Oekraïne kan binnenkort een nieuw wapen inzetten tegen het constante gevaar van de Russische drones. Tsjechië is bereid lichte gevechts- en trainingsvliegtuigen te leveren om het gevecht tegen vooral de kamikazedrones te versterken.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant, met defensie als belangrijkste specialisme.
De Tsjechische steun komt op een moment dat het Russische leger zijn belangrijkste aanvalsdrone, de Shahed, juist gevaarlijker probeert te maken. De Shaheds worden sinds kort bewapend met luchtdoelraketten om de Oekraïense luchtmacht, die beschikt over geavanceerde westerse toestellen zoals de F-16 en Mirage 2000, te verzwakken.
De Tsjechische president Petr Pavel liet zijn Oekraïense collega Volodymyr Zelensky vrijdag in Kyiv weten dat de toestellen snel boven het slagveld kunnen verschijnen. ‘Tsjechië kan op relatief korte termijn meerdere middelzware gevechtsvliegtuigen leveren die zeer effectief zijn in de strijd tegen drones’, aldus Pavel. ‘Ik geloof dat we dit snel en succesvol zullen kunnen oplossen.’
Pavel zei niet om wat voor toestellen het gaat. De Tsjechische luchtmacht beschikt over 24 L-159’s, een licht aanvals-en trainingsvliegtuig dat is ontworpen door de Tsjechische fabrikant Aero Vodochody. Dit vliegtuig werd ontwikkeld om beginnende gevechtspiloten te trainen en voor beperkte aanvalsmissies, zoals voor snelle ondersteuning van troepen op de grond.
De levering van de L-159, die beschikt over een snelvuurkanon en luchtdoelraketten, wordt in Tsjechië al langer genoemd als optie om Oekraïne te steunen. Nu zet dat land kostbare F-16’s en Mirage 2000’s in om te voorkomen dat de eenvoudige Shaheds inslaan in onder andere energiecentrales. De L-159 zou een goedkoper en beter alternatief zijn in de strijd tegen de drones. Sinds de inzet in 2022 van de Shahed, die Rusland produceert onder de naam Geran, moet Oekraïne elke dag alle zeilen bijzetten om de Russische aanvalsgolven af te slaan.
De Oekraïense luchtmacht en luchtverdediging slagen erin het grootste deel van de vijandelijke drones, voorzien van een explosief van 50 of 90 kilo, neer te halen. Een klein deel weet alsnog een doelwit te raken.
Zo lanceerden de Russen in de nacht van vrijdag op zaterdag 115 drones, het overgrote deel Shaheds, waarvan 96 werden neergehaald of elektronisch verstoord. Zo’n elf doelwitten werden echter geraakt door zestien drones. Naast op energiecentrales, slaan de drones ook in op fabrieken, flats, overheidsgebouwen en onderdelen van de infrastructuur.
Het is niet duidelijk hoeveel L-159’s Tsjechië aan Oekraïne wil leveren. Als het grootste deel van de luchtvloot wordt afgestaan, hoeft de Oekraïense luchtmacht minder F-16’s en Mirage 2000’s bloot te stellen aan Russische luchtdoelraketten.
Ondanks bijna vijf jaar oorlog is Rusland er nog altijd niet in geslaagd de Oekraïense luchtmacht uit te schakelen. De gevechtsvliegtuigen weten elke dag missies uit te voere, maar ze moeten wel steeds waakzaam zijn voor de Russische luchtverdediging en luchtmacht.
In december bleek voor het eerst dat Rusland een nieuwe taak had bedacht voor de Shahed: het vernietigen in de lucht van gevechtsvliegtuigen en helikopters. De Oekraïense militaire inlichtingendienst bevestigde toen dat Shaheds op het strijdtoneel waren verschenen bewapend met de luchtdoelraket R-60. Deze raket werd in de Sovjettijd ontwikkeld voor gevechtsjagers om westerse toestellen op korte afstand te vernietigen.
Wrakstukken van een neergehaalde Shahed-variant bevestigden dit. Volgens de spionagedienst kan de dronebestuurder vanuit Russisch grondgebieddankzij de ingebouwde camera de R-60 lanceren zodra een Oekraïens gevechtsvliegtuig of een helikopter in de buurt komt. De inlichtingendienst zei dat Rusland op deze manier niet alleen probeert de Oekraïense luchtmacht te decimeren, maar ook de jacht op drones minder effectief wil maken.
Deze maand bleek dat de Russische drones ook worden bewapend met een veel modernere luchtdoelraket die troepen op de grond gebruiken. Een Shahed-variant is zo aangepast dat het een Verba-luchtdoelraket van zo’n 20 kilo op zijn rug kan vervoeren. De Verba is een geavanceerde Russische luchtdoelraket die sinds 2014 in gebruik is.
Onder andere luchtlandingstroepen van de elite-eenheid VDV gebruiken de Verba om tot op een afstand van 6 kilometer gevechtsvliegtuigen en helikopters te beschieten. Sinds 2023 zou Iran voor zo’n 1,5 miljard euro aan Shaheds hebben verkocht aan Moskou, inclusief het opzetten van een productielijn in Rusland, zo meldde Bloomberg vorige week.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant