Wie in de nacht van maandag op dinsdag naar de Nederlandse hemel keek, had grote kans het noorderlicht te spotten. We zien het fenomeen wel vaker, maar niet zo uitzonderlijk goed als afgelopen nacht. Experts leggen aan NU.nl uit hoe dat komt.
Om goed te begrijpen hoe opmerkelijk dit noorderlicht was, is het handig te weten hoe het precies ontstaat. Dat gebeurt met een uitbarsting op de zon, waarbij zogeheten plasma "naar de aarde toegeslingerd wordt", zegt onderzoeker ruimteweer Kasper van Dam van het KNMI tegen NU.nl.
Dat plasma schopt het magnetische veld bij ons op aarde flink in de war, vervolgt hij. "De deeltjes in het aardmagnetische veld raken versneld en gaan richting onze Noordpool. Ze komen hoog in onze atmosfeer terecht."
Daar botsen de deeltjes met zuurstof en stikstofatomen en moleculen. "Die interactie zorgt voor het noorderlicht."
De reis van de zon naar de aarde neemt meestal een tot drie dagen in beslag. Dit keer ging het vrij snel, zegt Van Dam. De geomagnetische storm was hier binnen een dag. En die storm was vrij sterk. In combinatie met de heldere hemel zorgde dat ervoor dat het noorderlicht goed te zien was, ook met het blote oog.
De laatste keer dat we zulk helder noorderlicht zagen, was in mei 2024, zegt meteoroloog Wouter van Bernebeek van Weerplaza. "Afgelopen november zagen we ook het noorderlicht, maar toen was het een stuk minder fel. We hebben geluk gehad dat het nu donkerder is en de nacht langer."
Het fenomeen was dit keer uitzonderlijk omdat het in het hele land te zien was, zelfs in de steden. "Het hing zelfs in het zuiden. Dat gebeurt in Nederland niet vaak", zegt Van Bernebeek. Van Dam beaamt dat. "Normaal kijk je in noordelijke richting om het te zien, maar nu zag je het zelfs direct boven ons. Echt een felle groene strook", vertelt de onderzoeker.
Het groene licht zie je vooral dichter bij de polen, wanneer je recht omhoogkijkt. Als je verder van de noordpool staat, zie je vooral de hogere lagen van de atmosfeer en daarmee de rode lagen van het noorderlicht. Extra speciaal dus als je afgelopen nacht groen noorderlicht hebt gezien.
Voor wie het noorderlicht heeft gemist, is er komende nacht geen goed nieuws. De zonnevlam was deze ochtend al bijna helemaal voorbij. Daarnaast is er dinsdagavond sprake van bewolking. Maar er zijn enkele dingen waar je rekening mee kunt houden voor een volgende keer.
Het is volgens Van Bernebeek moeilijk te voorspellen wanneer het noorderlicht precies te zien is. "Je hebt beperkt de tijd zodra de uitbarsting de aarde raakt. Hoe laat en hoe sterk, dat kun je niet goed van tevoren inschatten." Van Dam raadt daarom aan websites van het KNMI en de Europese ruimtedienst ESA in de gaten te houden voor informatie over uitbarstingen op de zon.
En als je op noorderlichtjacht wil, zijn er ook omstandigheden waar je rekening mee moet houden. Het afgelopen noorderlicht was dan misschien wel in de stad te zien, maar bij zwakker licht is het slim op een donkere plek te staan. In de stad zorgen andere lichtbronnen er vaak voor dat je het fenomeen niet goed kunt zien.
Ook is het altijd een goed idee om je camera erbij te houden. Hoewel dit noorderlicht met het blote oog te zien was, is dat niet altijd zo. Dan kun je het beter zien door de lens van een camera.
"Je oog is niet gemaakt voor de nacht, dus je ziet het sowieso slecht. Daarnaast maakt je oog één momentopname", vertelt Van Bernebeek. "De camera legt het licht veel beter vast."
Source: Nu.nl algemeen