‘America First’ was lang het adagium van Donald Trump en zijn aanhang. Maar met de ontvoering van Nicolás Maduro en de dreigementen richting Colombia en Groenland toont Trump een ander gezicht. En wie houdt hem tegen?
is correspondent Verenigde Staten van de Volkskrant. Hij woont in New York.
De belofte lijkt simpelweg gebroken. Nog geen jaar geleden, op 20 januari 2025, verklaarde een net geïnaugureerde Donald Trump een einde aan ‘het tijdperk van eindeloze, zinloze oorlogen’. Weg met buitenlandse interventies, bezwoer de president, ‘in landen die ons niet kennen en niet willen’.
Het leek de apotheose van zijn lijfspreuk America First. Verpletterend herkozen, machtiger dan ooit – Trump kon zijn belofte eindelijk waarmaken. Onder Trump 2.0 zouden de VS zich definitief naar binnen keren.
Hoe anders klinken die woorden in 2026? Deze eerste week dreigde de Amerikaanse president met militaire actie tegen Colombia, Iran, Panama, Cuba en, lonkend naar Groenland, zelfs Navo-lid Denemarken. Na de onbesuisde arrestatie van Venezolaanse leider Nicolás Maduro zegt Trump dat land ‘jarenlang’ te willen besturen. Hij heeft de smaak te pakken.
Die ommezwaai doet vriend en vijand duizelen. Stapt Trump nu van zijn motto af? Of werd America First al die tijd verkeerd begrepen?
‘Ons is een einde beloofd aan buitenlands avonturisme’, klaagt Republikein Thomas Massie woensdag. Het Congreslid behoort tot een kleine, groeiende groep conservatieven die Trump beticht van verraad aan diens beweging. In de woorden van de radicaal-rechtse presentator Tucker Carlson: ‘Hoe is dit America First?’
Volgens rechtse critici botsen Trumps interventies en dreigementen met het kernprincipe van de Make America Great Again-ideologie: een focus weg van de buitenwereld en op het (conservatieve) Amerikaanse hartland.
‘Ik heb geen interesse in imperialisme’, waarschuwt de invloedrijke conservatieve presentator Megyn Kelly. ‘Dit is niet waarop ik heb gestemd’, aldus podcaster Candace Owens.
Enkele conservatieven verenigen zich nu zelfs met Democraten. Die noemen Trumps buitenlandse optreden een onwettige machtsgreep. Met een handjevol Republikeinse dissidenten dwongen zij donderdag in de Senaat een debat af over Trumps interventies.
De president zette afgelopen jaar meer militaire macht in dan tijdens zijn gehele eerste termijn. Trump bombardeerde kerncentrales in Iran, strijdgroepen in Nigeria en vermeende smokkelbootjes in de Cariben. Maar nu is de geest pas echt uit de fles.
Zelfs de Deense waarschuwing dat de Navo uiteenvalt als de VS interveniëren in Groenland, wuifde Trump donderdag weg. ‘Dat kan een keuze zijn’, aldus de president.
Al een jaar zucht de Amerikaanse rechtsorde onder Trumps autoritaire verlangens. Binnenlandse instituten wijken of bezwijken, regels buigen of worden gebroken. Trump doet wat hij wil. Nu, in 2026, is het buitenland aan de beurt.
‘Ik heb geen internationale wetgeving nodig’, stelde de president van ’s werelds machtigste land tegen The New York Times, gezeten in het Oval Office. Op zijn bureau prijken nu twee miniatuurbommenwerpers.
Trump is veranderd, zeggen Maga-puristen. Voor het eerst schetsen mensen als Marjorie Taylor Greene, die haar werk als Congreslid neerlegde, een alternatieve toekomst voor de beweging: zonder interventionisme en zelfs, zo nodig, zonder Trump. De president is niet herkiesbaar, zeggen zij. Behoort Maga niet toe aan ons?
Maar Trump vereenzelvigt zich met zijn slogan. Die kan hij dus niet verraden. ‘Ik bén Maga’, aldus de president. ‘Maga houdt van alles wat ik doe, en ik houd ook van alles wat ik doe.’
Alleen wie niet meebeweegt, is een verrader.
Trump test de rekbaarheid van zijn achterban zo tot het uiterste. Vorige verkiezingen stond ‘Een einde aan oorlogen’ steevast in de top-3 van redenen om op Trump te stemmen. Nu horen kiezers hun president likkebaarden over Venezolaanse olievelden. Je zou er duizelig van worden.
Het patroon is inmiddels bekend: Trump handelt naar hartenlust en zijn gevolg heeft het maar te rationaliseren. Op rechts klinkt nu een allegaartje aan argumenten. Vicepresident JD Vance noemt Trumps optreden in Venezuela géén interventie, maar slechts de uitvoer van een arrestatiebevel: ‘Je kunt gerechtigheid niet ontlopen omdat je in een paleis in Caracas woont.’
Marco Rubio, minister van Buitenlandse Zaken, voegde doodleuk een ‘s’ toe aan Trumps doctrine: ‘Americas First’, doelend op het volledige Amerikaanse halfrond. Met één letter weet Rubio die met tientallen landen te verbreden.
Het is echter Trump zelf die elke zorgvuldige verdediging onderuithaalt. Strijd tegen drugs? Het continent beveiligen? Liever begint de president over geld. ‘Het verschil tussen de Irak-oorlog en nu’, aldus Trump, ‘is dat [George W.] Bush de olie niet hield. Wij gaan de olie houden.’
Minst bezorgd over Maga’s ideologische zuiverheid lijkt nog haar eigen boegbeeld. Maar als de internationale gemeenschap hoopt dat Trump wordt teruggefloten door zijn achterban, dan komen zij bedrogen uit. Volgens peilingen neemt de conservatieve steun voor interventies langzaam toe.
Trumps inschatting lijkt correct: oorlog of vrede, hij blijft hún president.
Zelden verwoordde Trump zijn wereldvisie met meer zelfvertrouwen dan nu. Als het niet internationale wetgeving is, vroeg The New York Times donderdag, waaraan voelt hij zich dan nog gebonden? ‘Eén ding’, antwoordde Trump. ‘Mijn eigen moraliteit.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant