Het gebruik van kolencentrales om elektriciteit op te wekken is voor het eerst sinds 1973 gedaald in zowel India als China. Vooral de razendsnelle groei van zonne- en windenergie zorgde er in 2025 voor dat de centrales minder vaak nodig waren.
De gecombineerde daling in het gebruik van kolenstroom staat ongeveer gelijk aan het totale Nederlandse elektriciteitsverbruik, blijkt dinsdag uit een analyse van energiedenktank CREA voor vakpublicatie Carbon Brief.
In India daalde de elektriciteitsopwek uit kolen met 1,6 procent en in China zelfs met 3 procent. In beide landen bleef de vraag naar stroom groeien en kon die groei volledig met schone energiebronnen worden ingevuld. Wel was de groei van de stroomvraag in India zwakker dan normaal.
De daling heeft flinke gevolgen voor de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen, omdat bij het verbranden van kolen veel CO2 vrijkomt. Het toenemende gebruik van kolen in China en India was een van de belangrijkste redenen dat de wereldwijde CO2-uitstoot ook bleef toenemen. Als de uitstoot van deze landen gaat krimpen, gaat ook de wereldwijde uitstoot vermoedelijk omlaag.
Het is in de afgelopen decennia wel eerder voorgekomen dat het gebruik van kolenstroom daalde in China óf India. Dat had dan meestal te maken met economische tegenslagen. Nu is daar geen sprake van en daalt het kolengebruik vooral door de snelle groei van duurzame energiebronnen.
China bouwde vorig jaar rond de 300 gigawatt aan zonneparken en 100 gigawatt aan windparken. Dat is ongeveer tien keer zoveel als alle zonnepanelen en windmolens in Nederland.
De groei in India was beperkter, maar nog steeds indrukwekkend: 35 gigawatt aan zonnepanelen, 6 gigawatt aan windmolens en 3,5 gigawatt aan waterkrachtcentrales.
De daling van het gebruik van kolenstroom in 2025 kan betekenen dat het gebruik van kolen bij elektriciteitsproductie in China definitief een piek heeft bereikt, denkt CREA. Als de bouw van duurzame energiebronnen op het huidige tempo wordt doorgezet, is dat ruim voldoende om de groeiende vraag naar stroom op te vangen.
In India is het minder zeker dat een piek is bereikt. Als de vraag naar elektriciteit weer versnelt, bijvoorbeeld door een hete zomer, dan zal het gebruik van kolencentrales ook weer toenemen.
Ondanks de verduurzaming is zowel China als India nog van plan om veel nieuwe kolencentrales bij te bouwen. Die zijn volgens hen nodig om de piekvraag naar stroom op te vangen, bijvoorbeeld als er veel airconditioners draaien.
Maar die centrales gaan door de groeiende hoeveelheid groene stroom wel steeds minder uren draaien. Dat kan economische risico's opleveren voor de eigenaren van die centrales en toenemende kosten voor stroomgebruikers, waarschuwt CREA.
Toch spreekt de denktank van een "historisch moment", omdat een piek in de wereldwijde uitstoot van broeikasgassen hiermee in beeld komt.
Source: Nu.nl economisch