Biografie ‘Iceman’ Wim Hof groeide uit tot een wereldwijd fenomeen. De onthullingen van twee journalisten over zijn duistere verleden en zakelijke praktijken brengen serieuze barsten aan in het zorgvuldig opgebouwde imago van deze gezondheidsgoeroe.
Recordpoging van Wim Hof om in ijs te verblijven in 2007 in Rhenen.
Anneke Stoffelen & Robert van de Griend: De IJsprofeet . Wim Hof: het duistere verhaal achter zijn wereldwijde succes. De Arbeiderspers, 376 blz. €24,99
Het woord ‘messiascomplex’ valt geen enkele keer in De ijsprofeet, de ongeautoriseerde biografie die Volkskrant-journalisten Robert van de Griend en Anneke Stoffelen schreven over Wim Hof, wereldwijd bekend als ‘The Iceman’. Dat mag wat verbazen, want het boek bevat voldoende ingrediënten om die claim waar te maken. „I am the healer of the world”, riep hij ooit tijdens een sessie op zijn domein in Polen, of tijdens de coronacrisis: „Ik word de president van de wereld! En dan schaf ik de politiek af, in één keer!” Toen hij voor de rechter verscheen voor relationeel geweld, luidde een deel van zijn verweer: „Ik ben van grote betekenis voor de mensheid.” Het doet denken aan iemand als Elon Musk, of, meer in Hofs sector, Bhagwan Sri Rajneesh, beiden ook niet echt gehinderd door een gebrek aan eigendunk.
Met een combinatie van (langdurige) blootstelling aan koude, ademhalingstechnieken die Hof ontleent aan Tibetaanse monniken, en oosterse meditatietechnieken, samen bekend als de ‘Wim Hof methode’, groeide hij uit tot een van de meest opvallende gezondheidsgoeroes van de afgelopen decennia. Hij ging op de foto met Oprah Winfrey en zou door Joseph Fiennes worden gespeeld in een Hollywoodproductie, tot onthullingen over geweld in de relationele sfeer een einde maakten aan die plannen.
In het boek wordt beschreven hoe Hof opgroeide als deel van een tweeling in een armoedig gezin met nog zeven andere broers en zussen. Moeder was schizofreen, vader had een verleden bij de SS en belandde in de criminaliteit. Ook thuis was er sprake van geweld. Hof verliet snel het nest en raakte al op jonge leeftijd betrokken bij de kraakbeweging in Amsterdam, waar hij zich ontpopte tot een soort goeroe van de transcendente meditatie. Zo ontmoette hij de Spaanse Olaya, met wie hij vier kinderen kreeg. Na hun scheiding pleegde Olaya zelfmoord in Spanje.
In zijn zelfhulpboeken schetst Hof telkens een ander beeld van zijn jeugd en van de ontmoeting met Olaya. Iedere gebeurtenis gebruikt hij als element van zijn ‘spirituele groei’, zelfs de suïcide van Olaya wordt zo gekarakteriseerd. Van de Griend en Stoffelen schetsen zo een beeld van een man die al zeer vroeg zijn eigen werkelijkheid bij elkaar fantaseert.
Minder onschuldig is zijn gedrag tijdens zijn tweede huwelijk met Caroline. Hof wordt gearresteerd voor huiselijk geweld tegen Christiaan, een zoon van Caroline uit een eerder huwelijk, hij krijgt een huisverbod en taakstraf opgelegd. Daarna volgt een hereniging met de vier kinderen uit zijn eerste huwelijk, die hij ruim tien jaar niet heeft gezien. Zijn oudste zoon Enahm wordt het brein achter het zakelijk succes van zijn vader. Hij is het die met het bedrijf Innerfire de ‘Wim Hof methode’ bedenkt, en via een systeem met gecertificeerde instructeurs miljoenen verdient. Enahm is de controlfreak en ‘bad cop’ van het bedrijf die in het hoofdkantoor (de ‘Hoffice’, uiteraard) met harde hand de plak bestiert. Wim is de chaoot en de ‘good cop’ die het toxische ondernemerschap van zijn zoon compenseert met zalvende woorden.
Met het zakelijk succes krijgt de beweging rond Wim Hof ook sektarische trekken. Hof maakt, op basis van flinterdun wetenschappelijk bewijs, gezondheidsclaims die hij niet kan waarmaken, en het bedrijf reageert apathisch op de verdrinkingsdoden die het gevolg zouden zijn van de Wim Hof methode. Het is de claim van een Amerikaanse advocaat, wiens dochter stierf door verdrinking, die de eerste barsten in het imperium veroorzaakt.
De Volkskrant-journalisten beschrijven uitvoerig wat Hof allemaal verborgen probeert te houden. Dat doen ze erg feitelijk, zonder er zelf grote conclusies aan te verbinden of etiketten op te plakken. Dat zou je een zwaktebod kunnen noemen, maar je krijgt als lezer wel voldoende feiten aangereikt om zelf je conclusies te trekken. De auteurs kaderen zijn gedrag binnen de tijdsgeest, die met zijn hang naar ‘healthism‘ ruimte biedt voor ‘alternatieve genezers’. Met uitweidingen over de psychologie van goeroes, sektarische leiders, kinderlijk narcisme en grootheidswaanzin slagen ze er wel in om het voormalige fenomeen voldoende te ontmaskeren.
Een enkele keer is de bewijsvoering wat minder. De redenen die worden aangehaald voor de ommekeer van de vier kinderen, die uiteindelijk allemaal in het bedrijf van hun vader terechtkomen (verregaande loyaliteit, of zelfs wraakneming, door hem financieel uit te buiten), blijven toch een beetje nattevingerwerk. Nog een manco is het gebrek aan onderbouwing van het economische verhaal van Innerfire. Nooit komen we te weten hoeveel Hof en zijn kinderen echt verdienen aan hun gezondheidsfabriek.
Dat neemt niet weg dat Van de Griend en Stoffelen een bijwijlen schokkend en overtuigend verhaal neerzetten over de donkere kant van Wim Hof en zijn entourage, die veel te lang verborgen bleef.
Het laatste boekennieuws met onze recensies, de interessantste artikelen en interviews
Source: NRC