In de komende weken maakt de Czechoslovak Group (CSG) een gedeeltelijke beursgang op de AEX. Het is een volgende stap in de stormachtige groei van het Tsjechische defensiebedrijf. Sinds de invasie van Oekraïne zit CSG in de lift, net als de rest van de defensie-industrie.
is correspondent Centraal- en Oost-Europa van de Volkskrant. Hij woont in Warschau.
De vette jaren voor de Tsjechische wapenindustrie zijn aangebroken, afgaande op de komeetachtige opkomst van Michal Strnad (33), eigenaar van de Czechoslovak Group. Hij is de jongste miljardair van Tsjechië. Sinds vorig jaar is hij ook de rijkste man van het land. Met een geschat vermogen van 14,8 miljard euro haalde hij oligarch Daniel Křetínský in, die in Nederland bekend is wegens zijn aandelen in PostNL. En zoals elke Tsjechische miljardair die zichzelf serieus neemt, kocht Strnad vorig najaar een voetbalclub: Viktoria Plzeň.
Tsjechië kent een lange traditie van wapenproductie, hoewel deze na het einde van de Koude Oorlog inzakte. Nu is de industrie in het land spekkoper, met CSG voorop. Het bedrijf werd opgericht door Jaroslav Strnad, de vader van Michal, die in de jaren negentig begon als schroothandelaar. Strnad senior handelde destijds in afgedankt Sovjetwapentuig, waaronder tanks. Vervolgens legde hij zich toe op het opknappen en doorverkopen van oud materieel, bijvoorbeeld aan landen in Afrika.
Zoon Michal groeide praktisch op in het bedrijf. Naar eigen zeggen begon hij er als puber met zomerbaantjes. Na zijn middelbare school ging hij voltijds aan de slag. In 2018 nam hij het bedrijf van zijn vader over. Onder zijn leiding groeide CSG gestaag, dankzij de oorlog in Oekraïne en de toenemende geopolitieke onzekerheid raakte dit proces in een stroomversnelling.
Inmiddels is het in Praag gevestigde bedrijf een van de grootste munitieproducenten van Europa. CSG wil voor 750 miljoen euro aan aandelen uitgeven op de AEX. De totale waarde van het bedrijf kan uitkomen op 30 miljard euro, schrijft zakenkrant Financial Times op basis van ingewijden. Vorig jaar was CSG het snelst groeiende defensiebedrijf ter wereld.
Naast munitie maakt CSG onder meer houwitsers, pantservoertuigen en raketwerpers. Strnad, door de Tsjechische tak van het tijdschrift Forbes ‘Lord of Defence’ gedoopt, wil uitbreiden naar drones. Er is ook interesse buiten Europa; CSG doet onder meer zaken met de Verenigde Staten. Het is zijn ambitie om zijn bedrijf de grootste defensiefirma in Europa te maken, zei Strnad tegen financieel persbureau Bloomberg.
Naast CSG zitten ook andere Tsjechische en Europese defensieconcerns in de lift. Sinds de grootschalige Russische invasie van Oekraïne is een hausse gaande binnen de wapenindustrie. Ze profiteert van een overgangsperiode, zegt Jiří Vyčichlo, analist bij de in Praag gevestigde denktank AMO. ‘De tijd van het vredesdividend (economische voordelen door bezuinigingen op defensie, red.) is voorbij, de tijd van oorlogsvoorbereiding is aangebroken.’
Defensiebudgetten stijgen en Europese landen breiden hun legers uit. De Raad van Europa schat de gezamenlijke defensie-uitgaven van EU-lidstaten afgelopen jaar op 381 miljard euro: een stijging van 63 procent ten opzichte van 2020. Voor wapenfabrikanten snijdt het mes aan twee kanten. Ze voorzien in de groei van Europese legers en vullen de voorraden aan van landen die afgelopen jaren materieel en munitie aan Oekraïne doneerden of verkochten.
Sinds 2023 ontpopt Tsjechië zich als spin in het web: het zogenoemde munitie-initiatief van de toenmalige regering biedt bondgenoten de mogelijkheid om via een consortium van defensiebedrijven, waaronder CSG, munitie in te kopen voor Oekraïne.
Strnad moet straks opboksen tegen reuzen als het Duitse Rheinmetall AG, dat ook garen spint bij de nieuwe wapenwedloop. De Tsjechische firma heeft ongeveer 14 duizend werknemers op drie continenten. Tegen Bloomberg zei Strnad dat de kracht van zijn bedrijf schuilt in de diversificatie (verschillende producten) en dat het vooral voor de export produceert. Met andere woorden: CSG is niet afhankelijk van de landelijke politiek. Het Tsjechische leger zelf is betrekkelijk klein, dus wapenfabrikanten zijn op het buitenland gericht.
Het Tsjechische munitie-initiatief stond ter discussie tijdens de parlementsverkiezingen in oktober. De populist Andrej Babiš, die uiteindelijk de verkiezingen won, dreigde de stekker eruit te trekken. Het zou de belastingbetaler te veel kosten. In werkelijkheid draagt Tsjechië zeer weinig bij uit de staatskas aan het initiatief. Het gros van de investeringen is afkomstig van buitenlandse partners, waaronder Nederland.
Begin januari besloot de nieuwe regering van Babiš het initiatief door te zetten. Goed nieuws voor CSG, dat een belangrijke rol vervulde bij het munitie-initiatief. Desondanks is de nieuwe regering minder voorspelbaar dan haar uitgesproken pro-Oekraïense voorganger. Vooral de radicaal-rechtse coalitiepartner SPD is mordicus tegen steun aan Oekraïne.
Het leidde deze week tot een conflict tussen president Petr Pavel, die op staatsbezoek in Oekraïne de verkoop van Tsjechische straaljagers toezegde. Babiš floot hem terug. Volgens analist Vyčichlo van AMO is het niet ondenkbaar dat de regering op den duur voor een Slowaakse koers kiest: publieke stellingname tegen leveranties terwijl de wapenindustrie op volle toeren draait. ‘Het is de snelst groeiende sector’, zegt Vyčichlo. ‘Het gaat om business. En dat is iets anders dan politiek.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant