Marina Abramović doet mee aan een parallel kunstprogramma in het Zwitserse Davos tijdens het World Economic Forum. Wat doen die kunstenaars daar, en wat gaat Abramović doen?
schrijft voor de Volkskrant over kunst, cultuur en moderne mores.
Terwijl politiek leiders, economische mastodonten en andere invloedrijke beleidsmakers samenkomen in het Zwitserse dorp Davos om in het World Economic Forum de precaire stand van de wereld onder de loep te nemen, komt er voor de gebouwen waar het topoverleg plaatsvindt af en toe een schoolbus voorrijden. Wie wil, kan zich daarin even terugtrekken, voor een innerlijke reis in stilte, om de aandacht op het hier en nu te vestigen.
Dit is geen mobiele spa van een van de luxehotels in Davos, maar een kunstwerk. The Bus van de beroemde kunstenaar Marina Abramović is het paradepaard van het kunstprogramma van het forum. Wie een tijdslot boekt, levert bij deur van de geblindeerde bus smartphones, computers en polshorloges in, en krijgt na een aantal instructies een geluidswerende koptelefoon op. ‘We willen laten zien hoe belangrijk vertraging en digitale detox zijn in een tijd die wordt bepaald door constante online verbondenheid en digitale snelheid’, licht de kunstenaar toe aan The Art Newspaper.
Abramović werd wereldberoemd met performances waarin ze haar mentale en fysieke wilskracht tot het uiterste dreef. Op deze manier uit ze ‘verzet’ tegen maatschappelijke systemen die ons mentaal gevangenhouden, zoals schoonheidsidealen, consumentisme en technologische versnelling. In 2010 werd haar performance The Artist Is Present in New York een van de eerste kunstwerken die wereldwijd viraal gingen. Daarin stond aandacht, fysieke nabijheid en oogcontact centraal; zaken die met de alomtegenwoordigheid van de smartphone sindsdien alleen maar schaarser en actueler werden.
The Bus sluit hierbij aan. Curator Mirjam Varadinis, die het werk met Abramović ontwikkelde, noemt het een ‘gedeelde ervaringsruimte, waar in stilte ruimte ontstaat voor wederzijds begrip en empathie’, al zal dat vermoedelijk afhangen van de deelnemers die de bus betreden; er is plek voor twaalf tegelijk. Abramović hoopt dat de beleidsbepalers van de wereld er samenkomen, om gemeenschappelijke grond te vinden.
Het WEF heeft altijd kunst getoond, en kreeg in 2013 een officieel programma. De conferentie heeft naast economische motieven ook als doel om maatschappelijke ontwikkelingen en verschillende vormen van leiderschap te bespreken. Hierbij hoort ruimte voor verbeelding, en dus hebben kunstenaars bijdragen geleverd, soms door deel te nemen aan fora, soms door kunstwerken te tonen. Dit jaar zijn er onder de titel A Spirit of Dialogue concerten van het Mahler Chamber Orchestra met zanger Jon Batiste en foto’s van de Franse straatkunstenaar JR.
Er is ook een bijdrage van de Nederlandse Thijs Biersteker, een ecologisch kunstenaar die samen met wetenschappers installaties maakt om maatschappelijke onderwerpen zichtbaar te maken. In Davos presenteert hij de installatie Forestate, waarin hij met Unesco de data van het wereldwijde verlies en de vernieuwing van bossen zichtbaar maakt.
Los van het programma is er ook werk te zien van de Nederlandse kunstenaar Joep van Lieshout, die samen met Gail Whiteman, een Britse hoogleraar in duurzaamheid, het kunstwerk Monkey Rock presenteerde: een beeld van een aap op een rots met daarbij een soort speakers’ corner, waar kenners konden spreken over het klimaat.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant