Een Oostenrijkse koe mag zich voegen bij het selecte gezelschap van diersoorten dat doelbewust gereedschap gebruikt. Het hare: een bezem.
De koe, Veronika, woont op het Oostenrijkse platteland, in een weiland naast de bakkerij van haar eigenaar. Die zag tien jaar geleden al dat Veronika een stok gebruikte om zichzelf te krabben. Jaren later belandde een filmpje daarvan bij onderzoekers van de Universiteit voor Diergeneeskunde in Wenen. Zij zochten Veronika op en brachten een bezem mee.
Hun vraag was simpel: gebruikt Veronika de bezem met een doel in het achterhoofd, of speelt ze er maar wat mee? Daarvoor legden ze de bezem in een willekeurige richting voor Veronika neer. Ze keken hoe ze de steel oppakte en gebruikte.
Wat bleek? Veronika gebruikte dezelfde bezem op verschillende manieren: multifunctioneel gereedschapsgebruik, in wetenschapsjargon. Slechts een paar diersoorten, waaronder chimpansees en raven, lieten dat eerder zien. Maandag publiceerden de wetenschappers hun onderzoek over Veronika in het vakblad Current Biology.
Veronika reageert in eerste instantie op de bezem zoals vrijwel alle runderen op nieuwe voorwerpen zouden reageren: snuffelen en onderzoeken met haar tong. ‘Dat is helemaal des koes: eerst ruiken, dan die draaiende tong’, zegt Claudia Vinke, hoofddocent diergeneeskunde aan de Universiteit Utrecht en niet betrokken bij de nieuwe studie.
Maar dan komt het: met de bezem in haar bek duwt Veronika de steel voorzichtig tegen de huidflappen onder haar buik. Of ze pakt de bezem bij het andere eind en schrobt met de kop over haar rug. Die afwisseling laat zien dat de koe bewust kiest hoe ze de verschillende lichaamsdelen bereikt, zegt Vinke.
Een beperking van het onderzoek, aldus Vinke: ‘Ik vraag me af of de koe misschien toch een beetje geholpen is. Dieren kun je alles aanleren, denk maar aan het circus.’ Ze waarschuwt dat menselijk ingrijpen, ook onbedoeld, het gedrag kan hebben gestuurd. De onderzoekers stellen echter dat Veronika dit gedrag zelf heeft aangeleerd. ‘Als dat klopt, maakt dat het wel heel bijzonder.’
Ook benadrukt Vinke dat het nog maar om één koe gaat. ‘Dit is nog geen hard wetenschappelijk bewijs. Het kan een uitzonderlijk slimme, nieuwsgierige en misschien wel stierlijk verveelde koe zijn, die dit toevallig ontdekt. Een volgende stap zou zijn om te kijken of we dit vaker zien. Koeien zijn geweldig, dus ik hoop ook dat dit onderzoek wat positiefs voor het imago van de koe doet.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant