Drie maanden na de moord op Charlie Kirk is zijn weduwe Erika een invloedrijke stem in de VS. Wat maakt de opkomst van deze vrouw, die overeenkomsten vertoont met het ijzingwekkende, christen-nationalistische personage Serena Joy uit The Handmaid’s Tale, zo opmerkelijk?
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Enkele dagen na de moord op Charlie Kirk in september, verscheen de 37-jarige Erika Kirk voor het eerst internationaal ten tonele. ‘De kreten van deze weduwe zullen over de hele wereld weerklinken als een strijdkreet’, sprak een onberispelijk ogende Kirk vanachter een katheder, in het hoofdkantoor van Turning Point USA. Zij zou deze invloedrijke conservatieve organisatie, die door haar echtgenoot was opgericht, voortaan leiden.
Binnen Trumps Maga-beweging (‘Make America Great Again’) was Erika Kirk toen al een bekende naam. In de onder Maga-aanhangers populaire podcast van haar echtgenoot dook ze geregeld op als gast. Op een door een luisteraar ingezonden vraag wie van de twee het meest conservatief is, reageerde Charlie ooit: ‘Zij. Absoluut. Ik ben gematigd, vergeleken met haar.’
In veel opzichten kan Erika Kirk worden gezien als de volmaakte postergirl van het christelijk nationalisme. Kirk (geboren als Frantzve) groeide op in een welvarende voorstad van Phoenix (Arizona), als kind van gelovige ouders. Geholpen door haar conventioneel aantrekkelijke voorkomen nam ze als minderjarige deel aan schoonheidswedstrijden; op 23-jarige leeftijd werd ze gekroond tot Miss Arizona. In die hoedanigheid leerde ze de Amerikaanse president kennen: Trump was jarenlang eigenaar van deze Missverkiezingen.
Enkele jaren later begon de Amerikaanse een podcast met een bijbelse inslag. En ook op andere vlakken bleek haar missionaire drang: Kirk begon een kledingmerk met religieuze teksten op hoodies en tassen, en lanceerde een app die gebruikers helpt om de volledige Bijbel door te lezen. Daarnaast volgt ze naar verluidt momenteel een doctoraatstraject Bijbelstudies.
De moordaanslag op Charlie Kirk maakte haar man tot martelaar, in ieder geval binnen Maga-kringen, en gaf Erika Kirk een groot podium. Zo sprak ze tijdens een herdenkingsdienst in Arizona in september tienduizenden aanhangers toe, een optreden dat media omschreven als ‘een mix van een politieke rally en een religieuze opwekking’. De voltallige top van de Republikeinse partij was erbij aanwezig.
In oktober liet ze zich naast Trump zien, bij de uitreiking van de presidentiële vrijheidsmedaille die Charlie Kirk postuum kreeg toegekend door de president. En in december, tijdens een door jongerenbeweging Turning Point USA georganiseerde conferentie, onthaalde ze de uit de gratie geraakte rapper Nicki Minaj als speciale gast.
Wie Erika Kirks optredens bekijkt, ziet dat de Amerikaanse al tijden zorgvuldig aan een religieus-conservatief imago bouwt. ‘In vrijheid leven is het grootste geschenk, maar in vrijheid sterven is de grootste overwinning’, preekte ze aan de zijde van Trump, een maand na de moord op haar echtgenoot. ‘Luister naar de zachte stem van God en onthoud dat vrijheid in dit land een erfenis is die we moeten verdedigen.’
Op de linkerflank klinkt kritiek op de Kirks, die hun afkeer van de LHBTI-gemeenschap nooit onder stoelen of banken staken. Waar Charlie Kirk meende dat de emancipatie van transgender personen het einde van de westerse beschaving zou inluiden, trekt Erika Kirk hun strijd naar een religieus niveau. Zij bestempelt de trans-identiteit als verzet tegen de bijbelse orde, een rangschikking waarbij de vrouw onderworpen is aan de man.
Haar geloof in die bijbelse ordening kwam ook tot uiting in een recent interview met haar in The New York Times. Daarin bekritiseerde Erika Kirk de liberale vrouwen in New York, omdat zij massaal hun steun aan burgemeester Zohran Mamdani hebben uitgesproken. ‘Als je zo carrièregedreven bent, ben je geneigd de overheid te zien als vervanging van andere aspecten van het leven; misschien wel zelfs van een relatie of gezin.’
De vrouwelijke stem voor Democraat Mamdani zou volgens Kirk gedreven worden door de vraag naar sociale voorzieningen, terwijl vrouwen volgens haar daarvoor bij hun echtgenoot horen aan te kloppen. De Amerikaanse predikt kortom bijbelse onderwerping van de vrouw, terwijl ze – net als het personage Serena Joy uit het dystopische The Handmaid’s Tale – paradoxaal genoeg een groot podium opeist om die boodschap te verspreiden.
Sinds kort neemt ook de kritiek vanuit het conservatieve kamp toe. De moordaanslag op Charlie Kirk is inmiddels onderwerp van radicaal-rechtse complotzucht. De invloedrijke podcaster Candace Owens, die regelmatig antisemitische uitspraken doet, zei er in december van overtuigd te zijn dat de Israëlische inlichtingendienst Mossad achter de dood van de influencer zit. Erika Kirk weersprak dat fel, waardoor de twee tegenover elkaar kwamen te staan.
Andere Maga-kopstukken bekijken Kirk met argusogen, omdat ze met JD Vance aan de weg timmert om hem tot de volgende president verkozen te krijgen. De beweging is daar verdeeld over, net als over de koers van het Maga-conservatisme. De Amerikaanse pers rept inmiddels over een Maga-burgeroorlog.
Kirk zelf lijkt niet van plan te wijken. Zo sprak ze in december, tijdens de grote conferentie van Turning Point USA: ‘We gaan ervoor zorgen dat de vriend van mijn man, JD Vance, wordt verkozen tot de 48ste president. Charlie, lieverd, ik zal van Turning Point USA het meest indrukwekkende maken dat dit land ooit heeft gezien.’
Drie citaten van Erika Kirk uit een podcast van haar die na de moord op haar man massaal werd opgepakt: ‘Ik heb jarenlang in Manhattan een carrière nagejaagd en de boss babe uitgehangen die ik van de maatschappij moest zijn; het liet me uitgeput en leeg achter.’
‘Mensen vrezen het woord ‘onderwerping’ omdat ze bang zijn voor machtsmisbruik. Maar wanneer een man werkelijk onder het gezag van God staat, is het voor een vrouw iets prachtigs om onder zijn bescherming te vallen.’
‘Ik ben de vrouw, ik hoor me over zaken als het huishouden en de kinderen te ontfermen. Daarmee maak ik het makkelijk voor mijn man, zodat hij kan doen wat hij moet doen.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant