Bondgenoten van Oekraïne hebben dinsdagavond in Parijs lang vergaderd over het afspreken van veiligheidsgaranties aan Kyiv. Erg concreet werd het niet, behalve dat Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk bereid zijn tot inzet van troepen - mocht er een staakt-het-vuren komen.
De Franse president Emmanuel Macron en de Britse premier Keir Starmer tekenden samen met de Oekraïense president Volodymyr Zelensky een "intentieverklaring" voor de "toekomstige inzet van multinationale strijdkrachten", meldt persbureau Reuters. Die inzet zou moeten gelden als veiligheidsgarantie voor Oekraïne ten tijde van een eventueel staakt-het-vuren.
Die schriftelijke belofte zal toekomstige agressie tegen Oekraïne "ontmoedigen", licht Macron toe. Kyiv zal zich niet hoeven overgeven en beschermd zijn als een vredesbestand in de toekomst geschonden zou worden.
Veel concreter dan dat werd het dinsdag nog niet in Parijs, waar de zogeheten coalitie der bereidwilligen bijeenkwam om te praten over de invulling van veiligheidsgaranties voor Oekraïne. Die coalitie bestaat uit ongeveer dertig landen, waaronder Nederland, en steunt Oekraïne in de oorlog tegen Rusland.
Andere landen van de coalitie wilden nog niet meegaan in de intentieverklaring van de Britten en de Fransen. De Poolse premier Donald Tusk sloot de mogelijkheid van inzet van Poolse militairen in Oekraïne dinsdagavond al uit.
Weer andere landen hebben toestemming van het parlement nodig voordat ze zich aan concrete veiligheidsgaranties committeren. Dat geldt ook voor Nederland. Demissionair premier Dick Schoof zei dat Nederland in Parijs nog geen concrete bijdrage beloofd voor veiligheidsgaranties aan Oekraïne. Daarvoor heeft hij steun in de Tweede Kamer nodig.
Toch werden er verder vooral lovende woorden gesproken over de top in Parijs. De dertig deelnemende landen hebben hun steun toegezegd voor veiligheidsgaranties aan Oekraïne. President Zelensky uitte zijn dankbaarheid daarvoor. "Dit zijn niet zomaar woorden", zei hij. "Er is concrete inhoud."
De Italiaanse premier Giorgia Meloni sprak na afloop over "frisse vooruitgang" rond NAVO-achtige veiligheidsgaranties. Ze doelde daarmee op artikel 5 van de NAVO, dat stelt dat een aanval op één lidstaat als aanval op het hele bondgenootschap wordt geïnterpreteerd. Oekraïne zal op korte termijn geen lid worden van de NAVO, maar op deze manier wel militair beschermd worden.
Namens de Amerikanen - die geen onderdeel van de coalitie zijn - namen Jared Kushner en Steve Witkoff deel aan de vredestop in Parijs. Witkoff sprak ook van "significante vooruitgang" op een aantal terreinen, waaronder veiligheidsgaranties. Hij zei dat de Amerikanen bereid zijn "te doen wat nodig is" voor vrede in Oekraïne. Kushner sprak van een "grote mijlpaal" in het onderhandelingsproces.
Zelensky voegde daaraan toe dat hij "concrete gesprekken" met de Amerikanen had gehad over het toezien op een staakt-het-vuren, mocht dat afgesproken worden. De Oekraïense president verwacht dat op korte termijn handtekeningen zullen worden gezet onder meer veiligheidsgaranties.
Het overleg in Parijs volgde op een bezoek van Zelensky aan de Amerikaanse president Donald Trump in Florida vlak voor de jaarwisseling. Ook daar werd nog weinig concreets afgesproken, maar spraken beide presidenten hoopvol over een snel einde aan de oorlog in Oekraïne. Ze waren het over 90 procent van een twintigpuntenplan voor vrede in Oekraïne eens.
Onder de overige 10 procent viel onder meer de inkleuring van veiligheidsgaranties, zei demissionair premier Dick Schoof onlangs tegen NU.nl. Europese leiders zijn naar eigen zeggen dicht bij een akkoord hierover, maar de intentieverklaring van de Fransen en Britten is pas de eerste concrete belofte die op papier staat.
Source: Nu.nl algemeen