen, het VK en Zweden, was voor Trump dit weekend reden om deze groep landen nieuwe importheffingen op te leggen. Die moeten per 1 februari ingaan en kunnen oplopen tot 25 procent.
Verschillende Europese landen hebben hun verontwaardiging uitgesproken over Trumps besluit. De Nederlandse buitenlandminister David van Weel sprak bijvoorbeeld over ‘chantage’. Met het sturen van militairen wilden de Europese landen volgens hem juist laten zien dat zij Trumps bezorgdheid over de veiligheid in het gebied serieus neemt.
Onder Deense leiding onderzochten de militairen of en hoe er een militaire oefening in het Arctische gebied kan worden gehouden. Binnen de Navo wordt bovendien gesproken over een grotere militaire missie. Daarvoor zouden alle bondgenoten hun akkoord moeten geven, inclusief de Verenigde Staten.
Van de landen die vorige week troepen naar Groenland stuurden, heeft Duitsland zijn vijftien militairen ook al teruggetrokken. Dat was conform planning, meldde Deutsche Welle zondag. Een woordvoerder van de Duitse regering zei maandag dat de verkenningsmissie een eerste stap was en niet de laatste zal zijn.
Thom Canters
De wens van president Donald Trump om Groenland in te lijven, die steeds serieuzere vormen begint aan te nemen, doet de internationale rechtsorde op zijn grondvesten schudden. Dat schrijft Alain Berset, de secretaris-generaal van de Raad van Europa, in een ingezonden stuk in The New York Times. De Raad is een mensenrechtenorganisatie, met het Europees Hof van de Mensenrechten als belangrijkste orgaan.
Volgens Berset staat niet alleen Groenlands soevereiniteit op het spel, maar ook het idee dat macht, zeker wanneer het om bondgenoten gaat, wordt begrensd door recht. Trumps hoofdreden om Groenland te annexeren rust volgens Berset op 'legitieme zorgen omtrent de nationale veiligheid’. Maar de VS heeft op dit moment al voldoende mogelijkheden om die samen met Groenland, Denemarken en andere bondgenoten weg te nemen. ‘Dat suggereert dat er iets anders aan de hand is.’
Berset constateert dat er sprake is van de terugkeer van de mentaliteit van de Koude Oorlog, ‘een oude strategische reflex’ waarbij invloed wordt gezien als een ‘nulsomspel’ en ‘onafhankelijkheid als een strategisch risico in plaats van een democratische keuze’. Trump heeft in een interview met The New York Times onlangs gezegd dat hij zich enkel laat leiden door zijn ‘eigen moraliteit’, niet door het internationaal recht.
Europa moet wat Berset betreft onmiddellijk handelen om de Groenlandse soevereiniteit te beschermen. De Raad van Europa kan daar volgens hem bij helpen. ‘Internationaal recht is óf universeel óf betekenisloos’, zo besluit hij zijn betoog. ‘Groenland zal laten zien waar we voor kiezen.’
Thom Canters
Twitter bericht wordt geladen...
De Amerikaanse president Donald Trump legt een verband tussen zijn claim op Groenland en het mislopen van de Nobelprijs voor de Vrede. Dat blijkt uit een bericht dat hij zondag aan de Noorse premier Jonas Gahr Store heeft gestuurd. ‘Aangezien uw land besloot om me de Nobelprijs voor de Vrede niet toe te kennen voor het beëindigen van acht oorlogen PLUS, voel ik niet langer een verplichting om uitsluitend aan vrede te denken’, aldus Trump in het bericht. ‘Hoewel het altijd overheersend zal zijn, kan ik nu denken over wat goed en gepast is voor de Verenigde Staten van Amerika.’
De boodschap van Trump kwam volgens Store als reactie op een bericht dat hij en de Finse president Alexander Stubb naar Trump hadden gestuurd. ‘In onze boodschap aan Trump hebben we ons standpunt kenbaar gemaakt tegen zijn verhoogde importheffingen op Noorwegen, Finland en een aantal andere landen. We hebben gewezen op de noodzaak om de woordenwisseling te de-escaleren en verzocht om een telefoongesprek tussen Trump, Stubb en mij gedurende de dag’, aldus de Noorse premier. Hij zei ook dat hij al meermaals heeft uitgelegd aan Trump dat niet hij maar een onafhankelijk comité beslist wie de Nobelprijs voor de Vrede krijgt.
Trump kondigde zaterdag aan dat de Verenigde Staten vanaf 1 februari een extra importheffing van tien procent willen invoeren voor Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Finland, omdat ze militairen naar Groenland sturen.
Jeroen Visser
De Franse minister van Financiën Roland Lescure heeft maandag gezegd ‘in de komende dagen’ samen te komen met zijn collega’s van de G7. Aanleiding zijn de importheffingen die de Amerikaanse president Donald Trump heeft aangekondigd voor een groep Europese landen die militairen hebben gestuurd naar Groenland.
De heffingen zullen gelden voor Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Nederland en Finland. Daarvan zijn Frankrijk, Duitsland en het Verenigd Koninkrijk lid van de G7, samen met ook de Verenigde Staten. In een reactie herhaalt Lescure dat Frankrijk volledig achter Groenland en Denemarken staat. ‘Chantage tussen vrienden is natuurlijk onacceptabel’.
Ook de Duitse minister van Financiën en vicekanselier Lars Klingbeil heeft gezegd dat ‘Europa zich niet zal laten chanteren door de Verenigde Staten om Groenland’. Met de dreiging om Groenland te annexeren heeft Trump volgens Klingbeil een rode lijn bereikt. De Europese Unie moet zich volgens Klingbeil beraden op elke mogelijkheid die het heeft om tegenmaatregelen te nemen.
Thom Canters
De Europese Unie moet ‘een grens trekken’ als het gaat om plannen van de Amerikaanse president Donald Trump om Groenland in te lijven. Dat vinden partijleiders Rob Jetten (D66) en Henri Bontenbal (CDA), die samen met de VVD onderhandelen over de vorming van een nieuw kabinet.
De Amerikaanse president heeft aangekondigd per 1 februari importheffingen op te leggen aan een groep Europese landen die de Deense soevereiniteit over Groenland steunen, waaronder Nederland. Jetten noemt dat ‘onacceptabel’, Bontenbal vindt de opstelling van Trump ‘tamelijk belachelijk’.
Jetten wil dat de EU ‘stevig laat zien’ dat handelstarieven onverstandig zijn. ‘Wat niet heeft geholpen, is ‘softe’ taal tegen Trump.’ Hij wil dat de EU duidelijk een grens trekt, zodat ‘de Amerikanen weer tot normalisatie komen’.
Bontenbal pleit voor ‘verstandige diplomatie’.. Wel vindt hij het goed dat er ‘forse economische tegenmaatregelen’ klaarliggen, mocht Trump zijn toon niet matigen. Voor nu denkt hij dat handelsmaatregelen voldoende zijn. ‘Je moet ook niet overreageren.’
Redactie
De AEX-index op het Damrak is maandag met verlies begonnen en zakte bij opening onder het historische niveau van 1000 punten. Beleggers reageren op het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump om extra importheffingen van 10 procent op te leggen aan Europese landen die militairen naar Groenland hebben gestuurd.
Afgelopen donderdag doorbrak de AEX-index, de graadmeter van de Amsterdamse beurs, nog voor de tweede keer in de geschiedenis de barrière van 1.000 punten. Trump heeft aangekondigd dat de heffingen 1 februari ingaan. Ze gelden voor Nederland, Zweden, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Finland en Denemarken.
De AEX noteerde kort na opening van de markt 1,2 procent lager op 998,50 punten. De MidKap daalde 1,4 procent tot 963,40 punten. De beurzen in Frankfurt, Londen en Parijs zakten tot 1,5 procent. Beleggers op Wall Street kunnen nog niet reageren op de nieuwe tariefdreiging van Trump. De beurzen in New York zijn gesloten vanwege Martin Luther King Day.
De prijzen van goud en zilver, die in onzekere tijden worden gezien als veilige beleggingen, hebben maandag juist recordhoogtes bereikt. Dat was op de Aziatische markten te zien. De goudprijs steeg naar 4690,59 dollar per troy ounce (31,1 gram). Dat is omgerekend 4037 euro. De zilverprijs steeg naar 94,12 dollar.
Redactie
Donald Trump heeft zijn dreigement om Groenland in te lijven zondag nog eens kracht bijgezet. 'De tijd is rijp, het gaat gebeuren', schreef hij op Truth Social. Volgens de Amerikaanse president heeft Denemarken de afgelopen twintig jaar helemaal niets in het werk gesteld om iets aan de 'Russische dreiging' te doen.
De laatste maanden heeft hij herhaaldelijk benadrukt dat hij met niets minder genoegen neemt dan het eigendom van Groenland, een autonoom gebied van Denemarken. Leiders van zowel Denemarken als Groenland hebben erop aangedrongen dat het eiland niet te koop is en geen deel wil uitmaken van de Verenigde Staten.
Redactie
De prijzen van goud en zilver hebben maandag recordhoogtes bereikt nadat president Donald Trump een extra importheffing van 10 procent aankondigde voor Europese landen die militairen naar Groenland hebben gestuurd, waaronder Nederland.
In onzekere tijden worden goud en zilver gezien als veilige beleggingen. Dat was vooral merkbaar op de Aziatische markten. De goudprijs steeg naar 4690,59 dollar per troy ounce (31,1 gram). Dat is omgerekend 4037 euro. De zilverprijs steeg naar 94,12 dollar.
ANP
De Britse premier Keir Starmer heeft zondag in een telefoongesprek met president Donald Trump benadrukt dat het 'verkeerd' is om invoerheffingen op te leggen aan bondgenoten die militairen naar Groenland sturen. Dat blijkt uit een mededeling van Downing Street 10.
Starmer zei dat hij het oneens is met de beslissing om 'heffingen op te leggen aan bondgenoten die streven naar de collectieve veiligheid van de Navo-bondgenoten'. 'De beveiliging van het hoge noorden is een prioriteit is voor alle Navo-bondgenoten, om de Europees-Atlantische belangen te beschermen', zou Starmer hebben gezegd.
De Britse premier telefoneerde zondag ook met de Deense premier Mette Frederiksen, de Europese Commissievoorzitter Ursula von der Leyen en met Navo-topman Mark Rutte.
Belga
Nederland wil dat eventuele maatregelen van de EU als reactie op de aangekondigde Amerikaanse extra importheffingen voor acht landen nauw worden afgestemd met het Verenigd Koninkrijk en Noorwegen. Beide landen zijn geen lid van de EU, maar dreigen ook tarieven opgelegd te krijgen.
Dat schrijft demissionair minister David van Weel (Buitenlandse Zaken, VVD) aan de Tweede Kamer. De ambassadeurs van de EU-landen overleggen zondag over het dreigement van de Amerikaanse president Donald Trump om Nederland, Zweden, Noorwegen, het VK, Duitsland, Frankrijk, Finland en Denemarken per 1 februari een algehele importheffing van 10 procent op te leggen.
ANP
Het Amerikaanse dreigement om acht Europese landen extra importheffingen op te leggen, ondermijnt de banden tussen Europa en de VS. Ze ‘brengen het risico van een gevaarlijke, neerwaartse spiraal met zich mee’. Dat stellen Nederland, Zweden, Noorwegen, het Verenigd Koninkrijk, Duitsland, Frankrijk, Finland en Denemarken in een gezamenlijke verklaring die door onder anderen demissionair premier Dick Schoof op X is geplaatst.
Trump richt zijn dreigement op de landen die hebben aangekondigd extra militairen naar Groenland te sturen ter voorbereiding van een militaire oefening. Volgens de Amerikaanse president vormt de handvol extra militairen een gevaar ‘voor de planeet’. In hun verklaring stellen de acht Europese landen nu dat ze ‘zich inzetten voor het versterken van de veiligheid in het Noordpoolgebied’. Dat is volgens de landen een ‘gedeeld trans-Atlantisch belang’. Volgens het Nederlandse kabinet vinden de voorbereidingen van de oefening ook plaats in overleg met Washington.
De acht landen verklaren verder ‘volledig solidair’ te zijn met Denemarken en de bevolking van Groenland. Dat eiland is een autonoom onderdeel van Denemarken. Zowel de premier van Denemarken als Groenland heeft zich uitgesproken tegen samengaan van het eiland met de VS.
Robert-Jan Friele
De Italiaanse premier Giorgia Meloni heeft gebeld met de Amerikaanse president Donald Trump en hem de boodschap overgebracht dat hij ‘een fout’ maakt door te dreigen met extra invoerheffingen voor een groep Europese landen. Meloni is een van de Europese leiders die het beste met Trump door één deur kan.
De EU als geheel beraadt zich nog op een reactie. Vanmiddag om 17.00 uur komen de 27 ambassadeurs van alle lidstaten bij elkaar. De verwachting is dat ze vanavond een eensluidend antwoord formuleren op de dreigementen van Trump.
Meloni belde met Trump terwijl ze op staatsbezoek is in Zuid-Korea. ‘Ik heb hem gezegd wat ik ervan denk’, aldus de Italiaanse premier. De heffingen die Trump van plan is op te leggen, zijn gericht op de Europese landen die extra militairen naar Groenland hebben gestuurd. Meloni benadrukte in Seoel dat die daad niet als ‘anti-Amerikaans’ moet worden geïnterpreteerd – Europa wil er juist mee laten zien dat ze de veiligheid van Groenland serieus nemen, iets wat Trump voortdurend betwist.
Robert-Jan Friele
De Amerikaanse president Donald Trump maakt zich met het dreigement om acht Europese landen, waaronder Nederland, importtarieven op te leggen schuldig aan ‘chantage’. Dat zei demissionair minister van Buitenlandse Zaken David van Weel (VVD) in het televisieprogramma WNL op Zondag.
Van Weel was naar eigen zeggen ‘verrast’ door de uitspraken van Trump. De Amerikaanse president kondigde gisteren op zijn sociale netwerk Truth Social aan vanaf 1 februari een importheffing van 10 procent op te leggen aan Europese landen die afgelopen dagen militairen naar Groenland hebben gestuurd. Naast Nederland wil Trump ook tarieven voor Denemarken, Noorwegen, Zweden, Frankrijk, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk en Finland.
Volgens Van Weel wilden de Europese landen met het sturen van militairen naar Groenland juist laten zien dat zij de bezorgdheid van Trump over de veiligheid in het gebied serieus nemen. Trump heeft onder meer verwezen naar Russische en Chinese aanwezigheid in het gebied. De VS zouden volgens de president Groenland daarom moeten inlijven.
Maar volgens de demissionair minister hebben de VS al veel mogelijkheden om hun veiligheid rond Groenland te garanderen: ‘Groenland en Denemarken staan daar al voor open.’ Van Weel benadrukte bovendien dat een dreigement aan bondgenoten de veiligheid niet ten goede komt.
De demissionair minister begrijpt de reactie van de Amerikaanse president daarom niet. ‘Zo ga je niet met je bondgenoten om’, zei hij. ‘Dat je niet de dialoog zoekt, maar ervoor kiest elkaar onder druk te zetten, daar ben ik zeer ongelukkig over.’
Op de vraag of Nederland en andere Europese landen tegenmaatregelen overwegen, wilde Van Weel nog geen antwoord geven. De komende tijd wil hij met de andere Europese leiders proberen ‘dit belachelijke voorstel van tafel te halen’.
Hessel von Piekartz
Democraten in de Amerikaanse Senaat willen met een wetsvoorstel voorkomen dat de door president Donald Trump aangekondigde importheffingen voor acht Europese landen worden ingevoerd. Dat zegt de Democratische fractievoorzitter in de Senaat Chuck Schumer.
'Donald Trumps roekeloze tarieven hebben de prijzen al opgedreven en onze economie beschadigd en nu maakt hij de zaken alleen maar erger', zegt Schumer in een verklaring.
Trump kondigde zaterdag aan met ingang van 1 februari heffingen van 10 procent op te leggen aan landen die hebben aangekondigd militairen naar Groenland te sturen voor een verkenningsmissie, waaronder Nederland.
'Het is ongelofelijk dat hij de domheid nog hardnekkiger wil benadrukken door tarieven op te leggen aan onze nauwste bondgenoten om zijn onrealistische poging om Groenland over te nemen. De Democraten in de Senaat zullen een wetsvoorstel indienen om deze tarieven te blokkeren voordat ze verdere schade aanbrengen aan de Amerikaanse economie en onze bondgenoten in Europa', aldus Schumer.
Redactie
Volgens Nederlands hoogste militair, generaal Onno Eichelsheim, moet voorkomen worden 'dat er een scheuring binnen de Navo ontstaat' door de toegenomen spanningen tussen de Verenigde Staten en de Europese bondgenoten. 'Dat speelt Poetin in de kaart' en andere landen zouden kunnen denken dat de Navo zwakker wordt, zei de Commandant der Strijdkrachten in Nieuwsuur. 'Dat is het slechtste scenario dat je kunt bedenken.'
Eichelsheim zei in het actualiteitenprogramma 'verrast' te zijn door het Amerikaanse dreigement. Hij begrijpt ook dat het verwarring veroorzaakt. 'En ik denk niet dat dat gunstig is voor het bondgenootschap en ook niet voor de saamhorigheid in Europa.'
ANP
De Verenigde Staten spelen met de aangekondigde heffingen voor Europese landen vooral China en Rusland in de kaart, zegt EU-buitenlandchef Kaja Kallas. Volgens haar dreigen zowel de VS als Europa hierdoor armer te worden en hebben alleen hun tegenstanders daar baat bij.
'China en Rusland zullen wel een goede dag hebben', schrijft Kallas op X. 'Zij zijn degenen die profiteren van verdeeldheid onder bondgenoten.'
ANP
De ambassadeurs van alle lidstaten van de Europese Unie komen morgen samen om te praten over de nieuwe Amerikaanse heffingen, meldt voorzitter Cyprus. Een aantal getroffen landen zei eerder al dat ze met een gezamenlijke Europese reactie wilden komen op de tarieven.
De heffingen worden opgelegd aan Nederland, Denemarken, Zweden, Duitsland, Frankrijk, Finland, Noorwegen en het Verenigd Koninkrijk. Die laatste twee landen maken geen deel uit van de EU.
De getroffen landen hebben allemaal deze week aangekondigd militairen te sturen naar Groenland voor een verkenningsmissie. Ze steunen Denemarken en Groenland, die zich verzetten tegen de Amerikaanse pogingen om het arctische eiland in te lijven.
De bijeenkomst van de ambassadeurs begint zondag om 17.00 uur.
ANP
EU-leider Ursula Von der Leyen zegt dat de relatie tussen de VS en de EU in een ‘gevaarlijke neerwaartse spiraal’ terecht dreigt te komen. Ze reageert daarmee op de extra importheffingen die de Amerikaanse president Trump dreigt op te leggen aan een handvol EU-landen.
De aangekondigde heffingen op alle producten die deze landen exporteren, zouden de banden tussen de EU en de Verenigde Staten ondermijnen, aldus Von der Leyen. Trump heeft gezegd dat die tarieven ingaan op 1 februari als daarvoor nog geen akkoord is gesloten over ‘de aankoop van Groenland’.
‘De EU betuigt haar volledige solidariteit met Denemarken en de bevolking van Groenland’, schrijft Von der Leyen op X. ‘Dialoog blijft essentieel en we zijn vastbesloten voort te bouwen op het proces dat vorige week al is ingezet tussen het Koninkrijk Denemarken en de Verenigde Staten.’
Brussel voert momenteel nog overleg over een gezamenlijke reactie op de aankondiging, aldus Von der Leyen. De Franse president Emmanuel Macron sprak zich alvast uit over wat hij ‘tariefdreigingen’ noemt. ‘Die zijn onacceptabel. We zullen de Europese soevereiniteit doen respecteren.’ Ook de Britse premier Keir Starmer reageerde getergd. ‘Tarieven invoeren tegen bondgenoten die de gezamenlijke veiligheid van de Navo nastreven, is volkomen fout.’
Robert-Jan Friele
Politieke partijen nemen fel stelling tegen de aangekondigde handelstarieven van de Amerikaanse president Donald Trump, onder meer tegen Nederland.
GroenLinks-PvdA-leider Jesse Klaver stelt op X dat Europa ‘grenzen moet stellen’. ‘Meebewegen en vleierij werken niet. Dit vraagt om een snelle, eensgezinde en krachtige reactie.’ CDA’er Derk Boswijk, ook op X: ‘Hier moet een eensgezinde reactie vanuit de EU komen dat we dit niet accepteren.’
De SP noemt de dreiging bij monde van buitenlandwoordvoerder Sarah Dobbe ‘onacceptabel’. Op X: ‘We moeten ons daartegen verzetten, niet in meegaan.’ ChristenUnie-Kamerlid Pieter Grinwis noemt de handelswijze van Trump ‘absurd’ en ‘bizar’.
JA21-Kamerlid Michiel Hoogeveen stelt dat de importheffingen de ‘trans-Atlantische relatie ondermijnen’. ‘Tijd voor serieuze onderhandelingen binnen de NAVO.’
Alex Mazereeuw
De EU komt met een gezamenlijke reactie op de aankondiging van de Amerikaanse president Trump om importtarieven van 10 procent op te leggen aan Europese landen die recent militairen naar Groenland hebben gestuurd. Dat heeft voorzitter van de EU-leiders António Costa vandaag in de Paraguayaanse hoofdstad Asunción gezegd.
‘Voor nu coördineer ik een gezamenlijke reactie van de lidstaten van de Europese Unie over deze kwestie’, zei hij. Wanneer de EU met een reactie komt, is niet duidelijk.
‘De Europese Unie is altijd zeer standvastig in de verdediging van het internationaal recht, waar ook ter wereld, en natuurlijk te beginnen binnen het grondgebied van de lidstaten van de Europese Unie’, zei Costa.
Op het moment dat in Asunción op een feestelijke bijeenkomst het vrijhandelsverdrag tussen de EU en de Mercosur-landen Brazilië, Argentinië, Paraguay en Uruguay werd ondertekend, kwam Trump met zijn bericht op Truth Social over de heffingen.
ANP
De Amerikaanse president Donald Trump heeft een oplopende reeks handelstarieven aangekondigd voor Europese landen zolang hij Groenland niet kan kopen. Op 1 februari zou een eerste tarief van 10 procent moeten ingaan, voor de landen Denemarken, Noorwegen, Zweden, Duitsland, het Verenigd Koninkrijk, Finland en ook Nederland. Als er op 1 juni nog geen akkoord is, verhogen de VS dat tarief tot 25 procent. De handelstarieven zouden gelden voor alle producten.
Eerder had Trump gezegd dat hij geweld niet uitsluit om Groenland in te lijven. Nu probeert hij het dus met economische druk. Hij herhaalt daarbij zijn ongefundeerde claim dat China en Rusland een bedreiging zouden vormen voor Groenland – en daarmee indirect voor de VS. ‘Niemand zal dit heilige stuk land aanraken,’ schrijft Trump op Truth Social, ‘vooral omdat de nationale veiligheid van de Verenigde Staten, en de wereld in het algemeen, op het spel staat.’
Trump reageert in zijn post ook op het sturen van militairen naar Groenland door meerdere Europese landen. Onder meer Nederland stuurde een verkenner naar het land, en kondigde gisteren aan ook een tweede militaire af te vaardigen. Ook Denemarken zelf en onder meer Noorwegen, Zweden, Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk stuurden militairen. ‘Dit is een zeer gevaarlijke situatie voor de veiligheid, beveiliging en overleving van onze planeet’, aldus Trump. ‘Deze landen, die dit zeer gevaarlijke spel spelen, hebben een risiconiveau in het spel gebracht dat niet hanteerbaar of houdbaar is.’
Robert-Jan Friele
Europese leiders reageren tot nu toe tamelijk ingetogen op de dreigementen van Trump, die steeds zegt dat hij Groenland ‘wil hebben’. Wat kan Europa doen om Groenland te verdedigen?
Lees hier de volledige analyse.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant