De NBA heeft zijn zinnen gezet op uitbreiding naar Europa, waar het volgend jaar een nieuwe competitie wil beginnen. De ambitieuze plannen van de Amerikaanse basketbalcompetitie stuiten nu al op de nodige weerstand.
schrijft voor de Volkskrant over Amerikaanse sporten.
De National Basketball Association (NBA), de grootste en beste basketbalcompetitie ter wereld, is de Verenigde Staten ontgroeid. Die conclusie hebben de bazen van het Amerikaanse basketbal getrokken, zo blijkt uit de vergevorderde plannen voor een nieuwe competitie: een Europese NBA. Die zou volgend jaar al van start moeten gaan.
Adam Silver, als zogeheten ‘commissioner’ verantwoordelijk voor de koers van de NBA, gaf donderdag opheldering over de stand van zaken. Zoals de afgelopen jaren gebruikelijk is geworden, speelde zijn competitie weer eens op vreemde bodem, dit keer in Berlijn. Zondag volgt een wedstrijd in Londen. Het Europese uitstapje wordt aangegrepen om de plannen voor de nieuwe competitie te bespreken.
Bij een persconferentie voorafgaand aan de wedstrijd tussen Orlando Magic en Memphis Grizzlies (118-111) grapte Silver donderdag in Berlijn over de wallen onder zijn ogen. Hij had zo veel gesprekken gevoerd, met potentiële investeerders, sponsoren en mediapartners, dat het nauwelijks van slapen was gekomen.
Er is dan ook nog een hoop werk aan de winkel. De Europese NBA staat stevig in de steigers; al in maart kondigde de NBA de plannen aan, maar over de uiteindelijke vorm van de competitie is nog veel onduidelijk. Wat vast lijkt te staan: de nieuwe competitie, een samenwerking tussen de NBA en wereldbasketbalbond Fiba, zal uit twaalf permanente teams gaan bestaan. Vier andere clubs kunnen zich jaarlijks kwalificeren.
Nee, de Europeanen krijgen geen teams en sterren uit Amerika te zien, zoals donderdag in Berlijn en zondag in Londen. Het zijn bestaande, of mogelijk nieuwe, Europese basketbalclubs die zullen toetreden tot de ‘NBA Europe’. Een officiële naam is er nog niet.
Ook werd de entreeprijs al door Amerikaanse media onthuld: investeerders die zich willen inkopen, zullen naar verwachting rond een miljard dollar moeten neerleggen.
‘Dit is het moment’, zei Silver vorig jaar over de uitbreiding naar Europa. Volgens cijfers van de NBA telt het continent 270 miljoen basketbalfans. De grootste uitblinkers uit de Amerikaanse competitie zijn afkomstig uit Europa. In de afgelopen zeven seizoenen was het vijf keer een Europeaan die werd verkozen tot ‘most valuable player’ (MVP), goedbeschouwd de prijs voor speler van het jaar.
Dat de NBA donderdag in Berlijn neerstreek, was geen toeval. In Duitsland zit het basketbal in de lift, zeker sinds het land in 2023 de wereldtitel won. Bovendien heeft Orlando Magic de Duitse sterspeler Franz Wagner in de gelederen. De basketballer, geboren in Berlijn, werd donderdag met een staande ovatie ontvangen.
Voor Silver mag een team in Berlijn niet ontbreken. De NBA heeft zijn zinnen gezet op de grootste metropolen van Europa. Ook Londen en Parijs moeten, als het aan de NBA en Fiba ligt, plaatsnemen in de nieuwe competitie. De clubs die er nu spelen, komen nog niet uit op het hoogste niveau. Een gemiste kans, vindt de NBA.
London Lions, bijvoorbeeld, is bepaald geen topclub in Europa, maar met een flinke geldinjectie moet die kunnen veranderen in een belangrijke attractie, zo voorziet de NBA. Hetzelfde geldt voor Paris Basketball, ook zo’n slapende reus.
De NBA ziet Europa als onontgonnen terrein, vooral op commercieel vlak. De Amerikanen zijn meesters op het gebied van marketing en denken hun buitenlandse collega’s het een en ander bij te kunnen brengen.
In Europa is basketbal na voetbal de populairste sport geworden, concludeert de NBA, en vanuit Amerikaans perspectief is het onbegrijpelijk dat het niet meer inkomsten genereert. De EuroLeague, de grootste Europese competitie met clubs als Barcelona, Panathinaikos en Real Madrid, zou nauwelijks wat opbrengen. Volgens het Amerikaanse platform Sports Business Journal lijdt zelfs twee derde van de clubs uit de competitie verlies.
De NBA tekende op zijn beurt in 2024 een tv-contract ter waarde van 76 miljard dollar met de zendgemachtigden van de competitie. Het zou volgens Silver tot op zekere hoogte ook in Europa moeten kunnen, al verwacht hij dat de nieuwe onderneming niet meteen winstgevend zal zijn, zo verklaarde hij donderdag.
Het zou de NBA in Europa niet alleen om geld gaan, zei Mark Tatum, de rechterhand van Silver, vorig jaar. ‘We zien een commerciële kans, maar dat is niet de enige reden waarom we dit doen. We willen het basketbal in Europa verder laten groeien en fans wat bieden dat ze nu nog niet krijgen.’ Fans in Berlijn en Londen, bijvoorbeeld.
Toch lijken de bazen van de NBA vooral met dollars in hun achterhoofd te handelen. In eigen land aast de competitie op uitbreiding naar Seattle en Las Vegas, waarmee het totale aantal clubs op 32 zou uitkomen. Hoe meer zielen, hoe meer vreugd, is het motto in de Amerikaanse sport. De inkomsten uit onder meer ticketverkoop en sponsoring worden onderling door de clubs verdeeld.
Met een Europese competitie zet de NBA de deur open naar nieuwe investeerders. Silver zou gesprekken voeren met de eigenaren van de grote voetbalclubs, van wie sommigen uit de VS komen. Maar ook staatsinvesteringsfondsen zijn welkom. In de Amerikaanse NBA kan een land als Saoedi-Arabië maximaal een aandeel van 20 procent in een club hebben, zo spraken de huidige clubeigenaren met elkaar af, maar in het geval van een nieuwe competitie op vreemde bodem zouden die restricties wegvallen.
De plannen van Silver en de Fiba, die meer invloed wil in het Europese clubbasketbal, leiden hier en daar tot scepsis, en soms tot weerstand. Vooral de EuroLeague zit niet op de komst van de Amerikanen te wachten. ‘Ik ben bang dat dat het basketbal in Europa zal schaden’, zei Paulius Motiejunas, CEO van de competitie.
Het zit hem niet lekker dat er door de NBA aan clubs uit zijn EuroLeague wordt getrokken. Deze week dreigde de Europese topcompetitie met juridische maatregelen tegen de Amerikanen, als die niet zouden stoppen met hengelen. Onder andere Real Madrid en Fenerbahçe zouden bij de NBA aan boord willen springen.
De ferme reactie van Silver voorspelde niet veel goeds voor de EuroLeague. ‘Ik denk niet dat een clash onvermijdelijk is’, sprak hij donderdag. ‘Maar eerlijk gezegd focussen we ons niet op andere sportcompetities, daar concurreren we als NBA niet mee. We wedijveren met andere vormen van entertainment, niet alleen sport. We strijden om de aandacht van mensen.’
In het verleden trachtte de NBA tevergeefs een samenwerking met de EuroLeague aan te gaan, maar die zal er na donderdag niet snel meer komen. ‘Als we dachten dat de fanschare van de huidige EuroLeague ons maximum was, hadden we hier niet zo veel tijd en aandacht in gestoken.’
Het is niet voor het eerst dat de NBA een nieuwe competitie begint. In eigen land startte het de G League, voor ontwikkeling van talenten, en in Afrika werd in 2021 de Basketball Africa League (BAL) begonnen. Ook de Women’s National Basketball Association (WNBA), de vrouwelijke tegenhanger van de NBA, kwam voort uit de mannencompetitie.
Alleen de WNBA levert de laatste jaren winst op, de andere competities brengen nog maar weinig geld in het laatje. Het moet blijken of Europa daadwerkelijk warm zal lopen voor een nieuwe basketbalcompetitie. In maart moeten de clubeigenaren uit de NBA bij een stemming groen licht geven voor de uitbreiding.
‘Ik ben sceptisch’, zei Brian Windhorst, prominent basketbalverslaggever van ESPN. Hij vroeg zich af of de Amerikaanse sportbeleving, met de nadruk op entertainment, zal aanslaan in Europa. ‘Europeanen komen niet voor entertainment naar het stadion. Ze bezoeken clubs omdat de vaders van hun vaders al supporters waren.’
Maar de NBA ligt inmiddels op stoom. De Amerikanen denken alweer aan een volgende competitie, onthulde Silver donderdag in Berlijn. ‘Als we het juiste model kunnen vinden, willen we graag een competitie voor vrouwen in Europa.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant