Code oranje Voor bijna heel Nederland geldt deze woensdagochtend code oranje. Rijkswaterstaat roept mensen op thuis te werken, als dat kan. Wat moet je weten over het winterweer?
De ochtendspits op de A20 bij Rotterdam op dinsdagochtend. Op woensdag kun je beter thuiswerken, zegt Rijkswaterstaat.
Voor bijna heel Nederland heeft het KNMI woensdag code oranje afgegeven. Vooral in de ochtend verwacht het meteorologisch instituut veel sneeuw en daardoor gladheid op de wegen. Alleen in Limburg en op de Waddeneilanden geldt nog code geel. Op de meeste plaatsen wordt 3 à 7 centimeter sneeuw verwacht en „plaatselijk nog wat meer”, meldt het KNMI.
Om te voorkomen dat het land verder vastloopt, ontraadt Rijkswaterstaat mensen woensdag de weg op te gaan en adviseert om, als dat kan, thuis te werken. Code oranje, het een na hoogste waarschuwingsniveau, duurt naar verwachting tot 16.00 uur. Rond het middaguur wordt het waarschijnlijk droger. Vijf vragen over het winterweer.
Het agentschap van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat heeft weggebruikers dus gevraagd woensdag „waar mogelijk” thuis te werken om niet in een „zeer drukke woensdagochtendspits” terecht te komen „vanwege zware sneeuwval”. Dinsdag viel de ochtendspits op de meeste plaatsen in het land mee – zeker vergeleken met maandag, toen ook code oranje gold. Het leek erop dat veel mensen toen al besloten hadden om thuis te werken, concludeerde onder meer de ANWB. Om de wegen begaanbaar te houden, zet Rijkswaterstaat woensdag 577 strooiwagens, 630 sneeuwschuivers en 1.500 mensen in. Bij ijzel of ijsvorming kan het agentschap van het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat ook zogenoemde calamiteitenmachines met de namen ‘Lavastorm’ en ‘Firestorm’ inzetten.
Er zijn mensen die, ondanks de waarschuwingen, tóch de weg op moeten. ANWB-persvoorlichter Sanne Over noemt zelf bijvoorbeeld „verloskundigen en verpleegkundigen”. Maar ook mensen die „zelf naar het ziekenhuis moeten”. Het belangrijkste om veilig van A naar B te komen in deze weersomstandigheden zijn toch echt winterbanden, zegt ze. „Als je die niet hebt en je móét de weg op: vraag in je omgeving of je misschien een auto kan lenen die ze wél heeft.”
In Nederland zijn, anders dan in Duitsland, winterbanden niet verplicht. „De four season-banden zijn een prima alternatief, maar bij extreme vorst of sneeuw, zoals nu het geval is, is dat eigenlijk niet voldoende”, zegt ze.
Het is natuurlijk belangrijk extra afstand te houden. „Halveer je snelheid, calculeer extra reistijd in zodat je niet hoeft te haasten”, zegt de ANWB-woordvoerster. „Trek rustig op, kijk ver vooruit en trap bij een noodstop het rempedaal vollédig in, op die manier treedt het antiblokkeersysteem (ABS) in werking.” Dat zorgt ervoor dat het mogelijk blijft te sturen, zodat slippen voorkomen kan worden. „En, uiteraard: zorg dat de verlichting aanstaat bij slecht zicht. Voor jezelf én je medeweggebruiker.” Verder noemt ze een goede voorbereiding. „Op de website Rijkswaterstaatstrooit.nl is te vinden op welke wegen er gestrooid wordt. Dat zijn sowieso alle A-wegen, wat de N-wegen betreft is het handig je route te checken.” Verder is het belangrijk te zorgen voor een „volledig sneeuw- en ijsvrij gemaakte auto”, een warme jas, wat eten en drinken én een opgeladen telefoon. „Zodat je de wegenwacht kan bellen als je pech hebt.”
Dinsdag viel het spoorverkeer vrijwel geheel stil. Tot 10.00 uur ’s ochtends reed er geen enkele NS-trein. Er waren al problemen met wisselstoringen door de sneeuwval en die werden verergerd door een grote computerstoring. Ook woensdag kan er weer „flinke hinder” voor reizigers zijn, meldt spoorbeheerder ProRail. Daarom is opnieuw, net als dinsdagmiddag, de ‘winterdienstregeling’ van kracht. Dat betekent dat op een aantal trajecten minder treinen rijden. De reistijd kan daardoor oplopen en een deel van de reizigers zal volgens de vervoerder vaker moeten overstappen. Ook andere spoorbedrijven waarschuwen voor rituitval vanwege het winterweer.
Thuiswerken is geen wettelijk vastgesteld recht. Als werknemer ben je in principe zelf verantwoordelijk om op je werk te verschijnen, ook bij sneeuwval of gladheid. Dat het weer tegenzit, betekent niet automatisch dat je thuis kunt blijven. Ook als het openbaar vervoer niet rijdt, wordt van je verwacht dat je op je werk verschijnt. Alleen in uitzonderlijke situaties – bijvoorbeeld als het echt onmogelijk is om veilig op werk te komen – kan sprake zijn van overmacht, en behoud je alsnog recht op loon. Al geldt in de praktijk gelukkig vrijwel altijd: in goed overleg met je werkgever kom je meestal wel tot een redelijke oplossing.
Voor wie niet thuis kan werken en buiten werkt, bijvoorbeeld in de bouw, bestaat de regeling ‘onwerkbaar weer’. Bij ijzel of zware sneeuwval kan een werkgever dan tijdelijk besluiten het werk te staken. In dat geval wordt het loon niet gewoon doorbetaald, maar kan via het UWV een tijdelijke WW-uitkering worden aangevraagd, mits daarover afspraken zijn gemaakt in de cao.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC