Rijkswaterstaat zet al zijn mensen en materieel in voor de gladheidsbestrijding. ‘Alle wegen weer zwart krijgen’, is het doel van miljoenen kilo’s strooizout die zijn gebruikt sinds het vrijdag begon te sneeuwen. ‘Bizar hoeveel zout we er de afgelopen 72 uur doorheen hebben gegooid’, zegt de gladheidscoördinator.
Een lange, rode vrachtwagen met 37 duizend kilo strooizout komt het terrein van de Bredase zoutopslag van Rijkswaterstaat opgereden. Vlak daarvoor heeft gladheidscoördinator Wesley Maurer gezegd: ‘Het is echt bizar hoeveel zout we er de afgelopen 72 uur doorheen hebben gegooid. Nog nooit meegemaakt.’
De normale hoeveelheid zout voor een heel strooiseizoen is in Breda, volgens Maurer ‘de grootste zoutloods van de Benelux’, in drie dagen opgegaan. En dan moet de sneeuwpiek van woensdag nog komen. ‘Als het kan, zou ik vooral thuis blijven’, adviseert de gladheidsbestrijder. Er zijn nu eenmaal weersomstandigheden waar niet tegenop te strooien valt.
Rijkswaterstaat doet niettemin het maximale: alle 577 strooiwagens en 630 sneeuwschuivers met alle 1.500 beschikbare mensen aan boord reden tot dusver 1 miljoen kilometer om bijna 80 miljoen kilo zout uit te strooien op alle snelwegen. ‘De weg weer zwart maken’, is het doel. ‘Sinds het vrijdag 2 januari begon te sneeuwen, hebben we slechts 20 uur niet gestrooid’, schat Maurer.
Na woensdag wordt sneeuw naar verwachting regen. Als die de sneeuw, en trouwens ook het zout, heeft weggespoeld, moet er nog steeds gestrooid worden als de temperatuur van het asfalt op of onder het vriespunt zit. ‘Maar volgende week zie je waarschijnlijk helemaal niks meer van de uitzonderlijke situatie die we dan hebben gehad.’
Gladheidsbestrijding, van 1 oktober tot 1 mei, heeft Rijkswaterstaat onderverdeeld in twaalf regio’s, met elk één regionaal adviseur en een aantal gladheidscoördinatoren. In Oost-Brabant ziet Maurer als adviseur erop toe dat de zoutvoorraden en het materieel op peil zijn, hij zet de meest efficiënte strooiroutes uit en sluit de contracten met de aannemers van wie het personeel de weg op gaat.
In West-Brabant is hij tevens een van de coördinatoren die in piketdienst de klok rond kunnen besluiten te gaan strooien. ‘We krijgen data van honderden sensoren in de weg, die neerslag meten, temperatuur, luchtvochtigheid, zoutgehalte, dat soort zaken. De gladheidscoördinator neemt de strooibeslissing en geeft die door aan de hoofdaannemer.’
Dan begint een preventieve strooiactie of een curatieve. ‘Preventief wil zeggen: vóór de gladheid uit. Nu zijn we sinds vrijdag bezig met een curatieve actie, dus wanneer het al glad is en we die willen bestrijden of voorkomen dat het nog gladder wordt.’
Trots meldt Rijkswaterstaat over preventief strooien dat het de nationale gladheidsbestrijding zó heeft afgesteld dat ‘binnen twee uur alle 3.300 kilometer aan rijkswegen zijn voorzien van zout’. Die twee uren zijn vrijwel altijd ’s nachts, maar wel zodanig dat er voldoende verkeer is om het zout in te rijden, anders heeft strooien geen zin. ‘Dus doen we dat nét voor de ochtendspits’, legt Maurer uit. ‘Anders verdwijnt het zout in het zoab, het zeer open asfalt beton. Omdat de spits al tussen 5 en 6 begint, moeten we dus uiterlijk 4 uur ’s nachts beslissen of we preventief gaan strooien.’
Al dagen is het curatief strooien geblazen. En meer dan dat. Voor het eerst in jaren moet er eerst sneeuw worden geruimd door sneeuwschuivers, ploegen heten die in de wereld van de gladheidsbestrijding. ‘Normaal kunnen we het af met alleen de vrachtwagens, met een strooier in de laadbak en een ploeg voorop. Nu zijn de wegen zo vol gesneeuwd dat we ze mechanisch schoon moeten maken met vrachtwagens waar alleen een ploeg voor hangt. We moeten borstelen, poetsen, schuiven om de sneeuw allemaal aan de kant te krijgen en dán strooien.’
Eind 2010, begin 2011 kwam de gladheidsbestrijding pas goed op de kaart, want toen was opeens het zout op. De voorgangers van de gladheidsbestrijders van nu hadden zich destijds laten verrassen door net zulke exceptionele weersomstandigheden als nu.
Die fout is sindsdien niet meer gemaakt. Afgelopen zomer voeren schepen 70 miljoen kilo strooizout aan uit Marokko, Tunesië en Egypte om op vijf centrale loodsen de voorraad tot 250 miljoen kilo aan te vullen. Van daaruit gaat het naar steunpunten van Rijkswaterstaat zoals die in Breda. ‘Dit jaar is het zout heel zuiver’, zegt Maurer met een blik op een berg van enkele miljoenen kilo’s van het spul.
Er is genoeg, maar verspilling is om twee redenen ongewenst. ‘Zout is niet het duurste product ooit, maar al die tonnen tikken natuurlijk wel aan. We moeten gewoon bezuinigen.’ Nog belangrijker: ‘Zout is heel slecht voor het milieu, maar uiteindelijk komt het daar altijd in terecht. Dat willen we zoveel mogelijk beperken.’
Efficiënter strooien is de oplossing. Bijvoorbeeld door strooiroutes af te stemmen met de gladheidsbestrijders van provincie en gemeente. ‘Dat je niet twee of drie keer op dezelfde weg strooit.’ Ook een innovatie: automatisch strooien op basis van gps. ‘Vroeger moest een chauffeur tegelijk rijden, strooien én de ploeg bedienen. Nu alleen rijden.’ Want het aantal grammen zout dat links en rechts op de weg moet belanden – en niet in de berm – is voor elke meter voorgeprogrammeerd. ‘Dat is in de zomer mijn werk’, zegt Maurer.
Rijkswaterstaat adviseert dringend woensdag thuis te blijven. Om de wegen toch zo veel mogelijk zwart te krijgen, rukken de strooiwagens bijtijds uit. ‘Om de nacht op te vangen’, zegt de gladheidscoördinator. ‘Dat is de truc: het zout moet er liggen vóórdat de sneeuw valt.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant