Denemarken overweegt meer militairen naar Groenland te sturen nu de Verenigde Staten blijven dreigen met annexatie van het arctische eiland. Dat zegt de voorzitter van de Deense defensiecommissie, Rasmus Jarlov, tegen de Volkskrant.
is correspondent in Scandinavië en Finland van de Volkskrant. Hij woont in Stockholm.
De nieuwe Amerikaanse dreigementen zijn ingeslagen als een bom, zegt Jarlov, oud-minister en parlementariër namens de Conservatieve Volkspartij, een oppositiepartij. Sinds 2021 is hij voorzitter van de defensiecommissie in het parlement. Hij spreekt van de ‘grootste dreiging voor Denemarken sinds de Tweede Wereldoorlog’. Groenland kent zelfbestuur maar hoort formeel bij het koninkrijk Denemarken.
Dinsdagavond komen zowel de defensiecommissie als de commissie buitenlandse zaken in het Deense parlement bijeen om over de Amerikaanse dreiging te spreken. Volgens Jarlov is het sturen van extra militairen naar Groenland een van de maatregelen die op tafel liggen. ‘We kunnen ermee leven als we door de Amerikanen worden beschimpt, maar we zullen nooit accepteren als ze een deel van ons territorium willen afpakken.’ Normaal gesproken zijn er zo’n honderd Deense militairen en stafleden actief op Groenland.
De Amerikaanse president Donald Trump zegt al langer dat hij Groenland bij de VS wil voegen. Na de militaire actie in Venezuela, waarbij president Nicolás Maduro werd ontvoerd, herhaalde hij deze dreigementen. Stephen Miller, Trumps adviseur voor Binnenlandse Veiligheid, zei maandagavond in een interview met CNN dat Groenland bij de VS hoort. Op de vraag of de VS de voormalige Deense kolonie met geweld zullen innemen, antwoordde hij dat ‘niemand militair de strijd zal aangaan met de VS over de toekomst van Groenland’.
Dinsdag kreeg Denemarken steun van verschillende andere Europese landen, waaronder Nederland. ‘Alleen Groenland en Denemarken hebben het recht om te beslissen over hun toekomst’, aldus de leiders van onder meer Frankrijk, Duitsland en Groot-Brittannië. In de verklaring staat verder dat alle Navolanden, inclusief de VS, moeten opkomen voor de ‘onschendbaarheid van de grenzen’. ‘Dit zijn universele principes en we zullen niet stoppen deze te verdedigen.’
Als de VS daadwerkelijk Groenland proberen over te nemen, dan betekent dat het einde van het Navo-bondgenootschap, zegt Jarlov. ‘We kunnen geen alliantie steunen als andere leden onze grenzen niet respecteren. Als de Amerikanen in actie komen, in welke vorm dan ook, dan is de Navo dood.’
Jarlov zegt dat Denemarken voorbereid is op elk scenario, militair of non-militair. Wel denkt hij dat het meest waarschijnlijke scenario is dat de Amerikanen Groenland geld zullen bieden voor aansluiting bij de VS. ‘Maar ook dan is het einde bondgenootschap. De VS zouden het zelf ook niet accepteren als China Amerikaans grondgebied zou proberen los te weken.’
De Groenlandse regering heeft op zijn beurt ook al gezegd geen interesse te hebben in aansluiting bij de VS. Premier Jens-Frederik noemde de opmerkingen van Trump onacceptabel. ‘Ons land is geen object in een grootmachtenretoriek. Wij zijn één volk, één land en een democratie. Dat moet worden gerespecteerd.’
De grote vraag in Kopenhagen is waarom de Amerikanen de kwestie-Groenland zo op de spits drijven. Als Trump zo graag op jacht wil naar grondstoffen in de Groenlandse bodem, dan staat het hem vrij in gesprek te gaan met de Groenlandse regering, die de mijnbouw ook graag wil uitbreiden. Ook mogen de VS, die al een basis op Groenland hebben, volgens de huidige verdragen hun militaire aanwezigheid op het strategisch gelegen eiland uitbreiden.
Jarlov: ‘Wat de Amerikanen nu doen is allemaal zo onnodig, want ze hebben alles al wat Groenland betreft. Ze hebben zelf hun troepenmacht op Groenland teruggebracht van 15.000 militairen, ten tijde van de Koude Oorlog, naar 150 nu. Als ze meer willen, kan dat vandaag nog.’
Trump zei zondag dat hij zich op korte termijn wil richten op de kwestie-Groenland, omdat het eiland ‘overspoeld wordt door Russische en Chinese schepen’. Die schepen zijn er helemaal niet, zegt Jarlov. ‘Rusland en China hebben op dit moment geen enkel aanknopingspunt in en om Groenland. Ze zitten niet in de mijnbouw en ze hebben er geen consulaat. De Amerikanen verzinnen deze bedreiging gewoon. De enige bedreiging voor Groenland komt van de VS zelf.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant