Met zijn kleurrijke beweringen over archeologische vondsten en buitenaardse wezens sloot de Zwitserse auteur (en voormalig hotelmanager) perfect aan op de tijdsgeest van de jaren zestig en zeventig.
is wetenschapsredacteur van de Volkskrant. Hij schrijft over natuur en biodiversiteit.
Het ging erin als koek, in de jaren zestig en zeventig vorige eeuw: de beweringen van de Zwitserse pseudo-wetenschapper Erich von Däniken dat de piramides in Egypte in de verre prehistorie waren gebouwd met hulp van buitenaardse wezens. Net als vele andere archeologische wonderen, trouwens. Von Däniken schreef er tientallen bestsellers over.
Dit weekend overleed hij op 90-jarige leeftijd, werd zondag bekendgemaakt.
Zijn succesverhaal begon in 1968, toen hij het boekje Erinnerungen an die Zukunft, Ungelöste Rätsel der Vergangenheit uitbracht. Von Däniken was een nieuwkomer in de ‘wetenschap’: hij werkte destijds als hotelmanager in het Zwitserse Interlaken, zonder enige opleiding, laat staan wetenschappelijke achtergrond. Dat gebrek maakte de jonge schrijver ‘helemaal goed met gedreven enthousiasme en stellig pr-talent’, schreef de Volkskrant in 2017, toen een redacteur Von Däniken opzocht voor een interview.
De kern van zijn beweringen is dat de wereld vol ligt met raadselachtige archeologische objecten en bouwwerken die het werk zijn van buitenaardse wezens die ooit de aarde en onze verre voorouders bezocht zouden hebben. Dat kon niet anders: voor archeologische wonderen als de Nazcalijnen, de standbeelden op Paaseiland en de Egyptische piramiden zou zoveel vergaande kennis van onder meer wiskunde, chemie en mechanica vereist zijn, dat het voor mensen uit die tijd schier onmogelijk was om zoiets te bouwen. In oude mythen en religies meende Von Däniken tal van aanwijzingen en bewijzen te zien voor zijn overtuiging.
‘Ik was en ben een diepgelovig mens’, zei hij tegen de Volkskrant. ‘Ik bid iedere avond. In mijn idee is God omnipotent, los van tijd en ruimte. Maar wat ik daar in de Bijbel las, hoe God aan Mozes opdracht geeft een hek om de Berg te bouwen om de Israëlieten op veilige afstand te houden en hoe Hij daar dan met rook en vuur, lawaai en getril neerdaalt, dat is vooral allemaal heel praktisch.
‘Ik begon vragen te stellen aan mijn leraren, bibliotheken te bezoeken. En ontdekte daar dat alle culturen van India en Peru tot Egypte soortgelijke verhalen hebben. Machines die met veel vuur uit de hemel komen, Goden die rondvliegen. Daar is het verhaal begonnen.’
Zijn leven lang hield hij vast aan zijn overtuiging dat goden kosmonauten waren. Zijn boek Waren goden kosmonauten? – in Nederland uitgebracht door uitgeverij AnkhHermes, gespecialiseerd in esoterie en ‘alternatieve wetenschap’ – werd met meer dan 38 drukken een internationale bestseller.
Von Dänikens ster kon mede rijzen door de tijdgeest: het waren de decennia van ruimtevaart en – iets later – new age. Het ruimtereizen sprak voor velen tot de verbeelding, het dwalen van de geest evenzeer. Von Däniken wierp niet alleen grote vragen op, maar leverde er ook de spectaculaire antwoorden bij. Dat de serieuze archeologie zijn beweringen afdeed als ongefundeerde lariekoek en dat hij wegens valsheid in geschrifte werd veroordeeld tot drie jaar celstraf (waarvan hij er één uitzat), heeft zijn succes niet gedeerd.
Ook na zijn dood blijft Von Däniken nog voortbestaan: onder meer op YouTube, waar filmpjes van, met en over hem soms honderdduizenden malen bekeken zijn. Titels als ‘Die Zeitmaschine’ en Das verborgene Grab Jesu existiert – und niemand will darüber sprechen, doen het nog altijd goed.
Alles over wetenschap vindt u hier.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant