De veiligheidsraad van de Verenigde Naties vergaderde maandag over de Amerikaanse militaire actie in Venezuela. Militair ingrijpen druist volgens veel landen in tegen de beginselen van de VN en brengt de wereldorde in gevaar.
is buitenlandredacteur van de Volkskrant. Eerder was hij correspondent in Oost-Europa en Zuidoost-Azië.
Aan het begin van de vergadering werd een verklaring voorgelezen van de secretaris-generaal van de Verenigde Naties, António Guterres. Hij sprak zijn zorgen uit, omdat de Amerikaanse actie in Venezuela het internationale recht negeert. Als landen het handvest van de VN niet langer respecteren is volgens hem het hele internationale rechtssysteem in gevaar.
De geschiedenis werd aangehaald, net als twee wereldoorlogen die hebben geleid tot oprichting van de VN. Die hebben aangetoond hoezeer het kan misgaan als landen hun spierballen laten spreken en het niet eens zijn over hetzelfde rechtssysteem. De vertegenwoordiger van Rusland sprak van een terugkeer naar ‘de tijd van de wetteloosheid’.
De meeste sprekers verwezen naar het handvest van de VN. Daarin staat dat een land geen ander land hoort binnen te vallen, dat een president van een land immuniteit geniet en dat conflicten horen te worden opgelost met diplomatie en dialoog. De Amerikaanse actie ging in tegen al deze zaken, zo werd door veel sprekers benadrukt. Ze zeiden dat het de geloofwaardigheid van het hele systeem aantast als één land de internationale rechtsorde niet meer respecteert.
Guterres kreeg met zijn existentiële vrees de steun van Rusland, China, Zuid-Afrika en de meeste Latijns-Amerikaanse staten, waaronder Mexico, Nicaragua, Colombia, Brazilië en Chili. Rusland en China hadden zich achter Colombia geschaard, dat om de spoedvergadering had gevraagd. Colombia vreest door recente uitlatingen van president Donald Trump dat het de volgende prooi is op diens lijstje van aan te vallen landen.
De tegenstanders van de inval in Venezuala vielen het ‘ongeëvenaarde cynicme’ van Trump aan, die volgens hen het voortbestaan van de VN, de veiligheidsraad en de wereldvrede in gevaar heeft gebracht.
Het recente verleden heeft aangetoond dat de Amerikaanse president zich niet door de veiligheidsraad laat tegenhouden. De veiligheidsraad heeft twee keer eerder over de oplopende spanningen tussen Venezuela en de Verenigde Staten gesproken. De tweede keer was nog maar twee weken geleden, toen het plan voor de ontvoering van president Nicolás Maduro op 3 januari al klaar was.
De vertegenwoordiger van de VS, Mike Waltz, verdedigde de militaire actie, door nogmaals de misdaden te schetsen waarvan Nicolas Maduro wordt beschuldigd. Hij zou de leider zijn van een corrupt systeem dat grote internationale drugskartels hielp cocaïne naar de VS te smokkelen, per speedboot, vissersscheepjes, containerschepen en vliegtuigen.
De hele actie was daarom geen bezetting van een land geweest, aldus Waltz, maar een politie-actie tegen een drugsbaas. Maduro’s arrestatie was volgens hem nodig om de Verenigde Staten te beschermen. Net als in 1989, toen de VS de Nicaraguaanse leider en drugsbaas Manuel Noriega in zijn land oppakten en in Amerika berechtten. Die lijn volgden ook enkele landen die de actie goedkeurden, zoals Argentinië en Paraguay.
Maar Trump heeft die stelling de afgelopen dagen ondergraven door zijn grote belangstelling voor de Venezolaanse olierijkdom te etaleren. Hij reageerde woedend toen de Venezolaanse interim-president Delcy Rodriguez van zich afbeet en zei dat Venezuela ‘nooit meer een kolonie van een ander land zou zijn’. Meerdere landen noemden de Amerikaanse houding maandag koloniaal en post-koloniaal.
Luister hieronder naar onze nieuwspodcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant