Olympische Winterspelen Gastland Italië zet een eindsprint in naar de start van de Winterspelen begin februari. In de nieuwe ijshockey-arena in Milaan wordt tot ’s avonds laat doorgewerkt. ,,In november waren er nog geen binnenmuren.”
De Santagiulia Ice Hockey Arena in Milaan tijdens het test-event op zaterdag 10 januari dat eigenlijk al in december had moeten plaatsvinden.
In een grote merchandisingtent op het centrale Domplein in Milaan liggen de sneeuwwitte officiële Armani-outfits van het Italiaanse olympische team alvast op stapels te blinken. Maar een paar kilometer verderop zijn elke dag nog 1.500 arbeiders in de weer om de nieuwe ijshockey-arena te voltooien.
Het vat de sfeer samen in Italië, waar op 6 februari in het San Siro-stadion van Milaan de openingsceremonie van de Olympische Winterspelen plaatsvindt met sterren als Andrea Bocelli, Mariah Carey en Laura Pausini. Het toernooi gaat door in Milaan en in de wijdere Alpenregio, in chique skigebieden als Cortina d’Ampezzo en Livigno. Maar pas bij de start van de Winterspelen zal het gastland er ook echt klaar voor zijn. ,,Er is geen plan B”, is bij de organisatie geregeld te horen. De Italiaanse overheid investeert 3,4 miljard euro.
Vooral bij de nieuwe Santagiulia-arena in Milaan, waar de olympische ijshockeywedstrijden straks plaatsvinden, is het nog alle hens aan dek. De voorbije drie dagen konden pers en publiek er voor het eerst een kijkje nemen. Van vrijdag tot en met zondag werden in de half afgewerkte sporthal de finales van de Italiaanse beker en de landstitel gespeeld, een testevenement dat eigenlijk al voor december was gepland.
Midden januari staan de bouwkranen nog steeds voor de met talloze ledlichtjes verlichte arena geparkeerd. Pers en bezoekers moeten voorbij een hoopje bouwafval en een aantal witte tentjes naar de hoofdingang lopen. In de arena zelf hangen borden die wel eetstandjes aankondigden, maar de standjes zelf zijn nog niet opgebouwd. De kleedkamers van de sporters? Die zijn er ook niet.
In de ijskoude arena zitten zo’n 2.500 toeschouwers dik ingepakt met wollen mutsen en sjaals – de verwarming werd tijdens het testevenement níet uitgeprobeerd. Tot kort voor de eerste wedstrijd klinkt nog het geluid van drilboren. ,,We werken door tot ’s avonds laat”, zegt Marcus Escobar, een Peruviaanse elektricien, aan het eind van zijn shift. Een race tegen de klok, maar het gaat nu tenminste wel vooruit: ,,Toen ik in november aan deze klus begon, waren er nog geen afgewerkte binnenmuren.”
Buitenkant van de ijshockeyhal in Milaan.
Met een gebeitelde glimlach wuift Luca Martinazzoli, managing director van de arena, de bezorgdheid weg. Het was lang wachten op alle vergunningen, maar nu resten volgens hem ,,alleen nog de details en de afwerking”. ,,We hebben in een recordtijd van tweeënhalf jaar een evenementenhal gebouwd”, zegt hij vrolijk, dicht bij de ‘mixed zone’, waar reporters straks de olympiërs voor interviews zullen strikken.
Anders dan de overige projecten van deze Winterspelen, die met overheidsgeld of in een gemengde privaat-publieke vorm worden gefinancierd, is de Santagiulia-arena in het zuidoosten van Milaan een privaat bouwproject. CTS Eventim, een Duits beursgenoteerd bedrijf gespecialiseerd in ticketverkoop en entertainment, maakt het prijskaartje van zijn investering pas achteraf bekend. Na de Spelen wordt de arena een evenementenhal voor concerten en andere sporten dan ijshockey. Het speelveld met ijs dat er nu perfect moet bijliggen, wordt dan weer afgebroken. ,,Deze zaal kan met 16.000 toeschouwers worden gevuld”, zegt Martinazzoli. ,,In Italië is ijshockey niet groot genoeg om een permanente ijshockeybaan te verantwoorden.”
In Canada en de VS is ijshockey daarentegen ‘huge’. Sterspelers verdienen er miljoenen per jaar. Voor het eerst sinds 2014 in het Russische Sotsji zijn de Amerikanen en Canadezen er weer bij. Bij de twee eerdere olympische winteredities gaf de Noord-Amerikaanse National Hockey League (NHL) zijn sporters geen toestemming om deel te nemen. (In 2022 in Beijing was dat omdat de pandemie de competitiekalender in Noord-Amerika overhoop had gehaald.) Deze winter sturen de VS en Canada hun toptalenten. Het is goed mogelijk dat de twee aartsrivalen straks in de finale strijden om het olympische goud. Wie erbij wil zijn, moet tot 1.400 euro betalen.
Dat de tickets aan de dure kant zijn, vinden ook de olympiërs zelf. De Italiaanse shorttrack-kampioen Pietro Sighel, een serieuze medaillekanshebber, klaagde onlangs in de pers: ,,Ze geven ons niet eens twee vrijkaarten voor onze ouders en een goeie plek kost 450 euro, en daar moet je nog verblijfs- en verplaatsingskosten bijrekenen.” De organisatie wijst erop dat meer dan de helft van tickets minder dan 100 euro kost.
Olympische figuren van neonlicht in de omgeving van de Dom in Milaan.
In Milaan wordt de ijshockeyarena afgemaakt met de hete adem van de invloedrijke NHL in de nek. De Noord-Amerikaanse hockeyfederatie uit al geruime tijd grote zorgen dat het stadion niet tijdig klaar is. Eerder kwam ook kritiek op de afmetingen van het speelveld in Milaan. Met 60 meter op 26 meter is dat haast een meter korter en slechts een beetje breder dan de standaardafmetingen in de NHL-competitie. Een korter veld, dat niet wezenlijk breder is, zou het razendsnelle spel nog gevaarlijker kunnen maken. En NHL-teams huiveren bij de gedachte dat hun goudhaantjes blessures oplopen.
,,De afmetingen zijn goedgekeurd door de Internationale IJshockeyfederatie en zijn standaard in Europa”, zegt Pierre Ducrey, sportdirecteur van het Internationaal Olympisch Comité (IOC) tegen journalisten, vlak naast de nieuwe baan. Met de NHL werden de plooien inmiddels gladgestreken: ,,We werken in de grootste transparantie samen.” Dit weekend was een NHL-delegatie in Milaan, om samen met de ijsmeester het ijs te testen. Tijdens de eerste wedstrijd ontstond plots een gat in het ijs – niet ongebruikelijk bij een nieuwe ijsvloer. Het spel werd kort stilgelegd en het euvel prompt hersteld.
Terwijl in Milaan de last-minute afwerking van het ijshockeystadion het olympische nieuws domineert, leidde vorige winter de nieuwe bobsleebaan in het chique skioord Cortina d’Ampezzo tot flinke controverse. Tegenstanders protesteerden tegen de kap van 849 bomen in het fragiele Alpenlandschap en tegen de kostprijs van het project: 118 miljoen euro overheidsgeld voor in Italië nauwelijks beoefende sporten zoals bobslee, skeleton en rodelen.
Het kritische ngo-netwerk Open Olympics 2026 wijst erop dat 57 procent van de projecten onder olympische vlag pas na de Spelen wordt afgemaakt, met als einddatum 2033. ,,De 31 essentiële projecten en het bijhorende infrastructuurwerk zijn op tijd klaar, al de rest zijn werkzaamheden aan wegen in de bredere regio”, zegt architect Fabio Saldini aan de telefoon. Saldini is regeringscommissaris en gedelegeerd bestuurder van Simico, het infrastructuurbedrijf van de Italiaanse overheid dat de bouwplaatsen voor de Winterspelen coördineert. Volgens hem was het altijd zo gepland om die wegen – ,,sommige wachten al vele jaren op herstel” – pas na de Spelen af te maken. En de weggekapte bomen worden met nieuwe aanplantingen ruimschoots gecompenseerd: ,,De site lag er eerst overigens heus niet zo idyllisch bij – wij hebben zelfs asbest weggehaald.”
Maar Open Olympics heeft ook kritiek op het gebrek aan transparantie over de kosten. De prominente antimaffiaorganisatie Libera, onderdeel van het ngo-netwerk, waarschuwt daarbij ook op het risico van maffia-infiltratie. Simico publiceert geactualiseerde informatie over de projecten op zijn site, werpt Saldini tegen, en werkt nauw samen met de politie om de maffia buiten te houden. ,,Aannemers worden op een aparte bankrekening betaald. De Italiaanse politie heeft het overzicht van alle financiële transacties. Milaan-Cortina 2026 is maffiavrij.”
Duel tussen Serie A teams HC Migross Asiago en SG Cortina Hafro, laatste test voor de Winterspelen.
Kritiek, controverses én de race tegen de tijd om klaar te zijn bij de start van het toernooi: het lijkt haast even sterk bij de Spelen te horen als de olympische vlam zelf. In 2004 waren er vlak voor de Zomerspelen in Athene ook zorgen over vertragingen. En ook Italië zelf herbeleeft zijn eigen geschiedenis, twintig jaar geleden verliep ook de aanloop naar de Winterspelen in Turijn niet vlekkeloos.
Door een cruciale misrekening in het ontwerp liep de bouw van het ijshockeystadion toen zo’n grote vertraging op dat er zelfs geen tijd meer was voor een echt testevenement. Maar ,,Italianen zijn een trots volk. Voelen ze op het laatste nippertje dat ze aan de bak moeten of het anders gewoon te laat is, dan schieten ze in gang”, zegt Jukka-Pekka Vuorinen, de ijshockeydirecteur van Turijn 2006 tegen de Amerikaanse sportsite The Athletic. ,,Ze werkten toen dag en nacht, en bij de start van de eerste wedstrijd in Turijn waren ze klaar.” In Italië wordt vurig gehoopt dat ook dit stuk van de geschiedenis zich nu herhaalt.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC