Elke week legt Annemiek Leclaire een lezersvraag voor aan deskundigen. Deze week: wat kun je als grootouder doen als je vindt dat je kleindochter te voorzichtig wordt opgevoed?
Oma: „Onze kleindochter is twee jaar oud. Haar ouders willen alles heel, heel goed doen. Ik vind ze zowel te voorzichtig als te toegeeflijk. Onze schoonzoon zag op een foto dat we haar te eten gaven met een ijzeren lepeltje, dat moest plastic zijn. Het kussen waar ze bij ons op sliep was te hard. Wij laten haar zelf haar schoentjes aantrekken, ook al zitten de sokken verkeerd. Hij snelt ernaar toe, hup schoenen uit, sokken goed, hij doet het wel. Ze geven haar in alles haar zin, het woord ‘nee’ valt niet, uit angst voor scènes.”
„Dat gaat ver: bij het zindelijk worden wil mijn kleindochter bijvoorbeeld dat haar ouders ook op de wc gaan zitten, en gebaart: ‘jij ook broek naar beneden!’ Dat dóét haar vader dan gewoon! Dat is toch niet wenselijk? Wij proberen zoveel mogelijk op één lijn met de ouders te zitten, maar ik vind het in de communicatie weleens lastig. Wij voelen ons als grootouders niet in de positie er iets van te zeggen, maar ik maak me er zorgen over. Ik geloof niet dat dit goed is voor een kind.”
Naam en woonplaats zijn bij de redactie bekend.
De rubriek Opgevoed is anoniem, omdat moeilijkheden in de opvoeding gevoelig liggen. Wilt u een dilemma in de opvoeding voorleggen? Stuur uw vraag of reacties naar opgevoed@nrc.nl.
Liesbeth Groenhuijsen: „Hoe mooi voor uw kleindochter dat haar ouders en grootouders andere accenten leggen. U hoeft niet op één lijn te zitten met de opvattingen van uw dochter en schoonzoon. Vraag hen eens op een rustig moment wat zij waardevol vinden in de opvoeding en waarom. Respecteer wat zij belangrijk vinden en doe het verder op uw eigen manier. Kinderen leren mateloos veel van het voorbeeldgedrag van diverse opvoeders en de verschillen daarin.”
„Ja, grenzen zijn nodig voor kinderen, om niet in een maalstroom van grenzeloosheid te verzanden. En om te leren dat er een wereld buiten je is waar je rekening mee moet houden. Maar die grenzen komen vanzelf. Uw kleindochter gaat binnenkort de ‘koppigheidsfase’ in, de fase van de snelle autonomie-ontwikkeling, waarin ze gaat ontdekken wat ze zelf wil. Dit is het stadium van gevreesde scènes als krijsen in het gangpad van de supermarkt. Ook ouders die gewend zijn om weinig te corrigeren, gaan dan vanzelf vaker ‘nee’ zeggen. In deze periode kun je als ouders niet anders dan ingrijpen. Heb vertrouwen.”
Stijn Sieckelinck: „Hoe we zelf zijn opgevoed en gesocialiseerd, kleurt onze blik op andermans opvoeding. Wat u als toegeeflijk en voorzichtig interpreteert, is voor uw dochter en schoonzoon een manier om ‘responsief’ op te voeden. Dat wil zeggen: op een sensitieve manier beantwoorden aan de behoeften van hun kind, met de nadruk op emotionele nabijheid.”
„U bent – mogelijk wegens de verharding in de samenleving – bezorgd dat uw kleindochter door die gevoelige benadering een slechtere start maakt in het leven. Maar veruit de meeste kinderen profiteren juist van deze manier van opvoeden, zo laat hedendaags onderzoek zien, zolang de ouders zelf er ook plezier in hebben.”
„Een empathische opvoedstijl past bij deze tijd en bij Nederland. Met een dergelijke opvoeding dragen ouders bij aan een meer sensitieve samenleving, die een medicijn kan zijn tegen die verharding.”
„In alle eerlijkheid is de kans groot dat de wetenschap binnenkort weer met nieuwe inzichten komt die ook deze bevindingen in perspectief plaatsen. En uw kleindochter zal haar eigen kind waarschijnlijk weer heel anders gaan opvoeden.”
„Laat deze relativeringen uw ergernis wegnemen. Verleg uw aandacht naar wat er allemaal in uw kleinkind omgaat. U kunt zich oefenen in met verwondering naar uw kinderen en hun kinderen kijken. Hoe zij zich door het leven banen, op hun eigen tempo, langs hun eigen wegen.”
Liesbeth Groenhuijsen is klinisch pedagoog. Stijn Sieckelinck is opvoedfilosoof en lector jongerenwerk aan de Hogeschool van Amsterdam.
Reageren op dit artikel kan alleen met een abonnement.Heeft u al een abonnement, log dan hieronder in.
Source: NRC