Het protest tegen het regime in Iran heeft zich over het hele land verspreid, terwijl veiligheidstroepen de betogingen met dodelijk geweld proberen te onderdrukken. Tientallen mensen zouden al zijn omgekomen. Omdat Iran sinds vrijdag is afgesloten van het internet is het moeilijk om een beeld te vormen van de precieze omvang van de onrust.
schrijft vanuit Istanbul over Turkije, Iran, Israël en de Palestijnse gebieden.
De protesten in Iran gaan dit weekend onverminderd door en lijken zich uit te breiden naar steeds meer steden. Veiligheidstroepen treden keihard op, maar door de vrijwel totale blokkade van het internet sinds vrijdag is het moeilijk zicht te krijgen op de gevolgen van de repressie, noch op de precieze omvang van de demonstraties tegen het islamitische regime.
Sinds het begin van de protesten op 28 december zijn er volgens de ngo Human Rights Activists News Agency (HRANA) al zeker 65 mensen gedood. Onder hen zijn 50 betogers en 14 leden van de ordediensten. Eén dode werd omschreven als een burger met banden met de regering.
Ruim 2.300 mensen zijn opgepakt, volgens de in de Verenigde Staten gevestigde ngo, die melding maakt van protesten op 512 locaties in 180 steden. Ook Amnesty International maakt gewag van een verheviging van de repressie.
Het eveneens vanuit de VS opererende Centrum voor Mensenrechten in Iran (CHRI) spreekt zijn grote bezorgdheid uit over de demonstranten in Iran, die onder ‘dodelijk vuur liggen’ van de veiligheidsdiensten. Die lijken de vrije hand te hebben gekregen het oproer de kop in te drukken, nu de internetblokkade het zicht van de wereld op de gebeurtenissen bemoeilijkt. Tijdens de protestgolf van 2019 werden ruim duizend betogers gedood in de dagen dat het internet plat lag.
Het CHRI spreekt van ‘dodelijke slachtoffers in het hele land’, onder meer doordat met scherp wordt geschoten. Ook ziekenhuizen zijn aangevallen. Soms drongen de veiligheidstroepen naar binnen om gewonden te arresteren en mee te nemen.
Het centrum ontving meldingen van ziekenhuizen vol gewonde demonstranten rond de steden Teheran, Mashhad en Karaj. Over ziekenhuizen in andere delen van het land heeft het centrum geen informatie kunnen verkrijgen. ‘Mogelijk zijn die op vergelijkbare wijze getroffen’, aldus de CHRI-website.
De retoriek van het regime wordt steeds feller. President Masoud Pezeshkian toonde vorige week dinsdag nog begrip voor de ‘legitieme eisen’ van de demonstranten, toen bij het protest nog de nadruk leek te liggen op de onvrede over de prijsstijgingen en de plotselinge waardevermindering van de Iraanse munt. Intussen is echter, afgaande op de leuzen op straat, sprake van een volksbeweging tegen de regering en de Islamitische Republiek als zodanig.
In een strijdlustige toespraak waarschuwde Irans opperste leider, ayatollah Ali Khamenei, vrijdag dat zijn land zich niet zou laten intimideren door de protesten. Hij beschuldigde ‘relschoppers’ ervan in opdracht van de Amerikaanse president Donald Trump te handelen. De autoriteiten, zei hij, zullen geen mensen tolereren die zich als ‘huurlingen voor buitenlanders’ gedragen.
Ook Ali Larijani, een van Khamenei’s naaste adviseurs en hoofd van het hoogste veiligheidsorgaan, had het over ‘incidenten die worden georkestreerd’ vanuit het buitenland. ‘We zijn in oorlog’, zei hij. Buitenlandminister Abbas Araghchi beschuldigde naast de Verenigde Staten ook Israël van inmenging in de protestbeweging.
De Revolutionaire Garde, het machtigste onderdeel van het regime, noemde de situatie ‘onaanvaardbaar’ en zwoer de Islamitische Revolutie te zullen beschermen. Irans procureur-generaal, Mohammad Movahedi Azad, waarschuwde zaterdag dat iedereen die aan de protesten deelneemt door justitie zal worden beschouwd als een ‘vijand van God’, een vergrijp waarop de doodstraf staat.
Reza Pahlavi, zoon van de in 1979 afgezette sjah, spoorde demonstranten vanuit de VS, waar hij in ballingschap verkeert, aan om dit weekend ‘allemaal de straat op te gaan’ en ‘de openbare ruimtes te bezetten’. In een video op X zei hij zich voor te bereiden op een spoedige terugkeer naar zijn vaderland.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant