Defensie-expert Ko Colijn voorziet Nederlanders al vijftig jaar van duiding bij gewapende conflicten. Dit keer bespreekt hij hoe Duitsland blijft treuzelen om de krachtige Taurus-kruisraket aan Oekraïne te geven, en daarmee een belofte steeds uitstelt.
De oorlog in en tegen Oekraïne is er ook een van halve beloftes. Tot de NAVO-top in Den Haag afgelopen juni was het mantra over steun: zo lang als nodig is. Daarna gleed dat al snel af tot: zo veel als we kunnen. De VS zette, op wat satellietinformatie en oude contracten na, bijna alle steun stop. De Amerikaanse president Donald Trump zette de Amerikaanse industrie voorop door tegen Europa te zeggen dat het wapens voor Oekraïne mocht kopen.
De Amerikanen gaven wel toestemming om de inzet van langeafstandswapens te verruimen. De artillerieraket ATACMS mocht voortaan ook op doelen in Rusland worden afgevuurd. Maar de Amerikanen hebben nog altijd vetorecht. Zo mag Oekraïne geen aanvallen doen op de strategische radar van de Russen, want de VS heeft er belang bij dat deze 'ogen' van Rusland intact blijven. Inmiddels kan Oekraïne zelf een vergelijkbare ATACM-raket maken en daarmee zijn net ver uitwerpen.
Ook Duitsland heeft zo zijn eigen hindernissen. Het levert de Taurus-raket niet aan Oekraïne, omdat het bang is ruzie met Rusland te krijgen. Aanvankelijk leverden de Britten en Fransen raketten die zo'n 250 kilometer ver kwamen. Met die exemplaren is de Russen heel wat last bezorgd, maar deze vormen ook een drukmiddel voor Duitsland om een stap verder te gaan. Een welgemikte Taurus reikt namelijk twee keer zo ver, ook met een zware lading. Het gaat immers niet alleen om solidariteit met Oekraïne, maar de verdediging van heel Europa.
De hoofdprijs is de Kertsjbrug tussen het Russische vasteland en het schiereiland de Krim, een belangrijke aanvoerroute voor de Russen. Die ligt net buiten het bereik van de Franse en Britse raketten, maar de Duitse Taurus zou de brug kunnen vernietigen. Zolang Oekraïne die niet heeft, 'pesten' ze de brug met kamikazebootjes en af en toe een lichte kruisraket of drone.
De Duitsers probeerden de Russen naar de onderhandelingstafel te lokken door de Taurus (nog) niet te leveren, maar sluiten die levering ook niet helemaal uit. Ze konden zich bij elk uitstel verbergen achter het feit dat sommige onderdelen uit de VS moesten komen.
Intussen zaten de Russen ook niet stil en zetten ze Duitsland onder druk om de Taurus niet te leveren. Op 1 maart 2024 publiceerden ze een in het geheim afgeluisterd gesprek tussen vier hoge Duitse militairen, waarin het kwartet babbelde over de inzetmogelijkheden van de Taurus. Moskou spinde dat als een verborgen NAVO-plan om Oekraïne iets meer dan een duwtje in de juiste richting te geven.
De Russen hadden de opnames even bewaard, want het afgeluisterde gesprek vond op 19 februari plaats. De opname kwam goed van pas om de aandacht af te leiden van de westerse ophef rond de dood van Alexei Navalny. Duitsland sputterde wat, zei dat de opnamen vals of op zijn minst bewerkt waren. Maar de bedoeling was duidelijk: de Russen wilden per se geen Taurus in Oekraïense handen en de Duitsers hadden een probleem.
Ruim een jaar later hadden de bondgenoten weer wat meer ruimte om langeafstandsraketten aan Oekraïne te leveren. Omdat het aantal Russische raketaanvallen op Oekraïense steden toenam, lag de hoogste prioriteit niet bij aanvallende raketten, maar verdedigende raketten zoals Patriots.
De nieuwe Duitse kanselier Friedrich Merz toonde zich iets positiever. Eind mei 2025 beloofde Duitsland 5 miljard euro in Oekraïense productie te steken. Dat zou Oekraïne de mogelijkheid geven om de Taurus (of iets vergelijkbaars) zelf te maken.
Tijdens de vredesonderhandelingen beloofden de Britten en Fransen bij te dragen aan een troepenmacht in Oekraïne zelf. Duitsland deed dat niet, maar zei wel vanuit Roemenië bescherming te kunnen bieden. Onze oosterburen (met overigens ons in het kielzog) gaan kennelijk nog altijd minder ver dan het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk.
Ik denk dat de Britten hun geduld beginnen te verliezen en het risico nemen waar de Duitsers te huiverig voor zijn. Met hun Nightfall-raket is straks een afstand van 500 kilometer te overbruggen, waarmee de raket wedijvert met de Taurus. Vroeg of laat sneuvelt die nieuwe Kertsjbrug in de Krim.
Source: Nu.nl algemeen