De mythische reputatie van Saint-Tropez is onlosmakelijk verbonden met Brigitte Bardot. Ze zocht er schoonheid en rust, maar bracht er glamour en paparazzi. In de mondaine badplaats, waar Bardot woensdag wordt begraven, is die tegenstrijdigheid voelbaar.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze doet verslag vanuit Saint-Tropez.
Op zoek naar de ziel van Brigitte Bardot is Ame Burr (25) in Saint-Tropez neergestreken. Vijf jaar geleden las ze in een modeboek over het Franse icoon. ‘Haar ongetemde geest, hoe mooi en vrij haar leven was, dat gevoel wilde ik vangen’, vertelt Burr terwijl ze een stevige zwarte lijn rond haar oog tekent. Ze heeft met haar make-up gewacht tot de herdenkingsceremonie begint, ‘om te voorkomen dat ik het er al eerder af zou huilen’.
Waar kan een vrouw zichzelf beter vinden dan in de mondaine badplaats aan de Côte d’Azur? ‘Saint-Tropez is net zoals Brigitte was. Wild, kunstzinnig en glamoureus, maar ook op zoek naar innerlijke rust en de schoonheid van de natuur’, zegt Burr. ‘Als vrouw dragen we die tegenstrijdigheden in ons.’ Met haar eyeliner en stoffen haarband heeft ze haar idool in stijl alvast genaderd.
De reputatie van Saint-Tropez is onlosmakelijk verbonden met Brigitte Bardot. Met haar hoofdrol in Et Dieu... créa la femme (1956) zette de Française zowel zichzelf als de badplaats wereldwijd op de kaart. Tot die tijd was het kalme vissersdorpje aan de Zuid-Franse kust vooral geliefd onder kunstschilders en schrijvers. Met de film veranderde dat resoluut: voortaan wilde elke zichzelf respecterende ster gezien worden in Saint-Tropez.
De ironie wil dat juist die mythische reputatie de badplaats onherroepelijk zou veranderen. In het spoor van Bardot volgden de Hollywoodsterren, de royalty’s, de luxejachten en vooral de wereld van zien en gezien worden die Bardot zelf juist resoluut de rug toekeerde met haar plotselinge vertrek uit de filmwereld in 1973. In Saint-Tropez zocht ze rust, maar ze bracht er de paparazzi.
Dertien boten vol toeristen passeren elke dag La Madrague, haar beroemde huis aan zee in Saint-Tropez, zo vertelde haar echtgenoot in 2017 aan dagblad Le Monde. ‘Ze naderen zo dicht mogelijk onze ramen, met luidsprekers die schreeuwen: ‘Zie hier het huis van Brigitte Bardot, u kunt foto’s nemen.’ Het is ondraaglijk, we kunnen ze in alle kamers horen.’
Zoals Bardot als filmster een levende legende werd – ze stopte op haar 39ste als actrice – leeft ook Saint-Tropez voort op de mythe die het dankzij haar werd. Het authentieke vissersdorp van weleer leeft nog altijd van de haven, maar nu dankzij de jachten die de vissersboten vrijwel volledig hebben vervangen. Elk jaar is het een sport om de beste ligplaats te vinden. Zomers barst het dorp uit zijn voegen: door het jaar heen heeft het zo’n 3.500 inwoners, in juli en augustus komen hier tot wel tachtigduizend bezoekers per dag.
Toch is de uitvaart van Brigitte Bardot woensdag geenszins een sterrenparade. Het Élysée had een nationaal eerbetoon voorgesteld, maar de familie koos voor een intiem afscheid zonder opsmuk. Aan de genodigden voor de kerkdienst was gevraagd hun komst stil te houden. Voor de Tropéziens wordt de ceremonie op groot scherm uitgezonden in het oude centrum, ’s middags delen inwoners hun herinneringen op een open bijeenkomst op de pré des pecheurs, de vissersweide.
Er zijn hondjes, heel veel hondjes – vooral van het soort dat zich gemakkelijk op de arm laat dragen. Een enkeling draagt een zeehondenknuffel met zich mee, hier en daar is een zeehondenmuts te zien. ‘In Duitsland begint men meteen over haar politieke opvattingen’, zegt Ursula Klimiont, ‘maar hier vertelt iedereen over wat ze heeft betekend voor dieren.’ De Duitse komt al decennialang regelmatig in Saint-Tropez. Ze bewondert vooral de moed en directheid van Bardot. ‘Haar politieke uitingen vond ik vreselijk.’
Bardot had nauwe banden met de radicaal-rechtse partij Rassemblement National. Ze was ooit getrouwd met een adviseur van Jean-Marie Le Pen; dochter Marine is als vriendin op de begrafenis aanwezig. Na haar overlijden startte de radicaal-rechtse politicus Éric Ciotti een petitie voor een nationaal eerbetoon, waar linkse politici zich vervolgens tegen verzetten. Bardot werd tijdens haar leven vijf keer veroordeeld vanwege aanzetten tot rassenhaat.
We gaan het niet over politiek hebben, zegt fan Bruno Ricard bij de herdenkingsbijeenkomst. Maar Brigitte Bardot ‘blijft de mooiste vrouw van de wereld’, ondanks de ‘schandalige’ dingen die ze in de linkse pers over haar beweren. Er klinkt applaus.
Ook in die zin is het met Saint-Tropez net zoals met Brigitte Bardot. Wat je ziet, hangt af van waar je politiek gezien staat. De rechtse krant Le Figaro prijst dat de badplaats zijn charme van weleer, zoals in die iconische film, heeft behouden. Op de onderzoekswebsite Mediapart, die vaak als links wordt getypeerd, wordt juist de miljardairsinvasie gehekeld. ‘We zijn Davos in badpak geworden’, typeerde het hoofd van het toeristenbureau het eens in Le Monde.
Wie voorbij de talloze jachten in de oude haven kijkt, ziet hoe de wolken als een dot lobbige slagroom boven de kade hangen, zachtroze verlicht door de zon. Gevels in pastelkleuren, lichtblauwe luiken. Hartje winter ligt de badplaats erbij als de idylle die het in de collectieve beeldvorming is geworden. In de zomer is het hier vreselijk, zegt Ame Burr. Maar buiten het hoogseizoen heeft ze er de schoonheid op z’n Bardots gevonden. ‘Het zit in de prachtige stranden, in de oude gebouwen.’ Daarin blijft Saint-Tropez ook zeventig jaar later onveranderd.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant