Er is geen aanleiding om te denken dat de Afghaanse Khadija Ahmadzada is gearresteerd vanwege haar optreden in de documentaire Hila voorbij de Taliban. Dat verklaart Avrotros, die reageert op speculaties dat de omroep onzorgvuldig zou hebben gehandeld.
is media- en cultuurredacteur van de Volkskrant.
Heeft omroep Avrotros de arrestatie van de Afghaanse taekwondo-coach Khadija Ahmadzada door de Taliban op het geweten? De vraag speelt sinds zondag bekend werd dat de 22-jarige Ahmadzada op 10 januari samen met haar vader opgepakt werd door de ‘moraliteitspolitie’ van de Taliban.
In december was Ahmadzada te zien in het Avrotros-drieluik Hila voorbij de Taliban, over Afghaanse vrouwen die zich aan de onderdrukking door de Taliban proberen te ontworstelen. Presentatrice is Hila Noorzai, zelf van Afghaanse afkomst, die tal van Afghaanse vrouwen spreekt over hun lot, vaak zonder gezichtsbedekking. In een aflevering brengt ze een bezoek aan de taekwondo-school van Ahmadzada, die gedwongen in het grootste geheim opereert.
Volgens het Afghaanse medium Rukhsana Media werd Ahmadzada gearresteerd terwijl ze een taekwondo-training gaf op de parkeerplek van een woning in de westelijke stad Herat.
‘We wisten niet waar ze naartoe is’, vertelt een anonieme bron aan Rukhsana Media. ‘Na lang zoeken kwamen we erachter dat ze naar de gevangenis is overgebracht.’
Naast Ahmadzada en haar vader werd ook de eigenaar van de woning waar de taekwondo-les werd gegeven gearresteerd.
Online, met name in de Afghaans-Nederlandse gemeenschap, klinken sinds dit weekend geluiden dat de arrestatie van Ahmadzada verband houdt met haar optreden in het drieluik, en dat de omroep afspraken met geïnterviewden niet zou zijn nagekomen.
Na een radiostilte van enkele dagen, bedoeld om Ahmadzada niet verder in gevaar te brengen, zag Avrotros zich dinsdag alsnog genoodzaakt een verklaring naar buiten te brengen om de speculaties ‘in verschillende media en op sociale platforms’ te ontzenuwen.
Op dit moment is de inhoud van de aanklacht tegen Ahmadzada niet bekend. Daarom is er volgens Avrotros geen aanleiding om te veronderstellen dat er ‘direct verband’ is tussen de documentairereeks en de arrestatie. Wel haalde de omroep het drieluik offline als ‘voorzorgsmaatregel, in afwachting van meer duidelijkheid’.
Avrotros weerspreekt ook de suggestie dat het drieluik zonder instemming van ‘betrokkenen is gefilmd of uitgezonden’. Daarmee lijkt de omroep te reageren op de beschuldigingen dat de omroep redactionele beloftes niet is nagekomen, gedaan door de Afghaans-Nederlandse journalist Saber Perzad op Linkedin.
Perzad, eerder voor de Taliban gevlucht naar Nederland en werkzaam voor BNNVara, haalt ‘een bron’ aan die beweert dat het drieluik ‘vóór de uitzending zou worden gedeeld met de sporters en pas met hun goedkeuring zou worden uitgezonden’. Volgens Perzads bron zouden de betrokkenen de documentaire nog steeds niet gezien hebben.
Avrotros spreekt zelf van een documentaire die met ‘grote zorgvuldigheid’ gemaakt is, ‘op een manier die past bij werken in een uiterst complexe en repressieve context’.
Ook presentatrice Noorzai heeft zich over de ophef uitgesproken. In een verklaring op Instagram schrijft ze dat ze sinds begin vorige week ‘een enorme knoop’ in haar maag heeft van Ahmadzada’s arrestatie en zichzelf de vraag stelt of haar documentaire daar iets mee te maken heeft.
Hoewel daar volgens Noorzai ‘geen enkele aanwijzing’ voor is, voelt ze zich genoodzaakt zich uit te spreken tegen de ‘valse claims’ die de ronde doen. Ze herhaalt dat zij en de omroep secuur te werk zijn gegaan. Volgens de presentatrice hadden de geïnterviewde vrouwen de volledige regie over hoe zij in het drieluik in beeld kwamen. ‘Suggereren dat er zonder toestemming is gefilmd is het onderschatten van de Afghaanse vrouw.’
Ze schrijft tot slot dat haar gedachten bij alle Afghaanse vrouwen zijn die ze tijdens haar reis door Afghanistan ontmoette. ‘Vergeet hun verhalen niet. Vergeet hun gezichten niet. Vergeet de vrouwen van Afghanistan niet.’
Noorzai werd geboren in Afghanistan, maar groeide op in Nederland. In Hila voorbij de Taliban bezoekt ze haar geboorteland voor het eerst. De presentatrice werkte met een voornamelijk vrouwelijke crew om verhalen te kunnen vastleggen die anders ‘ongehoord en ongezien’ blijven.
De presentatrice kwam veel onderdrukking tegen, vertelde ze in een persbericht bij het verschijnen van het drieluik. Tegelijkertijd ontmoette ze ook veel veerkrachtige vrouwen. ‘Zo stond ik ineens in een geheime sportschool waar vrouwen voor de zwarte band in taekwondo trainen. Elke dag gaan ze met hartkloppingen, bang om ontdekt te worden, naar de sportschool, maar ze slaan geen dag over.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant