Na een razendsnelle opmars krijgt het Syrische leger ongeveer de helft van het door Koerden gecontroleerde gebied in Syrië in handen. Het bestandsakkoord van zondagavond betekent een forse klap voor de Koerdische autonomie.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
Een bestandsakkoord heeft zondagavond een eind gemaakt aan twee dagen van gevechten tussen het Syrische leger en de Koerdische militie SDF, waarbij het leger grote terreinwinst had geboekt. Het akkoord komt feitelijk neer op een gedeeltelijke capitulatie door de Koerden, die een fors deel van hun autonome gebied moeten opgeven.
Het veertienpuntenakkoord, ondertekend door de Syrische president Ahmad al-Sharaa en (online vanuit Irak) SDF-leider Mazloum Abdi, bepaalt de integratie van de SDF en de Koerdische veiligheidsdiensten in de ministeries van Defensie en Binnenlandse Zaken. De provincies Deir Zor en Raqqa, nu nog in handen van de Koerden, worden onmiddellijk overgedragen aan de regering.
Dit betekent dat de regering van Al-Sharaa het gehele zuidelijke deel van het door de SDF gecontroleerde gebied in handen krijgt. Daar bevinden zich de belangrijkste gas- en olievelden van Syrië, op het moment de voornaamste inkomstenbron van de Koerdische regio. Ook andere olie- en gasvelden en alle grensovergangen in het noordoosten van het land komen onder controle van de Syrische regering, evenals alle civiele instellingen in SDF-provincie Hasakah.
Dit alles betekent dat van de sinds 2012 bestaande autonome regio van de Koerden slechts een rompgebied overblijft. Ook nu Syrië is verlost van het Assad-regime, willen zij hun autonomie graag behouden, met een blijvende rol voor hun militie, de SDF. De regering van Al-Sharaa wil echter dat de SDF opgaat in het Syrische leger.
De vraag is nu of het hierbij blijft, of dat de regering het Koerdisch bestuur nog verder zal onttakelen. ‘Het ontmantelen van de SDF is begonnen’, schreef Fabriche Balanche van de Universiteit van Lyon, een van de best geïnformeerde Syriëkenners, zaterdag in zijn nieuwsbrief, nadat het Syrische leger vrijdag een snelle opmars was begonnen richting de stad Raqqa. ‘Lokale autonomie zal niet worden getolereerd.’
In maart vorig jaar bereikten regering en SDF al een (wankel) principeakkoord, maar dat lijkt door de recente ontwikkelingen te zijn achterhaald. ‘Sinds maart 2025 heeft Damascus behendig gemanoeuvreerd om de onderhandelingen met de Koerden te saboteren, om hen de schuld te kunnen geven van het belemmeren van de hereniging van het land’, aldus Balanche.
Eind december al braken gevechten uit tussen het Syrische leger en de SDF in het noordwestelijke Aleppo. Twee Koerdische wijken van de stad waren al jaren in SDF-handen. De Koerden legden het af tegen het leger. Vrijdag bereikten de twee partijen een akkoord over tot waar de Koerdische strijders zich zouden terugtrekken, maar dat werd meteen al geschonden door de regering, dat de aanval inzette.
Tegelijkertijd maakte Damascus vrijdag bekend maatregelen te nemen ten bate van de Koerdische cultuur. Al-Sharaa tekende een decreet waarmee hij het Koerdisch de status van een nationale taal geeft. Ook krijgen alle Koerden de Syrische nationaliteit. Zo’n 20 procent van hen verloor die na een volkstelling in 1962. In een tv-toespraak riep de president de Koerden op ‘actief deel te nemen aan de opbouw van de natie’.
Volgens Balanche echter is het decreet ‘een oppervlakkig gebaar, bedoeld om het Westen tevreden te stellen’. Met name de Verenigde Staten proberen een evenwicht te vinden tussen het verbeteren van de betrekkingen met Damascus en het vasthouden van hun steun aan de Koerden. De VS werken met hen samen om een wederopleving van IS te voorkomen.
Het akkoord van zondag kwam tot stand met Amerikaanse bemiddeling. Tom Barrack, de speciale gezant van de VS, had zaterdag eerst in Irak met SDF-leider Abdi gepraat, en vloog vervolgens naar Damascus. Zondagavond verwelkomde hij het akkoord aldus: ‘Deze overeenkomst betekent een beslissend keerpunt, waarbij voormalige tegenstanders partnerschap verkiezen boven verdeeldheid.’
De zuidelijke provincies Raqqa en Deir Zor worden bewoond door Arabieren. Zij staan niet per se op goede voet met het Koerdisch gezag. Een verslaggever van Associated Press zag zaterdag hoe inwoners van de stad Tabqa hun huizen uitkwamen om de Syrische troepen te verwelkomen, zwaaiend met de nationale vlag. In het oosten van Syrië, langs de Iraakse grens, waren vrijdag met de regering samenwerkende Arabische milities in gevecht geraakt met de SDF.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant