De Volkskrant volgt drie migranten in hun dagelijks bestaan. Hoe vinden ze hun weg in Nederland, hoe ziet hun leven eruit en wat zijn hun verwachtingen? Deze week viert Olena de verjaardag van haar dochter Vlada, een verjaardag met een bijsmaak.
is regioverslaggever van de Volkskrant in de provincies Utrecht en Flevoland.
Aan een tafeltje bij klimpark Adventure City in Rotterdam haalt Olena Kotenko papieren bordjes en muffins uit haar tas. Haar dochter Vlada is vandaag jarig, ze is twaalf jaar geworden. Ze viert het hier samen met haar beste vriendin Emma. Olena spuit slagroom op de muffins, strooit er gekleurde sprinkles over en zet er bij Vlada een kaarsje op, dat haar man Oleg aansteekt met een brandertje. Vlada bolt haar wangen en blaast.
Dit is al de tweede akte van het verjaardagsprogramma. Thuis had Olena een speurtocht uitgezet voor Vlada, met briefjes met aanwijzingen en cadeautjes. Dat deed ze altijd al, ook in Oekraïne, en ze doet het nog steeds, al was het dit keer wel lastig, omdat ze nu met z’n drieën in één kamer wonen. Pas toen Vlada sliep – en dat duurde even, want verjaardagen zijn spannend op die leeftijd – kon ze de speurtocht voorbereiden. Ze was er tot ver na middernacht mee bezig geweest.
Naam: Olena Kotenko
Leeftijd: 45
Komt uit: Oblast Kyiv
Woont in: Rotterdam, met haar man Oleg en dochter van 12
Werkte als: fotograaf en bakker
In Nederland sinds: augustus 2023
Op haar telefoon toont Olena foto’s van die ochtend, met een slaperige Vlada naast twee kolossale opblaascijfers die samen haar leeftijd vormen. Op een filmpje pakt ze cadeautjes uit. Een T-shirt met een avocado erop en de tekst ‘Avo-cardio’. Een rokje, gekocht door Olena en betaald door haar moeder, die nog altijd in Oekraïne woont.
Nu haasten Vlada en Emma zich naar de plek waar ze het harnas krijgen omgehangen waarmee ze het klimpark in mogen. Kort daarna beginnen ze aan hun eerste parcours. Er schijnt een winters zonnetje.
Terwijl de meiden over gammele koorden wankelen, vertelt Olena dat zulk klein geluk voor haar een zwart randje heeft. Want elke verjaardag voedt het besef dat de tijd verstrijkt, dat de oorlog nu al bijna vier jaar duurt, wat langer is dan de Grote Vaderlandse Oorlog, zoals de Tweede Wereldoorlog in Rusland en andere voormalige Sovjetlanden wordt genoemd. Die begon daar op 22 juni 1941, en eindigde op 8 mei 1945 met de capitulatie van de nazi’s – na drie jaar en nog geen elf maanden.
Zelf zijn ze nu ook al vier jaar op de vlucht, twee keer zo lang als ze in hun vrijstaande huis in de buurt van Kyiv hebben gewoond, een derde van Vlada’s leven.
Vlada was die ochtend nog verdrietig geweest, zegt Olena. ‘Ze begon te huilen en zei dat ze haar oma miste, en dat ze haar verjaardag graag met haar had willen vieren, en met haar oudere zus.’ Daria is 19 jaar oud en woont nog in Polen, waar het gezin de eerste anderhalf jaar van de oorlog woonde.
Een paar weken geleden had Olena gevraagd wat Vlada met haar verjaardag wilde doen en wat voor cadeautjes ze wilde hebben. Daarop had ze geantwoord dat ze maar één wens had. Ze wilde haar eigen kamer, in hun eigen huis.
‘Pijnlijk’, zegt Oleg. ‘Het gaat niet om het gebouw, maar vooral om een veilige plek.’ Die heeft ze hier nog niet, door incidenten in de opvang lijdt ze aan een post-traumatische stressstoornis. De behandeling ligt inmiddels stil. ‘Zelfs als ik gewoon in de kamer ben, smeekt ze me de deur op slot te doen. Ze komt maar niet over haar angsten heen.’
Dan klinkt er een aankondiging door de luidspreker van Adventure City: de rollercoaster zipline gaat open, een combinatie tussen een achtbaan en een zipline, op de website omschreven als ‘de ultieme adrenaline-kick’. Vlada en Emma haasten zich naar de houten toren.
Ondertussen vertelt Olena dat de situatie in Oekraïne op dit moment ‘really, really, really, extremely bad’ is. Na de Russische aanvallen van de afgelopen weken hebben veel huishoudens maar een paar uur per dag stroom, terwijl de Oekraïense winter om zich heen slaat. ‘Het is ’s nachts soms 20 graden onder nul. Mensen slapen met heel veel kleren aan.’
Ze gaat op haar telefoon op zoek naar een filmpje dat ze haar moeder laatst stuurde, een filmpje waarin te zien is hoe je een provisorisch kacheltje kunt maken van een aardenwerken pot met een waxinelichtje eronder. Dat geeft verrassend veel warmte. ‘En dat in de 21ste eeuw’, zegt ze. ‘Waarom?’
Vlada en Emma hebben inmiddels de vierde verdieping van de toren bereikt, waar ze door een begeleider worden voorbereid op de rollercoaster zipline. Beneden staat Olena klaar om foto’s en filmpjes te maken.
Emma glijdt als eerste naar beneden, bungelend aan een stalen rail. Daarna gaat Vlada. ‘Super!’ zegt ze als ze weer beneden is, waar ze wordt afgekoppeld. Haar ogen fonkelen. Olena maakt een foto, waarop de meiden breed lachen. ‘Ik ben zo trots op jullie!’
En dan zijn Vlada en Emma alweer verdwenen. Ze willen nog een parcours doen.
Over deze serie
De Volkskrant volgt drie migranten in hun dagelijks bestaan. Hoe vinden ze hun weg in Nederland, hoe ziet hun leven eruit en wat zijn hun verwachtingen? Alle afleveringen vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant