Door een grote Russische aanval op het Oekraïense energienet zit een groot deel van Kyiv al een week zonder verwarming. En dat terwijl de temperaturen zakken tot -16 graden. Toch houden de inwoners van de stad de moed erin, ziet verslaggever Tom Vennink ter plaatse.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Ha Tom, jij was de afgelopen dagen in Kyiv. Wat trof je daar aan?
‘Ik heb vooral een donkere stad gezien. In zo goed als alle gebouwen is het licht uit. Soms is er weer even elektriciteit en gaat het licht aan, maar na hoogstens een paar uur valt het dan weer uit. Vandaag hebben de autoriteiten besloten om ook de straatlichten te dimmen, om energie te besparen. Dus het licht gaat nu helemaal uit in de hoofdstad.
‘Maar het grootste probleem is de kou. De temperatuur lag rond de -16 graden. Het is voor Kyiv de koudste januari van de afgelopen jaren, en de koudste winter sinds het begin van de oorlog. Aan het begin van de week zaten zesduizend gebouwen zonder verwarming, dat is de helft van alle flatgebouwen. Inmiddels is dat weer iets beter; burgemeester Vitali Klytsjko zei vandaag dat nog honderd flatgebouwen zonder verwarming zitten.’
De oorzaak van de stroomuitval was een grootschalige Russische aanval op het stroomnet. Wordt Kyiv nog steeds onder vuur genomen?
‘De aanval van vorige week vrijdag was niet de grootste sinds het begin van de oorlog, maar wel die met de meeste schade. In de nacht van maandag op dinsdag volgde weer een zware aanval, en tussendoor zijn er ook een paar kleinere geweest.
‘De stad zet zich schrap voor een nieuwe aanval op het energiesysteem, die in de komende dagen wordt verwacht. De Oekraïense onderminister heeft gezegd dat Rusland er alles aan doet om het energienet van Kyiv te vernietigen, precies nu het zo koud is.
‘Burgemeester Klytsjko heeft zojuist bekendgemaakt dat de scholen vanwege het gebrek aan elektriciteit tot februari gesloten blijven. Eerder riep hij de mensen al op om, als ze kunnen, te vertrekken naar een plek waar wel stroom is, bijvoorbeeld in een buitenhuisje of bij familie. Maar ik heb niet de indruk dat veel mensen daar gehoor aan hebben gegeven.’
Hoe houden mensen zich staande onder zulke zware omstandigheden?
‘De Oekraïners die ik heb gesproken, relativeren hun eigen leed. Ze wijzen naar de mensen aan het front, die hebben het volgens hen veel zwaarder. Door de oorlog klagen de mensen in Kyiv niet meer zo snel over hun eigen leed. In de donkere stad zijn tenten opgezet voor mensen die thuis geen verwarming en stroom meer hebben; die kunnen daar even opwarmen en hun telefoon en powerbank opladen.
‘Ik ontmoette daar een ouder echtpaar, Oksana en Oleksandr. Zij zaten al vijf dagen zonder verwarming in hun woning op de negende verdieping. En hoewel Oleksandr slecht ter been is, is hij niet van plan om te vertrekken. Hij zei dat ze nog wel trucjes hadden om dit te doorstaan. Het belangrijkste was volgens hem dat ze de overtuiging hebben dat ze hier ook wel weer doorheen komen.’
Over wat voor trucjes had hij het?
‘Bij Oksana en Oleksandr thuis zag ik dat het bad vol stond, dat was hun watervoorraad. Ook droegen ze natuurlijk dikke truien, en ze hadden slaapzakken opgehaald bij hun boot aan de rivier.
‘Bij andere mensen heb ik gezien dat ze bakstenen verwarmen met gas, als ze dat nog hebben, of met kaarsen. Bakstenen houden lang warmte vast en stralen dat uit. De Oekraïners zijn heel inventief.
‘Daarnaast probeert iedereen elkaar te helpen. Buren die goed ter been zijn, halen het afval op van ouderen die hoog in de flats wonen. Mensen doen boodschappen voor elkaar, kopen samen generatoren om elektriciteit op te wekken. Dat is nu het geluid van Kyiv: die brommende apparaten die in elke straat staan.’
Waren er tijdens je bezoek verder nog figuurlijke lichtpuntjes te bespeuren?
‘Ondanks het gebrek aan licht en verwarming hebben Oksana en Oleksandr deze week hun relatie gevierd, dat doen ze elk jaar op 13 januari. Ze hebben eten op tafel gezet en in de keuken met hoofdlampen op als een soort mijnwerkers tegenover elkaar gezeten. Ze zeiden dat ze het wilden vieren, omdat ze zich dit voor altijd zullen blijven herinneren.
‘Ik was met het echtpaar in de tent, toen ze bericht kregen dat er opeens weer elektriciteit was in hun gebouw. Ze veerden meteen op van hun stoel, waren dolblij. Toen ze even later op het lichtknopje drukten voor het moment van de waarheid, hield Oksana haar oor tegen de liftdeuren, om te horen of de lift het deed. Toen dat zo was, riep ze het uit van blijdschap. Ze klagen niet snel, die Oekraïners, maar tegelijkertijd zie je hoe opgelucht ze zijn als ze zelf een moment van verlichting hebben.
‘President Zelensky had vandaag ook enigszins goed nieuws, namelijk dat Oekraïne een nieuwe lading raketten voor de luchtafweer heeft gekregen. Patriot-systemen bijvoorbeeld zijn cruciaal om de Russische raketten uit de lucht te schieten. Een deel daarvan zat zonder munitie, zei Zelensky, maar een nieuw pakket is binnen. Dat geeft inwoners wat hoop dat ze een volgende aanval beter kunnen doorstaan.’
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant