Zap Jeroen Pauw had vanuit de Caraïben in een ingelaste uitzending van ‘Pauw & De Wit’ niets te melden en was daar eerlijk over. Zijn korte optreden was een onbedoelde parodie op de stand-ups die correspondenten vaak moeten maken ver verwijderd van waar het eigenlijk gebeurde, zoals nu na de Amerikaanse actie in Venezuela.
Jeroen Pauw op Curaçao in 'Pauw & De Wit'.Beeld BNNVARA
De talkshow Pauw & De Wit had voor zijn extra uitzending zondag een gelegenheidscorrespondent op Curaçao. Eilandbewoner Jeroen Pauw zelve verscheen in beeld, vermoedelijk in zijn achtertuin, met op de achtergrond de zee. Aan de andere kant van die zee, 65 kilometer verderop, ligt Venezuela, vertelde hij. Het land waar de Amerikanen zaterdag binnenvielen. Nee, Pauw en de rest van Curaçao hadden verder niets gemerkt van die inval. Het leven ging gewoon door. „En je ziet er ook niets van. Nu niet, vorige week niet, een half jaar geleden niet.”
Pauw had niets te melden en was daar eerlijk over. Zijn korte optreden was een onbedoelde parodie op de stand-ups die correspondenten vaak moeten maken ver verwijderd van waar het eigenlijk gebeurde. En ook als ze wel in de buurt zijn, dan hebben ze zelf niets gezien of gehoord. Zo stond correspondent Nina Jurna voor Nieuwsuur in Venezuela’s buurland Colombia aan de grens. Ze kon een paar tankwagens laten zien die Colombia daar had neergezet.
Verslaggever Alex Tieleman was wel in Caracas en interviewde een bouwvakker en een alleenstaande moeder die niet meer naar buiten durven. Nog zoiets: we willen natuurlijk graag weten wat het Venezolaanse volk ervan vindt. Maar in een dictatuur bestaat geen kenbare publieke opinie. Dus moeten we het doen met de ‘man in de straat’ die ook maar gewoon zijn eigen mening geeft.
Dit gezegd hebbende, correspondenten ter plaatse zijn essentieel. En Nieuwsuur en Pauw & De Wit gaven wel degelijk een breed overzicht van wat deze inval betekent. De talkshow had een oud-militair, een oud-diplomaat, en een Venezuela-kenner. En ze zeiden gewoon waar het op staat. Verslaggever Simone Tukker: „Ze hebben een autoritaire leider gepakt op een dictatoriale manier.” Oud-diplomaat Ron Keller sprak over de schending van de internationale rechtsorde en waarschuwde voor de precedentwerking: China en Rusland konden nu ook hun gang gaan. Generaal b.d. Mart de Kruif sprak van een „ethisch scheuring tussen de VS en Europa”. Dat leek me een beetje te flatteus voor Europa maar vooruit.
President Trump doet de hele tijd vreselijke dingen die ongehoord zijn voor de VS. Tegelijk kun je verdedigen dat hij in een Amerikaanse traditie staat. Ik schat dat de VS al een keer of veertig een Latijns-Amerikaans land zijn binnengevallen, of een coup hebben gepleegd, of met dat doel plaatselijke soldaten trainden en bewapenden.
De traditie waar Trump in eigen land op bouwt was te zien in Een grimmig sprookje in Natchez (NPO Doc, NPO 2). In deze Amerikaanse documentaire toont regisseur Suzannah Herbert een schilderachtig plaatsje in Mississippi dat ooit de meeste miljonairs van het land herbergde. Tegenwoordig leeft Natchez van toeristen die de negentiende-eeuwse landhuizen willen bezoeken en over de zuidelijke grandeur van voor de Burgeroorlog willen horen. Ze worden ontvangen door witte dames in hoepelrokken.
Maar de jeugd is daarin niet meer geïnteresseerd. Die wil een ander verhaal. De bewoners van de villa’s proberen nu hun tours aan te passen door er meer historische feiten in te stoppen: de miljonairs van weleer verdienden hun geld met katoenplantages en slavenhandel. Er was een grote slavenmarkt waar naar schatting 750.000 zwarte mensen werden verhandeld. Dit ‘nieuwe’ verhaal zorgt voor botsingen. Waarom toch al die ellende van lang geleden oprakelen? Zo laat de film zien hoe de VS worstelen met hun duistere verleden en heden, en liever vasthouden aan de romantische droom, zoals wit Nederland dat graag deed met het koloniale verleden.
De documentaire drijft op een stuk of vier ijzersterke personages. De gids en predikant ‘reverend’ Tracy Collins, kortweg Rev, zegt: „Ik ga een paar zuidelijke sprookjes van harde feiten voorzien.” Rev vertelt de mensen die hij rondleidt over het slavernijverleden en hoe dit nog steeds doorwerkt. Aan de andere kant staat landhuisbezitter David Gardner. Lijkt een vriendelijk heertje, steunt de queer emancipatie in het stadje, maar op het einde van de documentaire gooit hij er een paar racistische tirades uit die het sprookje van Natchez voorgoed verscheuren. En de toeristen om hem heen maar lachen.
Deborah Cosey, een zwarte vrouw met wit haar, heeft zelf een landhuis gekocht en probeert nu aan de andere, witte eigenaren te leren hoe je het slavernijverhaal in je tourpraatjes kunt plaatsen. De witte toehoorders tonen zich welwillend maar bang en onwetend, tot Coseys geduldige frustratie. Er waren toch ook slavenhouders die het goed konden vinden met hun personeel, vragen ze. Ja vast, de almachtige kun je beter te vriend houden. Slavernij zit in Amerika’s genen, dat krijg je er niet zomaar uit.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC