Er zijn parallellen te ontwaren tussen de typisch Deense undercoverkrimi The Asset op Netflix – smerige misdaad in hip, welvarend en met de helm op fietsend Kopenhagen – en de keiharde, niet minder vunzige werkelijkheid in de vierdelige, eveneens Deense docuserie Advocaat van de onderwereld. In beide series neemt een vrouw het, bijna in haar eentje, op tegen criminele netwerken die zich diep hebben ingevreten in het aangeharkte Denemarken. En in beide spelen verborgen camera’s, ter vergaring van belastend bewijs, een bepalende rol.
Suspense gegarandeerd bij de stiekeme inzet van opnameapparatuur, bij iedere ontmoeting tussen protagonist en criminelen hangt het gevaar van ontdekking als een zwaard van Damocles in de kamer. Waar bij The Asset de spanning wegens ongeloofwaardigheden evenwel al snel wijkt voor verveling, is die in Advocaat van de onderwereld, waarvan de VPRO dinsdag deel 1 uitzond, constant hoog. Dumping van gifgrond, amfetaminehandel, witwassen, afpersing, moord: nee, bij de misdadigers die bedrijfsjurist Amira Smajic op kantoor ontvangt geen hygge. Een nekschot kun je krijgen.
Smajic, een in de bovenwereld gerespecteerde advocaat (en universitair docent) van Bosnische herkomst die tijdens de Balkanoorlog in Denemarken terechtkwam, hielp tien jaar lang topcriminelen bij het witwassen van pakweg 1 miljard kroon (zo’n 130 miljoen euro) en andere vormen van administratieve vergrijpen. ‘De ijskoningin’ werd ze in misdaadkringen genoemd, vanwege haar gebrek aan empathie. In de (enigszins gekunstelde) interviews met een journalist die haar veelvuldig ondervraagt, verwijst ze voor de duiding van haar gestaalde karakter naar de ooit opgelopen trauma’s.
Na die lange periode van criminele vriendendiensten (en medeplichtigheid) is Smajic tot inkeer gekomen, in het besef dat de georganiseerde misdaad haar niet zomaar een braaf burgerleven zal gunnen. Het nekschot indachtig besluit ze in de openbaarheid te treden. ‘Door alle bruggen te verbranden, hoop je jezelf te redden’, concludeert de interviewer. Het bewijsmateriaal dat ze met hulp van de tv-ploeg verzamelt geeft haar, hoopt ze, immuniteit voor wraakacties.
En zo maken we, door de verborgen camera’s, kennis met een creep als Fasar Abrar Raja, bijgenaamd ‘de kat’ wegens de negen levens die hij lijkt te hebben. Naast alle andere smerigheden die dit hooggeplaatste bendelid van de Bandidos tegen Smajic bekent, vielen me vooral op: marteling en ophanging van een slachtoffer.
Fasar is een goede bekende van Martin Malm, champagnemannetje in blazer met merkzonnebril en moderne kunst aan de kantoormuur. Expert in witwassen door middel van valse facturen: hij runt daartoe maar liefst zeven ondernemingen, allemaal nep. Slimme man, maar, net als Fasar, toch naïef goedgelovig, als hij álle nepfacturen en de complete administratie van zijn bedrijfjes aan Smajic toevertrouwt.
De criminelen weigeren, verrassend, commentaar op de bevindingen in deel 1. Ik ben benieuwd hoe ze de volgende delen over zich heen hebben laten komen.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant