is journalist, ondernemer en columnist van de Volkskrant.
U heeft wellicht al een aanbeveling gelezen, die ik bij dezen graag herhaal: kijkt allen naar de nieuwe NPO-serie Wakker in Paraguay! In de serie worden Nederlandse complotdenkers, gehersenspoeld door sociale media, gevolgd bij het opbouwen van een Nederlandse kolonie in Paraguay. Leiders van het stel zijn Jeroen Pols en Jan Engel (de broer van Willem), bekend van Viruswaarheid. Het programma is een monument voor het genre ‘show, don’t tell’; dat de makers het vertrouwen van deze toch zeer achterdochtige mensen hebben weten te winnen, is een wereldprestatie.
Natuurlijk blijkt Paraguay helemaal geen idylle en is de hypocrisie van deze Nederlandse immigranten hemeltergend. Klagend over immigranten die zich niet willen aanpassen, bouwen ze in het weidse Paraguay precies dezelfde Vinex-wijk als die ze in Nederland ontvluchten. Hun racisme en verwendheid zijn schaamteloos; een blonde moeder constateert vrolijk dat er geen Arabieren zijn, maar haar gezicht betrekt als ze hoort dat er geen pakketjes worden bezorgd. Onbetaalbaar zijn de ontgoochelde koppies wanneer men hoort dat Paraguay tijdens de pandemie een jaar op slot zat en er massaal gevaccineerd is.
Zoals in elke cult zijn er een paar slechteriken die een grotere groep kwetsbare mensen misleiden. Zoals Mart, een in zijn jeugd gepeste man die hoofdhuiden tatoeëert en gefascineerd is door zijn eigen ontlasting. Opgejaagd door de leugen dat Nederland snel weer ‘op slot gaat’ lokken Pols, Engel en ene Lester, de afschuwelijkste Nyenrodiaan die dat kasteeltje aan de Vecht ooit heeft afgeleverd, wappies naar Hohenau. Inderdaad, de plek waar die andere engel, Josef Mengele, na de Tweede Wereldoorlog neerstreek. Vanzelfsprekend helpen de drie hun goedgelovige landgenoten voor een zacht prijsje op weg.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Het knappe van de serie is dat zowel de allesverzengende hypocrisie wordt blootgelegd, als een zekere empathie bij de kijker wordt opgewekt. Bijvoorbeeld wanneer voorman Pols – die de overheid en regels vergelijkt met kanker – zijn zoon emotioneel maant om zich aan de motorhelmplicht te houden, nadat een Nederlandse ‘vrijheidsstrijder’ in coma is komen te liggen na een motorongeluk, onverzekerd en zonder helm.
Hoewel ik toch niet bekendsta om mijn empathie voor leden van de extreemrechtse cult, is dat wel wat er gebeurt; je krijgt met ze te doen. Niet met narcistische boeven als Pols en Engel natuurlijk, die hun lot vergelijken met dat van de Joden in de Tweede Wereldoorlog. Maar wel met de arme drommels die op hun commando huis en haard verlaten.
Ronduit hartverwarmend zijn de omstanders, die hun geliefden zien afdwalen. Zoals de lieverd die met haar volstrekt paranoïde buurvrouw gaat beeldhouwen, haar idiotie kalm negerend. Of vader Nico, die zijn dochter langzaam verliest aan de weerzinwekkende proleet Lester, maar zijn vaderlijke hand blijft uitsteken. Of de broer van Mart, die diens complotgereutel in de auto beantwoordt met een lange stilte, om deze pas te doorbreken met een stoïcijns ‘de maïs komt weer op hè?’. Prachtig!
De serie is niet alleen vermakelijk, maar roept ook een belangrijke vraag op: hoe zorgen we ervoor dat slachtoffers van de extreemrechtse cult, al dan niet na een Paraguayaanse teleurstelling, weer terug kunnen naar normaal? Voor mijn boek De domheid regeert sprak ik met een Vlaamse ex-wappie. Zij was glashelder over de reden van haar radicalisering en gaf ook een oplossing. ‘Mensen die verslaafd zijn aan sociale media zijn ziek. Net als bij alcohol of drugs. Een afkickkliniek voor sociale media, waarom zou dat niet kunnen? Het klinkt extreem, maar wat er in iemands hoofd kan gebeuren is ook heel extreem.’ Ik denk dat ze gelijk heeft.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant