Drie soorten pinguïns op het Antarctisch Schiereiland hebben in tien jaar tijd hun broedseizoen met 10 tot 24 dagen vervroegd. Onderzoekers spreken van ‘een recordtempo’ dat nog bij geen enkele andere diersoort is aangetoond. Zeer vermoedelijk is klimaatverandering de oorzaak.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
De snelste aanpasser is de ezelspinguin (Pygoscelis papua), die tussen 2012 en 2022 gemiddeld dertien dagen (tot 24 dagen in sommige kolonies) vroeger is gaan broeden. De andere twee onderzochte soorten zijn de adeliepinguïn (Pygoscelis adeliae) en de kinbandpinguïn, die in dezelfde periode beide hun broedseizoen met gemiddeld tien dagen vervroegden.
Onderzoekers van de universiteit van Oxford publiceerden hun bevindingen dinsdag in het wetenschappelijk tijdschrift Journal of Animal Ecology. Zij plaatsten 77 camera’s die uitkeken op 37 kolonies in Antarctica en enkele sub-Antarctische eilanden. De kolonies van de drie onderzochte pinguïnsoorten varieerden in grootte van een tiental tot honderdduizenden nesten. Op basis van de gegevens van tien jaar menen de onderzoekers dat zij een solide beeld hebben gekregen dat representatief is voor de soorten, en niet slechts voor een of enkele kolonies.
Elke bewakingscamera was uitgerust met een thermometer, waardoor onderzoekers ook de temperatuurveranderingen in kolonies konden volgen. Uit de gegevens bleek dat de broedplaatsen van de onderzochte kolonies met 0,3 graden Celsius per jaar vier keer sneller opwarmden dan het gemiddelde in Antarctica van 0,07 graden per jaar. Daarmee horen die plekken tot de snelst opwarmende op aarde. Volgens de onderzoekers is het dan ook ‘zeer waarschijnlijk’ dat de opwarming de oorzaak is van het vervroegen van de broedseizoenen.
Onder de drie onderzochte pinguïnsoorten is sprake van ‘winnaars en verliezers’: de ezelspinguïn, de op twee na grootste pinguïnsoort op aarde, lijkt vooralsnog te profiteren van de omstandigheden, omdat die wat voedsel betreft een generalist is.
De soort is tijdens de onderzoeksperiode van tien jaar dan ook in aantal toegenomen; het aantal kolonies steeg zelfs. De adeliepinguïn en de kinbandpinguïn daarentegen zijn in de knel gekomen. De eerste lijdt voornamelijk onder het afnemen van het ijsoppervlak, waardoor de ruimte voor vestigingsplekken ook afneemt. Alleen adeliepinguïnkolonies in de Weddellzee, waar de opwarming en het verlies van zee-ijs fors minder was, hebben geen afname gekend.
De kinbandpinguïn is voor zijn voedsel aangewezen op krill, kleine garnaalachtige schaaldieren die een belangrijke schakel vormen in de voedselketen van koude wateren. Vroeger in het seizoen is echter minder krill beschikbaar, waardoor de pinguïns hun jongen minder goed kunnen voeden. Volgens de onderzoekers is meer onderzoek nodig om de exacte relatie tussen de beschikbaarheid van krill en opwarming vast te stellen.
Hoewel de effecten op langere termijn nog onduidelijk zijn, noemen de onderzoekers hun bevindingen ‘zorgwekkend’, omdat eerdere studies al aantoonden dat fenologische veranderingen van invloed zijn op het broedsucces. Met name de adeliepinguïn blijkt vatbaar voor schommelingen in het klimaat. ‘Het is de vraag hoeveel elasticiteit deze soorten kunnen opbrengen als de temperaturen in het huidige tempo blijven stijgen’, concluderen de onderzoekers in hun artikel.
Van de ongeveer een miljoen dier- en plantensoorten die momenteel met uitsterven worden bedreigd, worden zeker 10.967 soorten getroffen door klimaatverandering, zo becijferde het Intergouvernementeel Platform voor Biodiversiteit en Ecosysteemdiensten (IPBES) eens. Onder meer koraalsoorten lijden onder opwarming van het zeewater. Ook de groene zeeschildpad (Chelonia mydas) kampt ermee: het geslacht van hun nakomelingen is afhankelijk van de temperatuur van het zand waarin ze hun eitjes leggen. Door opwarming bestaat op sommige broedstranden 99 procent van de jongen uit vrouwtjes, wat de soort ernstig in gevaar brengt.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant