Rellen jaarwisseling De politie wil dat het Openbaar Ministerie met „meer urgentie” de 236 verdachte relschoppers aanpakt die tijdens de jaarwisseling verantwoordelijk waren voor 15.277 gewelddadige incidenten.
De ME assisteert de brandweer tijdens oudejaarsavond in de Amsterdamse wijk Floradorp.
Bij de Nationale Politie groeit het ongenoegen over de in haar ogen te lankmoedige opstelling van het Openbaar Ministerie na de ernstige oudejaarsrellen van een week geleden.
Veel politiemensen vinden dat het OM na de jaarwisseling de ongeregeldheden door relschoppers nadrukkelijk had moeten veroordelen. Verscheidene agenten hebben na de jaarwisseling via allerlei media laten weten erg geschrokken te zijn van het vaak goed georganiseerde geweld waarmee politieagenten werden belaagd. Politiemensen zijn in het hele land gericht beschoten met vuurpijlen.
Uit cijfers die de politie woensdag bekendmaakte blijkt dat er tijdens de jaarwisseling 236 verdachten zijn gearresteerd. Ze worden verdacht van delicten variërend van vandalisme, brandstichting, het veroorzaken van explosies tot poging tot doodslag. Er deden zich 15.277 incidenten voor. Minister Foort van Oosten (Justitie en Veiligheid, VVD) spreekt vandaag in een brief aan de Tweede Kamer van „excessief geweld”. Het OM laat weten „geen overzicht te hebben hoeveel van deze verdachten nog vastzitten”. De politie zegt niet te weten of er nog een verdachte gedetineerd is.
Korpschef Janny Knol van de Nationale Politie heeft begin deze week in een gesprek met Rinus Otte, voorzitter van het College van procureurs-generaal, volgens haar woordvoerder aangedrongen op ,,meer urgentie’’ van het OM bij de aanpak van relschoppers. In het televisieprogramma Pauw & De Wit pleitte Knol maandagavond voor het „nadrukkelijker straffen’’ van degenen die agenten belaagden. De politie onderzoekt aanwijzingen dat er sprake is van „georganiseerd geweld” tegen agenten en hulpverleners.
De politiebaas pleit ook voor meer preventieve maatregelen. Degenen die zich nu hebben misdragen zouden huisarrest moeten krijgen tijdens de jaarwisseling volgend jaar. Alleen Sue Preenen, lid van het College van procureurs-generaal, schreef een drieregelige steunbetuiging bij een post op LinkedIn van Knol over de rellen: „Agressie en geweld tegen hulpverleners is onacceptabel, en het Openbaar Ministerie zal hier hard tegen optreden.’’
De politie wil voortaan „meer verdachten op heterdaad aanhouden tijdens ongeregeldheden”, zegt een woordvoerder van de korpsleiding. „Maar dan moet je ze ook weggezet kunnen krijgen.” Cellentekort is in dit soort gevallen vaak een spelbreker.
De eenheidschef van de politie Oost-Nederland, Gert Veurink, laat op LinkedIn weten nu al buikpijn te krijgen bij de gedachte aan de volgende jaarwisseling. De politiechef klaagt over een gebrek aan „serieuze hulp of erkenning” bij het beteugelen van ongeregeldheden. Veurink spreekt van een „waanzinnige’’ toestand. „Een hele nacht verandert Nederland en ook Oost-Nederland in een anarchie.’’ Hulpverleners, agenten, zorgmedewerkers en de brandweer staan dan „de klappen op te vangen”, aldus volgens Veurink. „Het voelt bizar en zinloos om deze enorm zware en belastende inzet van de collega’s te vragen.”
De politie wil ook dat het OM de regels strikter toepast die gelden voor het belagen van agenten. Dit jaar werden 406 politieambtenaren slachtoffer van geweld. Agressie tegen personen die een publieke taak vervullen, kunnen volgens de huidige beleidsregels van het OM drie keer zo zwaar bestraft worden als vergelijkbare delicten tegen personen zonder publieke taak. In de praktijk worden die hogere straffen zelden gegeven, bleek in 2024 uit onderzoek van het Wetenschappelijk onderzoek en datacentrum (WODC) van het ministerie van Justitie.
Zowel officieren van justitie als rechters onderstrepen het belang van strenger optreden bij geweld tegen wie publieke taken vervult, maar houden bij het vaststellen van de straf ook rekening met andere factoren, zoals de ernst van het delict, de omstandigheden waarin het is gepleegd en de persoon van de dader. „Het strikt toepassen van de richtlijn zou volgens officieren van justitie leiden tot te hoge straffen die niet in verhouding staan tot het delict”, aldus het onderzoek. De politie betreurt dit. „We verwachten dat geweld tegen mensen met een publieke taak zwaar wordt bestraft”, aldus Knol.
De na de jaarwisseling gebruikelijke snelrechtzittingen van verdachte relschoppers zijn dit jaar goeddeels uitgebleven. Het parket Oost-Brabant was het enige arrondissement dat vandaag twee verdachten in een snelrechtzitting voor de politierechter bracht. Een 40-jarige man uit Eindhoven stond terecht wegens vuurwerk gooien naar twee BOA’s. De man kreeg twee maanden celstraf, wat conform de eis was. Een 39-jarige man moest zich verantwoorden voor het stompen van een agente op haar oog. Hij zat twee dagen vast en kwam niet opdagen voor zijn strafzaak. Ook hij kreeg een straf conform de eis: twee weken cel, waarvan twaalf dagen voorwaardelijk en duizend euro boete. In Amsterdam wordt morgen een 31-jarige man berecht wegens het bespugen van een agent en het uitschelden van een BOA-ambtenaar voor „kankerhoer”.
Inmiddels zijn 171 verdachten „aangeleverd bij het OM op verdenking van jaarwisseling gerelateerde delicten”, aldus de politie. Dat is een toename van 42,5 procent vergeleken met de voorafgaande jaarwisseling. Daarmee is sprake van een trendbreuk, omdat in de voorgaande jaren het aantal vergelijkbare arrestaties juist steeds afnam. ”De opsporing is op stoom”, aldus de politie.
Het OM laat weten dat negen zaken zijn afgedaan met een geldboete en 22 zaken te hebben ingepland voor een zitting waarin het OM zelf de eventuele straf mag bepalen. In totaal zes zaken zullen worden afgedaan tijdens een snelrechtzitting en dertig verdachten krijgen een dagvaarding voor een reguliere zitting.
Minister Van Oosten schrijft de Kamer „grote zorgen’’ te hebben over het geweld bij de oud- en nieuwviering. „De incidenten tijdens de jaarwisseling krijgen een steeds gewelddadiger en deels onvoorspelbaar karakter, waardoor de beheersbaarheid afneemt.’’
Source: NRC