In een zaaltje van perscentrum Nieuwspoort, woensdagochtend om half negen, zitten bijna tachtig mensen: wethouders, gedeputeerden, leden van de belangenorganisatie Kunsten ’92, een museumdirecteur, een componist. Op hun borden liggen croissantjes, broodjes met roerei, tomaat, kaas, gebakken spek. Het is het ‘cultuurontbijt’, een lobby-evenement met als doel: de Tweede Kamer ervan overtuigen dat er meer geld moet naar kunst en cultuur. Deze maandag is daar een debat over.
Het kost zo’n 9.000 euro: het eten, de zaal, de techniek, de man die alles aan elkaar praat. En het draait om de Kamerleden. Daarvan zijn er vijf gekomen. Laurens Dassen van Volt wordt op het podium ‘Laurens’ genoemd, bijna iedereen kent hem. Dat geldt ook voor VVD’er Eric van der Burg, ‘Eric’. Vooraan zit Mohammed Mohandis van GroenLinks-PvdA die net als CDA’er Eveline Tijmstra anderhalf uur geconcentreerd luistert. Hij kijkt, heel anders dan Heera Dijk van D66, bijna niet op zijn telefoon.
De eerste presentatie gaat over de bijdrage van cultuur aan de economie (3,3 procent van het bbp in 2022), de arbeidsmarkt (4,1 procent van de werkgelegenheid) en de ‘consumptieve bestedingen (16,9 miljard euro). Lokale bestuurders vertellen over kunst en cultuur bij woningbouw, in buurtcentra, op scholen – eentje zegt dat je daardoor geld bespaart op jeugdzorg. Het gaat ook over „de onzekere wereld waarin we leven”, hoe cultuur „de hoeksteen” is van de democratie en mensen „weerbaar” maakt.
Tegen half tien komt FVD’er Pepijn van Houwelingen binnen. Hij moest, zegt hij later tegen mij, eerst nog zijn dochter naar school brengen en in de haast was hij vergeten om het licht van zijn fiets aan te doen. „Ik doe dat anders altijd netjes en juist nu stonden om de hoek twee boa’s.” Hij kreeg een boete van 75 euro.
Hoe nuttig zo’n ontbijt is, niemand weet het. VVD’er Van der Burg vraagt in de zaal of hij de cijfers over de economie opgestuurd kan krijgen. Dat lijkt hem „handig”. Maar met die feiten, zegt hij, moeten ze in het zaaltje hun verhaal niet „verkopen”. „Dat doe je met je hart, met passie.”
Van der Burg vindt dat het ook over „ontspanning” moet gaan. Mohammed Mohandis zegt dat we af moeten van het „frame” dat cultuur voor de „happy few” is. Volgens Laurens Dassen is kunst „de spiegel van de macht”, je kunt eraan zien hoe het ervoor staat met de democratie. „De kanarie in de kolenmijn: als er geen creativiteit en verbeelding meer is, is een samenleving monddood.”
Van CDA’er Tijmstra hoor ik later dat ze, door de verhalen over cultuur op school, had moeten denken aan haar eigen optreden als twaalfjarige: samen met andere kinderen had ze gezongen bij een concert van Michael Jackson, naast hem op het podium. FVD’er Van Houwelingen had het ontbijt helemaal anders beleefd. Net toen hij binnenkwam ging het over „weerbaarheid” en met dat woord, zegt hij, „maak je de geesten rijp voor een grote oorlog met Rusland”. Volgens hem was bij de NAVO en de EU eerst gezegd dat mensen „sneuvelbereid” moesten zijn, en was dat ingewisseld voor „weerbaar”.
Aan zijn tafeltje hadden mensen gezegd: „Het is maar een woordje.” En heel even denkt Van Houwelingen daar hardop over na. „Misschien is dat zo, misschien blaas ik er te veel in.” Maar dan: nee. „Het geeft me een naar gevoel, het was net een horrorfilm.”
Petra de Koning doet elke dinsdag verslag over de Haagse politiek (p.dekoning@nrc.nl)
Elke werkdag een overzicht van het nieuws uit de ochtend en de nieuwste artikelen
Source: NRC