Bazooka De Amerikaanse president Trump blies zijn extra handelstarieven vanwege de kwestie-Groenland woensdag af. Donderdag zal blijken of de Europese leiders daarmee genoegen nemen − gezien de hevige reacties op de dreigingen eerder, is het nog maar de vraag of de kwestie hiermee is afgedaan.
De Franse president Emmanuel Macron droeg tijdens zijn speech dinsdag op het World Economic Forum in Davos een zonnebril vanwege oogproblemen. Zijn Amerikaanse evenknie Donald Trump maakte Macrons bril een dag later belachelijk tijdens zijn speech.
Regeringsleiders van Europese lidstaten komen donderdag, ondanks de nieuwste draai van de Amerikaanse president Donald Trump, bijeen in Brussel om te spreken over hun gezamenlijke Groenland-strategie. De speciale EU-top werd eerder deze week aangekondigd door de president van de Europese Raad António Costa, in reactie op de steeds verdergaande dreigementen van de Amerikaanse president Donald Trump om Groenland in te nemen.
De leiders zullen spreken over de Europese reactie op Trumps plannen met Groenland, dat onderdeel is van het Deense koninkrijk. Trump kondigde woensdag aan dat de heffingen die hij afgelopen weekend had aangekondigd voor landen de militairen naar Groenland hadden gestuurd, na overleg met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte, van de baan zijn. Maar gezien de eerdere hevige Europese reacties op Trumps dreigingen, is het nog maar de vraag of de kwestie daarmee is afgedaan. „Het lijkt me evident dat het mes nu wel op tafel moet worden gelegd”, zo verwoordde de Belgische premier Bart De Wever het sentiment eerder deze week.
Emmanuel Macron, president van Frankrijk, stelde als mes op tafel de ‘handelsbazooka’ voor: het antidwanginstrument dat de EU sinds een paar jaar kent. Daarmee kunnen verschillende economische sancties opgelegd kunnen worden als lidstaten (economisch) onder druk worden gezet. Zo kunnen bedrijven met dit instrument de toegang tot de Europese markt worden ontzegd. Ook kan deelname aan Europese publieke aanbestedingen worden geblokkeerd en kan intellectueel eigendom worden genegeerd.
Het Europees Parlement nam hier woensdag al een voorzet op door aan te kondigen de handelsovereenkomst die de VS en de EU vorige zomer sloten voorlopig niet formeel te bekrachtigen.
De druppel om een extra top te organiseren was Trumps plan om fikse heffingen op te leggen aan alle acht landen die als onderdeel van een NAVO-verkenningsmissie militairen naar Groenland stuurden. Onder andere Nederland, Duitsland en Frankrijk zouden hierdoor getroffen worden, ware het niet dat Trump woensdagavond, na overleg met NAVO-secretaris-generaal Mark Rutte, liet weten de sancties tóch niet door te voeren.
Tijdens dat overleg zou een „een basis” gelegd zijn voor een „toekomstige oplossing” voor de kwestie-Groenland, al zei Trump nog niks over de precieze inhoud hiervan. Rutte zei woensdagavond tegen journalisten in Davos dat hij een „geweldige ontmoeting” met Trump had gehad en dat Trumps uitlatingen hierover „helemaal klopten”.
In het afgelopen jaar heeft Trump vaker heffingen aangekondigd als pressiemiddel, om ze later weer in te trekken. Vooral als hij merkte dat zijn beleid zorgde voor onrust op de financiële markten, zoals met de heffingen gebeurde die hij afgelopen april aankondigde. Dit patroon kwam in de financiële wereld bekend te staan als Trump Always Chickens Out (TACO).
De EU-top volgt een dag na Trumps toespraak op het World Economic Forum (WEF) in Davos, waarin hij weliswaar beloofde geen geweld te gebruiken om Groenland in te nemen, maar wel opnieuw benadrukte dat de VS recht hebben op het arctische eiland. Niet alleen uit veiligheidsoverwegingen, maar omdat Europa een historische schuld zou hebben jegens de VS vanwege de Amerikaanse soldaten die het continent in de Tweede Wereldoorlog hebben bevrijd. Ook bezong Trump tijdens zijn speech meermaals de „militaire kracht” van de Verenigde Staten: „Kijk maar naar Venezuela”.
Trump wilde „onmiddellijk” onderhandelen met Denemarken over het eiland, zei de president in Davos, maar de Deense minister van Buitenlandse zaken Lars Løkke Rasmussen liet al gauw weten niet bereid te zijn compromissen te sluiten op „fundamentele principes”.
Terugblikken, extra analyses en leestips bij de laatste uitzending van de podcast Wereldzaken.
Source: NRC