De Europese elektriciteitsproductie verschuift van grijs naar groen. Windmolens en zonnepanelen hebben in 2025 in Europa meer stroom opgewekt dan olie, kolen en gas. Het is de eerste keer dat deze schone energiebronnen de vervuilende varianten voorbijstreven.
Bijna de helft van de stroom (48 procent) werd op een duurzame manier opgewekt. Zonne- en windenergie waren samen goed voor een derde van de Europese elektriciteitsproductie, tegenover 29 procent voor fossiele brandstoffen. De rest werd onder meer door kernenergie en waterkracht opgewekt. Daarmee is het aandeel hernieuwbare energie groter dan dat van fossiele.
Dat staat donderdag in een nieuw rapport over het elektriciteitssysteem van Europa in 2025, opgesteld door de onafhankelijke energiedenktank Ember. Het rapport biedt een inkijkje in de voortgang van de energietransitie in Europa, dat in 2050 klimaatneutraal moet zijn.
De grote impuls voor de groene energie vorig jaar is volgens de denktank te danken aan een spectaculaire groei van zonne-energie in heel Europa. Die groeide met meer dan een vijfde in slechts één jaar. Daarmee haalt het vervuilende steenkool in, dat op een historisch dieptepunt zit.
In de meeste Europese landen ligt de steenkoolproductie stil of onder de 5 procent van de stroomvoorziening. In heel Europa is een duidelijke trend te zien waarbij schone energie groeit en grijze krimpt.
In totaal was zonnestroom goed voor 13 procent van alle Europese elektriciteit. In Nederland was dit bijna een kwart, in enkele Zuid-Europese landen een vijfde. Windenergie daalde met 2 procent en waterkrachtenergie met 12 procent. Dat kwam door het weer. Periodes zonder wind of regen hebben invloed op de productie.
Terwijl groene energiebronnen bijna de helft van de stroom in Europa leverden, groeide de elektriciteitsproductie uit gas met 8 procent. Volgens Ember kwam dat doordat waterkracht juist achterbleef.
Daardoor liepen de EU‑kosten voor gasimport in 2025 op tot 32 miljard euro: 16 procent meer dan een jaar eerder. Het is de eerste stijging sinds de energiecrisis in 2022. Tijdens uren met veel gasgebruik lagen de stroomprijzen gemiddeld 11 procent hoger dan in 2024. In 2025 lag het gasgebruik in de EU nog altijd 18 procent onder de laatste piek, in 2019. Het laat zien dat het gebruik op den duur daalt.
"De eerstvolgende prioriteit voor de EU moet zijn om de afhankelijkheid van duur, geïmporteerd gas aanzienlijk te verminderen", zegt energie-analist Beatrice Petrovich van Ember. "Gas maakt de EU niet alleen kwetsbaarder voor energiechantage, maar drijft ook de prijzen op."
In 2025 werd batterijopslag al vaker gebruikt om hernieuwbare stroom op piekmomenten in te zetten. Dat kan uiteindelijk het gasverbruik en de prijzen laten dalen.
Source: Nu.nl economisch