Het hoger beroep in de corruptiezaak tegen de radicaal-rechtse Marine Le Pen van Rassemblement National begint dinsdag. Als het vonnis blijft staan, mag ze (tijdelijk) geen president worden. Maar het is de vraag of dat uitmaakt voor de populaire partij.
"Rassemblement National heeft er nog nooit zo goed voor gestaan als nu", zegt Niek Pas (Universiteit van Amsterdam) tegen NU.nl. De universitair docent Franse geschiedenis verwacht dat de uitkomst van het hoger beroep daar niet zoveel aan zal veranderen. De zaak levert de partij door alle publiciteit mogelijk juist een voordeel op. Le Pen zat zelf ook al snel na haar eerdere veroordeling in een televisie-uitzending.
Maar eerst wat meer over de zaak, want hoe zat het ook alweer? Le Pen gaat in hoger beroep tegen een uitspraak van maart vorig jaar. De rechter veroordeelde haar toen voor het verduisteren van meer dan 4 miljoen euro aan EU-geld. Dat geld was bedoeld om assistenten in het Europees Parlement te betalen, maar zou in plaats daarvan zijn doorgesluisd naar de partijkas.
Naast Le Pen gaan elf andere leden van Rassemblement National in hoger beroep, maar zij staat als boegbeeld van de partij in de schijnwerpers. De zaak duurt naar verwachting tot 12 februari. De uitspraak wordt in de zomer verwacht. Dan zou de zaak voor de Franse presidentsverkiezingen van 2027 zijn afgerond, tenzij Le Pen een cassatiezaak begint die langer duurt. Le Pen lijkt nu grote kans te maken op de presidentsfunctie.
Als de uitspraak van de rechtbank in Parijs in hoger beroep wordt bekrachtigd, mag Le Pen de komende vijf jaar niet deelnemen aan verkiezingen. Daardoor zou ze de presidentsverkiezingen van 2027 missen. Daarnaast zou ze een boete van 100.000 euro moeten betalen. Tot slot zou ze een gevangenisstraf van vier jaar krijgen, waarvan twee jaar voorwaardelijk. Die twee jaar mag ze thuis uitzitten met een enkelband.
Le Pen heeft meerdere keren gezegd dat de zaak politiek gemotiveerd zou zijn, omdat Rassemblement National het goed doet in de peilingen. Maar "het is juist niet politiek gemotiveerd", stelt politicoloog Laurent Chambon Guéguen. "Op dit punt is justitie heel voorzichtig geweest."
"Er is heel veel onderzoek in gaan zitten", vult Pas aan. "Het was gewoon een juridisch proces." De Franse justitie pakte ook een andere partij aan voor verduistering van publiek geld. Op dit moment loopt nog een zaak tegen een extreemlinkse partij. In het verleden kregen ook politici van andere partijen om deze reden met justitie te maken.
Volgens Pas is justitie "voortdurend bezig" de manier waarop Franse politici met publiek geld omgaan "een beetje in het reine te houden". Van links tot rechts zijn er voorbeelden van politici die zijn veroordeeld omdat ze publiek geld gebruikten op een manier die niet mocht. "Dat is iets wat kleeft aan politiek in Frankrijk in het algemeen."
Wat dat betreft is de zaak tegen Le Pen niet uitzonderlijk. Maar het is wel een belangrijke zaak, omdat zij op dit moment de favoriet is voor de functie van president van Frankrijk. Dat is een belangrijke functie.
"Een Franse president heeft meer macht dan een Amerikaanse president", benadrukt Pas. Diegene bepaalt het defensiebeleid en het buitenlandbeleid, kan het parlement naar huis sturen en de premier benoemen. "Ongeacht de uitslag."
Als het vonnis in hoger beroep wordt teruggedraaid, is dat natuurlijk goed nieuws voor Le Pen. Dan kan zij meedoen aan de presidentsverkiezingen. Maar als zij wordt veroordeeld of het oordeel wordt afgezwakt, dan heeft de partij al een andere kandidaat klaarstaan: Jordan Bardella. Pas denkt dat er niet zoveel gaat veranderen in het hoger beroep. "Dat zou betekenen dat Bardella naar voren wordt geschoven."
"In beide gevallen maakt het wat peilingen betreft niet zoveel uit of Le Pen of Bardella zich zou kandideren", denkt Pas. "De laatste peilingen wijzen zelfs uit dat Bardella het nog beter zou doen." Wel benadrukt hij dat het om peilingen gaat. "Voor wat die waard zijn."
Daarmee lijkt de kans op dit moment groot dat de dertigjarige Bardella de nieuwe president van Frankrijk wordt. "Er is niemand anders", stelt Chambon Guéguen. Geen enkele partij heeft volgens hem op dit moment een serieuze presidentskandidaat klaarstaan.
Chambon Guéguen vindt het slecht nieuws als Bardella president wordt. "Hij is echt zwaar incapabel", zegt hij. "Hij heeft geen idee wat hij doet." Pas is een stuk milder, maar ook hem valt op dat Bardella geen politieke ervaring heeft. "Misschien is dat een teken van deze tijd", zegt Pas. "Dat dat niet meer zo ter zake doet voor de kiezer. Maar je mag je wel afvragen of dat voor zo'n zwaarwegend ambt aan te raden is."
Toch is het eigenlijk nog te vroeg om te speculeren over het presidentschap. "Binnen een paar dagen kan alles anders zijn", zegt Chambon Guéguen. De verkiezingen zijn pas in april 2027. In de campagne kan nog veel gebeuren.
Zelfs voor Rassemblement National kan het nog helemaal veranderen. Zo kan het zijn dat mensen die nu zeggen niet te zullen stemmen toch besluiten naar het stemhokje te gaan voor een tegenstem. Pas: "We weten dat Rassemblement National populair is, maar is het voldoende?"
Source: Nu.nl algemeen