Het kabinet kan niet zien hoe de Amerikaanse actie tegen de Venezolaanse president Nicolas Maduro in lijn was met het internationaal recht. Maar een definitief oordeel zal de EU pas later vormen. Dat heeft demissionair buitenlandminister David van Weel donderdag gezegd in een debat over Venezuela.
is politiek verslaggever van de Volkskrant. Hij schrijft over veiligheid, diplomatie en buitenlands beleid.
Van Weel zei het ongemak over die actie dat leeft in de Kamer te delen en deze zorg te hebben overgebracht aan zijn Amerikaanse collega Marco Rubio. In het algemeen is Nederland bezorgd over een bredere ontwikkeling in de wereld ‘naar een multipolaire orde waarin de macht van grote landen zwaarder weegt dan het internationaal recht’. De Amerikaanse Senaat bereidde donderdag, met steun van enkele Republikeinen, een stemming voor over een voorstel dat nieuwe militaire acties tegen Venezuela aan banden legt.
‘De Amerikanen hebben geleerd van eerdere regime changes’, zei Van Weel, en vandaar dat voorlopig is gekozen om te proberen via druk op waarnemend president Delcy Rodriguez het bewind tot stappen te brengen die uiteindelijk uitmonden in een terugkeer naar de democratie.
Tijdens het Kamerdebat werd bekend dat Venezolaans parlementsvoorzitter Jorge Jesus Rodriquez heeft aangekondigd dat ‘een groot aantal gevangenen’ zal worden vrijgelaten.
Wat betreft de recente Amerikaanse claims op Groenland, een autonoom onderdeel van Denemarken, zei Van Weel dat ‘niets wat duidt op annexatie of verstoring van de Deense soevereiniteit kan worden geaccepteerd. We zijn daar als EU duidelijk over geweest.’
Hij reageerde welwillend op een bericht van de NOS over een mogelijke Navo-missie om de veiligheid in het arctisch gebied te versterken. Wat Denemarken wil is leidend, aldus Van Weel, die eraan toevoegde dat zijn Deense collega heeft gevraagd om terughoudendheid en ‘geen al te wilde statements’, vooruitlopend op Deens-Amerikaans overleg komende week.
De Tweede Kamer laat, net als het kabinet, weinig tranen over de afzetting van ‘dictator’ Maduro, maar des te meer over de schending van het internationaal recht die er volgens veel partijen mee gepaard ging. Alleen de PVV roemde de ‘chirurgische ingreep om orde op zaken te stellen een goede eerste stap’. PVV-Kamerlid Raymond de Roon noemde het volkenrecht een ‘zeer gebrekkig systeem, dat er nooit in geslaagd is mensen als Poetin of Assad of de ayatollahs (in Iran, red.) te stoppen – alleen de VS zijn hiertoe in staat’.
De andere grote partijen schaarden zich vierkant achter het internationaal recht. Volgens Eric van der Burg (VVD) moet Europa dat ook ‘eensgezind’ duidelijk maken. Het internationaal recht ‘kan niet alleen gelden voor vijanden’, zei Derk Boswijk (CDA), en volgens Hanneke van der Werf (D66) scharen de VS zich ‘onder de grootmachten die ongegeneerd ingrijpen in kleine landen in wat ze zelf hun eigen invloedssfeer noemen. Dat onze regering dit niet wilde zeggen, laat zien hoe verstikkend onze afhankelijkheid is geworden.’
Tom van der Lee (GroenLinks-PvdA) telde 99 Kamerleden die de Amerikaanse aanval op Venezuela een schending van het internationaal recht noemen en vroeg zich af of het demissionaire kabinet dat ook als zodanig gaat benoemen. ‘Het is belangrijk dat Nederland dat veroordeelt.’ Daarop zinspeelde ook Van der Werf met de uitspraak dat ‘wanneer recht wijkt voor macht, geen grens en geen mens meer veilig is, en dat moet stevig benoemd worden’.
Het CDA, de VVD en JA21 pleitten elk voor meer ‘realisme’. Europa is ‘in hoge mate afhankelijk van de VS’, zei Boswijk, ‘en dat spanningsveld vraagt om volwassen politiek’. Van der Burg hekelde de suggestie van kleine linkse oppositiepartijen dat Europa sancties zou moeten opleggen aan de VS. ‘Sancties zijn een gotspe. Beggars can't be chosers.’
Michiel Hoogeveen (JA21) uitte zich sceptisch over het Amerikaanse optreden, dat volgens hem ‘op gespannen voet’ staat met het volkenrecht en ook veel risico’s voor de toekomst in zich draagt.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant