De ene na de andere wereldleider krijgt een uitnodiging om zitting te nemen in Donald Trumps vredesraad, ook als zij hebben bewezen weinig op te hebben met vrede, zoals Vladimir Poetin. Critici vrezen dat Trump een parallelle VN wil opzetten.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het Kremlin maakte de uitnodiging maandag wereldkundig bij monde van woordvoerder Dimitri Peskov. Die wilde nog niet toezeggen dat de Russische president Poetin ook daadwerkelijk zitting neemt: ‘Op dit moment bestuderen we alle details van het voorstel en we kijken uit naar contact met onze Amerikaanse evenknieën om de nuances op te helderen.’
Daar zullen de Amerikanen een flinke kluif aan krijgen. Juist over wat de vredesraad moet doen, is weinig duidelijk. Officieel wordt deze in het leven geroepen om het staakt-het-vuren in Gaza te overzien. Naast de ‘algemene’ raad waarvoor Poetin is uitgenodigd, is er een uitvoerende raad, een uitvoerende raad specifiek voor Gaza en een technocratisch Palestijns dagelijks bestuur voor Gaza.
Wat de vredesraad inhoudt, is slechts terug te vinden in een oprichtingshandvest met verschillende procedures; wie de voorzitter van de vredesraad (Donald Trump) wordt, wie nieuwe leden mag uitnodigen (de voorzitter), wie mag bepalen of een lidmaatschap wordt verlengd (de voorzitter) en wie bepaalt wie de opvolger wordt van de voorzitter (de voorzitter).
Alles in het document ademt een ambitie die ver voorbij Gaza strekt. Sterker nog, in het charter, dat in handen is van verschillende media, valt het woord ‘Gaza’ zelfs niet één keer. Uit wie er is uitgenodigd, valt vooralsnog ook geen duidelijk beeld te destilleren, al lijkt het daadwerkelijk respecteren van vrede geen voorwaarde.
Zo is naast Poetin ook de Belarussische president Aleksander Loekasjenko uitgenodigd, een bondgenoot van Rusland die bijdraagt aan de oorlog in Oekraïne. Israël mag eveneens in de raad aanschuiven, maakte het kantoor van premier Benjamin Netanyahu bekend.
Het is onduidelijk of de uitnodiging aan Netanyahu gepland was of volgt op Israëlische kritiek dit weekend. Israël zei dat Trumps vredesraad ‘niet gecoördineerd was met Israël en ingaat tegen ons beleid’. Hij gaf zijn minister van Buitenlandse Zaken Gideon Sa’ar opdracht gelijk contact op te nemen met de Amerikaanse minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio.
Ook de premiers van India en Pakistan, landen die vorig jaar een kort gewapend conflict uitvochten, staan op de lijst, net als Turkije dat nog altijd een deel van Syrië bezet. Daarnaast hebben onder meer Kazachstan, Paraguay, Vietnam, Australië en Brazilië een uitnodiging ontvangen, net als een reeks Europese landen als Duitsland, Polen, Frankrijk, Italië, Griekenland en het Verenigd Koninkrijk.
Weinigen hebben nog toegezegd. De taal in het handvest lijkt erg op die in het handvest van de VN en spreekt over lidstaten die resoluties in kunnen dienen of veto’s kunnen uitspreken. In het charter staat ook dat ‘duurzame vrede een pragmatisch oordeel vereist, oplossingen van gezond verstand, en het lef om af te wijken van werkwijzen en instituties die te vaak hebben gefaald’. Trump bekritiseerde de VN in vergelijkbare bewoordingen tijdens de Algemene Vergadering in september.
De reactie van Frankrijk op de uitnodiging is veelzeggend. Een afwijzing is het niet, maar het land zegt wel dat ‘we opnieuw onze toewijding uitspreken aan het handvest van de Verenigde Naties’. ‘Dat blijft de hoeksteen van effectief multilateralisme, waar internationaal recht, de soevereine gelijkheid van staten en de vreedzame oplossing van disputen zegevieren in plaats van willekeur, machtsstrijd en oorlog.’
Hoelang Trump zelf achter zijn vredesraad blijft staan, is de vraag. Deze maandag stuurde hij een boze brief aan de Noorse premier, omdat het onafhankelijke Nobelcomité in Oslo had geweigerd hem vorig jaar de Nobelprijs voor de Vrede toe te kennen. Daarom ‘voel ik niet langer een verplichting om uitsluitend aan vrede te denken’, aldus Trump.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant