Bestuurders lijken het echt te moeten doen: zeggen dat het meevalt en dat ze er alles aan gedaan hebben en dat het niet aan hen ligt. De toestanden op het spoor zijn nu ja, wel vervelend, maar eigenlijk al lang ingecalculeerd want er worden dit jaar juist minder wissels verwarmd, dat is efficiënter. ProRail zeilt „scherper aan de wind”, meende het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat in juni 2024 toen dat besluit genomen werd, maar de financieel directeur van ProRail, Mirjam van Velthuizen, vond ook dat overdreven: „We denken dat het risico op verstoringen net zo groot zal zijn als vandaag.”
Geen idee wat zo’n zin betekent, want ‘vandaag’ in 2024 was het aantal storingen en vertragingen ook al hoog, maar het gaat blijkbaar om het risico, niet om de verstoringen zelf. De afgelopen vandagen stond iedereen vast op station Utrecht, maar dat is allemaal omdat je anders ‘gemeenschapsgeld’ weggooit kregen we te horen. Staatssecretaris Aartsen begreep ‘natuurlijk’ de frustratie bij reizigers, dat zinnetje kennen we nu ook wel – „heel vervelend voor u” – maar ja, de kosten en de baten hè.
De operationeel directeur van de KLM, die zich de afgelopen week dieper geblameerd heeft dan wie ook, kreeg ook geen enkel excuus over zijn lippen, laat staan iets van zelfkritiek, welnee „de omstandigheden zijn natuurlijk ook echt exceptioneel”.
Nou! Ik liep een rondje om het dorp, reed met de auto over landweggetjes naar Groningen en op diezelfde dag stonden reizigers al meer dan 24 uur zonder bagage op de luchthaven, kregen geen hulp en geen informatie, „onwaarschijnlijk frustrerend” begreep de directeur, maar bij zúlke dramatische omstandigheden…
Het is natuurlijk menselijk dat niemand graag zegt dat-ie iets fout gedaan heeft, dat kun je wel begrijpen. Maar er is in deze gevallen ook nog iets anders aan de hand en dat is het geloof dat dienstverlening alleen maar belangrijk is als die geld oplevert en dat alles in orde is als het bedrijf er aan het eind van het jaar goed uitspringt. De kosten, zowel financieel als emotioneel van al die gefnuikte mogelijkheden – ik denk bijvoorbeeld aan de man die niet naar huis kon om zijn moeders begrafenis bij te wonen – tellen nooit mee.
Het was een verademing om het interview te lezen met Jaap Bierman, scheidend directeur van de HTM, die hoewel liberaal en zakenman in hart en nieren, onomwonden verklaarde: ,,De idee dat de markt door aanbesteding en concurrentie alleen maar beter wordt, is hardnekkig.” Hij had het als zijn kerntaak gezien om te zorgen dat reizigers reden hebben om tevreden te zijn en dat was hem gelukt. Zonder daarbij ‘belastinggeld’ over de balk te smijten. Als bestuurders ergens geen zin in hebben is het altijd ineens ‘belastinggeld’ dat besteed wordt.
Wordt het beter als een van de verantwoordelijken zou zeggen: excuus, dit is helemaal misgelopen, dat had natuurlijk nooit mogen gebeuren? Je zou wel meer het gevoel krijgen dat er iemand is die zich verantwoordelijk voelt. En dat is toch het begin van mogelijke verbetering.
Ik las onlangs Levenslessen van een rabbijn van Annemiek Leclair die gesprekken met rabbijn Awraham Soetendorp heeft opgetekend. Dan krijg je wel een heel ander idee over wat verantwoordelijkheid en fouten onder ogen zien zouden kunnen betekenen. Ook een heel ander idee van waar het om gaat in het leven trouwens. Zorgzaamheid, je best doen voor anderen, eerlijk zijn.
Soms lijkt het net of er twee werelden zijn, eentje waar waarden het belangrijkste zijn, en eentje waar geld het belangrijkste is. Er moet toch zoiets als verzoening mogelijk zijn. Volgens de rabbijn wel. En ook volgens Jaap Bierman.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC