Europese bondgenoten van Kyiv verplichten zich tot militaire steun op het slagveld als Rusland na een vredesakkoord opnieuw Oekraïne aanvalt. De veiligheidsgaranties zullen ‘nauw gecoördineerd’ worden met de Verenigde Staten.
Dat staat in een ontwerpverklaring die een dertigtal Europese leiders, onder wie demissionair premier Dick Schoof, naar verwachting dinsdagmiddag goedkeuren in Parijs. De Europese landen zeggen tot hun vergaande toekomstige veiligheidsgaranties bereid te zijn ‘na de bevestiging dat de Verenigde Staten een beslissende rol willen spelen om deel te nemen aan de toekomstige veiligheid van Oekraïne’.
Hun eigen veiligheidsgaranties moeten dan worden geborgd door een multinationale militaire macht en zullen worden afgestemd met aparte, door de VS te verstrekken ‘additionele veiligheidsgaranties’.
De garanties worden door de Europese groep van bereidwillige landen, geleid door Frankrijk en het Verenigd Koninkrijk, afgegeven ‘in overeenstemming met onze respectievelijke juridische en constitutionele regelingen’. Voor Nederland betekent dit, zoals het kabinet-Schoof al vaak heeft bevestigd, dat er geen enkele definitieve toezegging kan worden gedaan totdat hiervoor parlementaire goedkeuring is verkregen.
Hetzelfde geldt voor Nederlandse deelname aan een ‘multinationale militaire macht’ (‘multinational force’) die eventueel na een akkoord in Oekraïne wordt ontplooid. Deze zal – ter land, ter zee en in de lucht – alleen worden ontplooid op uitdrukkelijk verzoek van Oekraïne, na een ‘geloofwaardig staakt-het-vuren’. De macht zal door de VS worden ondersteund op het gebied van logistiek en inlichtingen ‘en door een Amerikaans commitment om de macht te steunen als die wordt aangevallen’.
Bij de besprekingen in Parijs van de Europese coalitie zijn namens de regering-Trump Jared Kushner en Rusland-gezant Steve Witkoff aanwezig. Ook de Oekraïense president Volodymyr Zelensky is in Parijs. Hij noemde de militaire bijdrage van het Verenigd Koninkrijk en Frankrijk (beide kernmachten) vooraf ‘essentieel’ omdat niet alle landen die meepraten in de coalitie bereid zijn een militaire bijdrage te leveren.
President Emmanuel Macron kondigde dit weekend aan dat de landen van de coalitie van bereidwilligen in Parijs ‘concrete bijdragen’ gaan toezeggen. Diplomaten zeggen dat de voortgang in de discussies mogelijk geworden is door Amerikaanse toezeggingen omtrent steun aan de veiligheidsgaranties voor Oekraïne en de multinationale militaire macht (waarvoor de VS geen militairen leveren).
Ook de nauwe betrokkenheid bij de uitwerking van de plannen van de hoogste Navo-commandant voor Europa, de Amerikaanse generaal Alexus G. Grynkewich, wordt door Europese diplomaten als positief signaal beschouwd.
De jongste diplomatieke bewegingen signaleren vooral hoezeer het Oekraïne en Europese landen en instellingen is gelukt om de aanvankelijk door Witkoff gepresenteerde ‘vredesplannen’ om te buigen in een richting die voor hen acceptabel is.
Het zegt evenwel niets over de Russische bereidheid hieraan mee te werken: tot nu toe heeft Moskou in het openbaar de Europese plannen slechts met hoon overladen, en onderdelen ervan (zoals ‘troepen uit Navo-landen in Oekraïne’) als volstrekt onaanvaardbaar gekenschetst.
In een brief aan de Kamer beklemtont het demisionaire kabinet-Schoof dinsdagmiddag dat er in Parijs ‘nog geen definitief besluit’ wordt genomen over concrete bijdragen. ‘Verschillende elementen die van belang zijn in het vervolgproces, waaronder de bijdrage die de VS zal kunnen leveren, de bredere veiligheidsgaranties en de modaliteiten van een monitoringsmissie, zijn nog onderwerp van gesprek en hebben nadere uitwerking nodig.’
Luister hieronder naar onze politieke podcast De kamer van Klok. Al onze podcasts vind je op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant