Nederland krijgt volgend jaar zoals het er nu uitziet een vuurwerkverbod. Tegenstanders voeren vaak aan dat vuurwerk onderdeel is van onze traditie. Toch hanteren sommige landen al jarenlang een vuurwerkverbod. Hoe verloopt de jaarwisseling daar?
In 2006 heeft Ierland zijn wetgeving rondom vuurwerk aanzienlijk strenger gemaakt. Toen is de wet aangepast zodat particulieren geen vuurwerk meer mogen kopen of afsteken. Ook het bezitten, vervoeren of opslaan ervan is verboden. Van klein vuurwerk als sterretjes kunnen Ieren nog wel genieten.
Met deze maatregel wil de Ierse overheid vooral letsel en schade voorkomen. Illegaal vuurwerk zorgt volgens de overheid regelmatig voor ongelukken, overlast en schade aan gebouwen. Het verbod gaf de politie meer mogelijkheden om op te treden. Agenten mogen nu vuurwerk in beslag nemen en mensen aanhouden die het bij zich hebben.
Hard wetenschappelijk bewijs dat het verbod dé reden is voor minder ongelukken, is er nog niet. Toch wijst de Ierse regering op signalen die naar eigen zeggen de goede kant op gaan. Minister van Justitie Jim O'Callaghan schrijft op de website van het parlement dat de politie in de afgelopen tien jaar 1.218 keer illegaal vuurwerk heeft ingenomen. Volgens hem heeft dat geholpen om de schade door vuurwerk te beperken.
Ook cijfers uit de zorg laten een daling zien. Uit gegevens van de Healthcare Pricing Office blijkt dat er in 2009 nog 31 ziekenhuisopnames waren door vuurwerkletsel. In 2019 waren dat er 15. Maar of deze daling echt door het verbod komt viel niet uit het onderzoek op te maken..
Volgens Martijntje Bakker, directeur-bestuurder van VeiligheidNL, is het Ierse model ook interessant voor Nederland. "De kracht van het verbod in Ierland is dat het heel duidelijk is: niemand mag vuurwerk afsteken, tenzij je een vergunning hebt", zegt zij tegen NU.nl.
"In Nederland wordt nu gekeken naar een systeem waarbij burgemeesters uitzonderingen kunnen maken voor verenigingen die door particulieren zijn opgezet. Dat maakt het minder helder." Handhaving is daarbij volgens Bakker erg belangrijk. "Als er niet wordt gehandhaafd, blijven mensen vuurwerk afsteken, omdat ze geen gevolgen verwachten."
Ook Australië kent een streng vuurwerkbeleid. In de meeste staten is consumentenvuurwerk al sinds de jaren zestig en zeventig verboden. Inwoners mogen geen vuurwerk kopen of afsteken zonder vergunning, net als in Ierland. Professionele vuurwerkmakers verzorgen wel shows, bijvoorbeeld rond Oud en Nieuw. Alleen in het Northern Territory is er een uitzondering: daar mogen inwoners op 1 juli, tijdens Territory Day, legaal vuurwerk afsteken.
In sommige staten werkt dit verbod goed. In Victoria onderzocht de Victorian Injury Surveillance Unit van Monash University het aantal vuurwerkincidenten. In tien jaar tijd zijn die in dat gebied sterk afgenomen. Tijdens de jaarwisseling van 2024-2025 werden negen letsel incidenten geregistreerd, tien jaar eerder waren dat er 46.
Dat betekent niet dat alle problemen verdwenen zijn. Tijdens diezelfde jaarwisseling moest de Country Fire Authority nog 76 keer uitrukken vanwege gevaarlijk of illegaal vuurwerk.
Onze buurlanden hebben elk een eigen aanpak op vuurwerk, maar nog niemand heeft een landelijk verbod ingevoerd. In België mag je vaak alleen vuurwerk afsteken met een vergunning, en in sommige steden is het helemaal verboden. Toch hoort vuurwerk nog steeds bij de jaarwisseling en organiseren gemeenten grote shows.
In Duitsland mag je vuurwerk kopen en afsteken, alleen op 31 december en 1 januari. Buiten die dagen is het verboden en in steden zijn er soms extra vuurwerkvrije zones..
In Frankrijk is particulier vuurwerk in steden vaak verboden tijdens Oud en Nieuw. Grote shows blijven er wel, bijvoorbeeld op nationale feestdagen, maar voor gewone inwoners is vuurwerk vooral iets wat ze bij georganiseerde evenementen zien.
Source: Nu.nl algemeen