Stroomstoring Berlijn Wegens een grote stroomstoring in de Duitse hoofdstad zitten tienduizenden huishoudens dagenlang in het donker en in de kou. De links-extremistische ‘Vulkaangroep’ heeft verantwoordelijkheid opgeëist voor de brandstichting die tot de storing heeft geleid. „Dit is in het geheel niet effectief.”
Het S-Bahn-station Mexikoplatz wordt zondagochtend verlicht door één enkele lamp, aangesloten op een generator, terwijl alle verkeerslichten uit zijn in de wijk Zehlendorf in het zuidwesten van Berlijn.
Tussen de fruitbomen aan de oever van het Teltow-kanaal in zuidelijk Berlijn patrouilleert een dozijn politieagenten. Het volkstuintjes-complex in de wijk Lichterfelde ligt bedekt onder een dikke laag sneeuw, de zon staat laag. Op zaterdag om zes uur ’s ochtends werd hier brand gesticht onder een kabelbrug over het kanaal, die een energiecentrale met een groot deel van de stad verbindt. Als gevolg van de brand kwamen 45.000 huishoudens – zo’n 100.000 burgers – zonder stroom te zitten. Nog altijd zitten zo’n 30.000 huishoudens zonder elektriciteit en in de kou; volgens de gemeente duurt het tot op zijn vroegst donderdagmiddag voordat iedereen weer aan het stroomnet is aangesloten. De sabotageactie is opgeëist door de links-extremistische „Vulkangruppe”.
In Lichterfelde is de kerstverlichting in de voortuintjes inmiddels weer aan. „Wij hadden maar 22 uur geen stroom, dat was goed te doen”, zegt een jonge man die naast een pompstation een sjekkie rolt en zijn naam niet wil noemen. In de wijken Zehlendorf-Steglitz, Nikolassee en Wannsee is nog altijd geen elektriciteit, geen verwarming en op veel plekken ook geen mobiel bereik door uitgevallen zendmasten.
Hulpverleners op straat in Zehlendorf tijdens een stroomstoring in de zuidelijke wijken van Berlijn, 3 januari.
In Zehlendorf merkte inwoner Hilmar op zaterdagochtend al snel dat er iets vreemds aan de hand was. „Ik werd wakker omdat mijn televisie plotseling opflakkerde”, zegt de man, die niet met zijn achternaam in de krant wil. „Achteraf bleek dat de laatste stuiptrekking van het stroomnet.” De gevolgen waren snel voelbaar, vertelt hij. „Mijn flat heeft drie buitenmuren en één binnenwand, dus je kunt je wel voorstellen hoe de temperatuur er nu is.” De temperaturen in Berlijn komen deze dagen ook overdag niet boven het nulpunt uit. Het is afzien, zegt Hilmar: geen verwarming, geen warm water, geen functionerend fornuis. „Normaal gesproken eet ik alleen boterhammen bij het ontbijt, nu drie keer per dag. Het is net als in de jaren na de oorlog. Ik ben in 1941 geboren, en weet nog goed dat het leven toen ook niet makkelijk was.”
Suaila, die haar achternaam ook niet wil geven, heeft drie kleine kinderen en ze hebben het alle drie erg koud. Ze kan niet koken, ze is in Zehlendorf op weg naar de andere kant van het spoor, waar weer stroom is, om eten te halen. Een voorbijganger die meeluistert zegt dat ze zelf nog stroom heeft en dat haar volwassen dochter bij haar is ingetrokken. Aan het S-Bahn station Zehlendorf staan medewerkers van de hulpdienst „Technisches Hilfswerk”, waar vooral oudere mensen langskomen om te horen waar noodopvang is ingericht, waar ze hun telefoon kunnen opladen of kunnen douchen.
Op vijf locaties in Berlijn en het aangrenzende Brandenburg kunnen mensen terecht. De gemeente heeft hulp van het leger ingeroepen dat noodaggregaten met diesel verzorgt. De politie rijdt met busjes met luidsprekers door de straten om mensen van informatie te voorzien. Her en der zijn lichtmasten opgebouwd om een plein of een kruispunt te verlichten.
Noodopvang van het Duitse Rode Kruis tijdens een grote stroomstoring in het zuidwesten van Berlijn, zondag.
„We moeten van links-terrorisme spreken”, zei burgemeester Kai Wegner (CDU) maandag bij een persconferentie op het stadhuis. Volgens senator Iris Spranger (SPD) gaat het om „geweld tegen mensen en dingen, met het doel om delen van de bevolking te intimideren.”
De Vulkangruppe, die de aanslag via een brief aan verschillende media opeiste, is opgericht in 2011. „De naam van de groep is vermoedelijk geïnspireerd op de uitbraak van de IJslandse vulkaan [Eyjafjallajökull] in 2010, waardoor het internationale vliegverkeer dagenlang werd stilgelegd”, zegt Felix Neumann, terrorismedeskundige verbonden aan de Konrad-Adenauer-Stiftung, het wetenschappelijk bureau van de CDU. Volgens hem is het verstoren van de internationale economische orde is het doel van de Vulkaangroep.
Een politieagent staat zaterdag op wacht nabij de warmtekrachtcentrale Lichterfelde, verantwoordelijk voor de elektriciteitsvoorziening en verwarming van Zuidwest-Berlijn.
Eerder veroorzaakte de groep twee keer brand bij de stroomvoorziening van de Tesla-fabriek in het Brandenburgse Grünheide (in 2021 en 2024), en veroorzaakte stroomuitval in de Berlijnse wijk Charlottenburg in 2018. Over wie er achter de groep zit, en wat precies de motieven zijn, is weinig bekend. Wel is duidelijk dat de Vulkaangroep zeer professioneel te werk gaat, aldus Neumann.
In de brief waarin de groep de verantwoordelijkheid opeist, staat dat de Vulkaangroep „accenten wil zetten tegen het vernielen van de aarde”. Ook stelt de groep dat die niet uit is op stroomuitval, maar de „fossiele energie-economie” in het vizier neemt. Bij de „minder welgestelde mensen” die de dupe zijn van hun actie verontschuldigt de groep zich.
Over het succes van de actie is Neumann kort: „Dit is in zijn geheel niet effectief”. Uit ecologisch oogpunt zet de actie geen zoden aan de dijk, en de actie zal veel Berlijners alleen maar vervreemden van de abstracte doelen van de Vulkaangroep, volgens Neumann. Toch ziet Neumann internationaal een toename in het soort disruptieve acties van de groep. In Duitsland werden vorig jaar meermaals treinverbindingen gesaboteerd. Een mogelijke verklaring voor de toename van links-extremistische acties, die ook terug te zien is in cijfers van de veiligheidsdiensten, ziet Neumann in het gebrek aan effect dat gangbare protestvormen in Duitsland hadden, zoals grote demonstraties voor verduurzaming.
Online doen speculaties de ronde over mogelijke Russische betrokkenheid. Neumann ziet geen verband, maar stelt dat Rusland belang heeft bij wat nu gebeurt: „Rusland wil Europese democratieën verzwakken. Met dergelijke aanvallen op de kritische infrastructuur kan Rusland laten zien dat de Duitse staat zijn burgers niet kan beschermen.”
Politie-vicepresident Marco Langner wijst de speculaties voorlopig van de hand: „We doen altijd onderzoek in alle richtingen. Maar onderzoek naar de brief van de Vulkaangroep wijst er niet op dat die vervalst is.”
Een voetganger loopt zondag door een donkere straat in de wijk Zehlendorf in het zuidwesten van Berlijn, tijdens een grootschalige stroomstoring.
Economieredacteuren nemen je mee in de discussies die zij op de redactie voeren over actuele ontwikkelingen
Source: NRC