Marcia Luyten is journalist en columnist van de Volkskrant.
Niet alle hoofdrolspelers toonden tijdens de persconferentie die typische Trump-triomf, de naargeestige superioriteit waarmee Donald Trump – hoofd schuin, kin naar onder – zijn heldendaden opeist. Toen de Amerikaanse president verklaarde Venezuela te besturen, keek minister van Defensie Pete Hegseth alsof hij zich zonet had bescheten.
Hij en collega Marco Rubio van Buitenlandse Zaken wisten hoe laat het was. Tijd zich zorgen te maken. Zij begrepen onmiddellijk wie de ‘wij’ zijn in ‘we run the country’. En een plan is er niet.
Columnisten hebben de vrijheid hun mening te geven en hoeven zich niet te houden aan de journalistieke regels voor objectiviteit. Lees hier onze richtlijnen.
Terechte zorgen ook aan de andere kant van de Atlantische Oceaan. De reacties uit Brussel waren bleekjes. De anders zo ferme topvrouwen van de Europese Unie, Ursula von der Leyen en Kaja Kallas, kwamen niet verder dan ‘de principes van het internationale recht moeten worden gerespecteerd’ en ‘we houden het goed in de gaten’.
Met de ontvoering van de Venezolaanse dictator Nicolás Maduro sloeg Amerika wat nog restte van de internationale rechtsorde aan gruzelementen. Tegelijkertijd zette Trump zijn ideologie neer. De strijdkreten America first en Make America great again! gelden niet alleen de Verenigde Staten van Amerika. De Maga-maffia zal heersen over Noord- én Zuid-Amerika. Aan boord van Air Force One (van Florida naar Washington) noemde Trump Colombia een mogelijk volgend doelwit.
‘Colombia is er ook slecht aan toe. Geregeerd door een slechte kerel. Iemand die cocaïne produceert en dat aan Amerika verkoopt. En dat gaat hij niet lang blijven doen…’
Journalist: ‘Komt er ook een militaire operatie in Colombia?’
‘Dat klinkt mij goed in de oren.’
Ook Cuba, Mexico en Groenland zijn beducht.
Voor de inval in Caracas beriep Donald Trump zich op de Monroe-doctrine uit 1823. Die verdeelde de wereld in invloedssferen. Geen andere macht dan de Verenigde Staten mocht zich bemoeien met het Amerikaanse continent. De vijfde Amerikaanse president James Monroe keerde zich zo tegen het Europese kolonialisme in met name Zuid-Amerika. Trump, bescheiden weer: ‘We hebben de Monroe-doctrine ruimschoots overtroffen, echt ruimschoots. Ze noemen het nu de Donroe-doctrine.’
De Monroe-doctrine was defensief en stabiliserend. Donroe geeft de VS totale handelingsvrijheid. De jacht op grondstoffen legitimeert, nu ja, zo goed als alles. Gooide Monroe de kolonisator eruit, Donroe brengt er een nieuwe in.
De afspraak dat de VS de liberale wereldorde beschermen, is dood. Europa kan niet langer rekenen op Amerikaanse terughoudendheid of voorspelbaarheid. Machtspolitiek gaat boven internationaal recht. Europa is door Donroe prooi voor drie grootmachten die elkaar een Amerikaanse, Chinese en Russische invloedssfeer toestaan.
Pijnlijk voor de EU is dat ze Zuid-Amerika actief afwijst. Al 26 jaar onderhandelt de Mercosur (de douane-unie tussen Argentinië, Bolivia, Brazilië, Paraguay en Uruguay) met de EU over een handelsverdrag. Over het tegengaan van boskap in de Amazone staan stevige afspraken op papier. Europa zou kritieke grondstoffen als lithium krijgen. Maar toen eind 2025 dit verdrag eindelijk zou worden getekend, haakten Frankrijk en Italië alsnog af.
De Europese boeren vrezen goedkopere import uit Zuid-Amerika. Voor de Braziliaanse president Lula was in december de maat vol. ‘We hebben toegegeven op alles wat redelijkerwijs mogelijk was. Als we nu niet tekenen, zal Brazilië, zolang ik president ben, niet meer met de EU onderhandelen.’ Donroe, door de EU geholpen.
In de ellende die de Venezolanen wacht, is er één troost. Tot de Amerikaanse mandarijn ook in de Cariben zijn doctrine laat gelden, liggen op slechts 25 en 70 kilometer van de kust eilanden behorend tot een redelijk stabiel Europees landje. Vanaf het Venezolaanse strand zie je Aruba liggen. Nederland was altijd groot voorstander van opvang in de regio.
Geen column meer missen?
Volg uw favoriete columnisten via de app. Klik op het belletje naast de auteursnaam.
Geselecteerd door de redactie
Lees hier alle artikelen over dit thema
Source: Volkskrant