Het zijn turbulente tijden voor Brigitte Macron. Vandaag doet de rechter uitspraak in de zaak tegen tien Fransen vanwege een complottheorie dat ze als man geboren zou zijn. Ondertussen ligt de presidentsvrouw zelf onder vuur van feministen.
is correspondent Frankrijk van de Volkskrant. Ze woont in Parijs.
Bij ieder buitenlands bezoek is het raak: Brigitte Macron kan geen stap over de grens zetten zonder geconfronteerd te worden met de complottheorie die haar al jaren achtervolgt. De vrouw van de Franse president Emmanuel Macron zou volgens die theorie niet zijn geboren als Brigitte, maar als Jean-Michel.
Voor de complottheorie bestaat geen enkel bewijs. Jean-Michel Trogneux is in werkelijkheid haar oudere broer, die nog in leven is. De aanhoudende leugens hebben een ingrijpende invloed op haar gezondheid, zei Brigittes dochter Tiphaine Auzière tijdens het proces eind oktober. Al jarenlang is ze alert op hoe ze zich beweegt en kleedt uit vrees te ‘mannelijk’ te lijken en complotdenken te voeden.
Vandaag doet de rechter uitspraak in de rechtszaak tegen tien Franse verspreiders van de complottheorie. Ze zijn aangeklaagd voor online pesten, en riskeren straffen van 3 tot 12 maanden cel en boetes tot 8.000 euro.
De rechtszaak is de zoveelste poging van de Macrons om de leugens een halt toe te roepen. In september 2024 werden twee vrouwen veroordeeld tot 8.000 euro vergoeding aan Brigitte en 5.000 aan haar broer Jean-Michel vanwege smaad. Zij werden afgelopen zomer in hoger beroep vrijgesproken, de presidentsvrouw gaat daartegen in cassatie. In afwachting daarvan staan de vrouwen nu opnieuw terecht, samen met acht Franse mannen – dit keer wegens online pesten.
De vrouwen, zelfverklaard journalist Natacha Rey en medium Amandine Roy, namen in 2021 een urenlange video op waarin ze de ‘ware identiteit’ van Brigitte Macron zeggen te ontmaskeren. Het gesprek is intussen van YouTube verwijderd, maar werd veelvuldig opgepikt op sociale media, voornamelijk door complotverspreiders uit radicaal-rechtse hoek.
Internationaal kreeg de complottheorie vleugels toen Candace Owens, een Amerikaanse opiniemaker gelinkt aan de Alt-Right-beweging, in 2024 eveneens een reeks video’s publiceerde over de theorie. Die werden miljoenen keren bekeken. Het presidentiële paar heeft in de VS aangifte gedaan tegen Owens.
Hoe hoog de kwestie de Macrons zit, blijkt ook uit de aanklacht tegen de Fransen die vandaag hun vonnis te horen krijgen. Volgens dagblad Le Monde staat in het 250 pagina’s tellende document dat president Macron de kwestie bij zijn Amerikaanse evenknie Donald Trump ter sprake heeft gebracht. In februari vorig jaar bezocht Macron het Witte Huis in het kader van vredesonderhandelingen over Oekraïne. Daar zou hij Trump gevraagd hebben om Owens tot bedaren te brengen.
Owens zelf zegt door Trump te zijn gebeld om niet langer over Brigitte Macron te spreken, en dat Macron dat als voorwaarde zou hebben gesteld voor een akkoord over Oekraïne. In de aanklacht wordt dat laatste weersproken, maar of het gesprek tussen de staatshoofden heeft plaatsgevonden blijft in het midden.
Het zijn turbulente tijden voor de Franse presidentsvrouw. Haar huwelijk met Emmanuel Macron is sinds zijn aantreden als president een bron van fascinatie en grappen, vanwege het grote leeftijdsverschil (Brigitte is 24 jaar ouder), en het begin van hun relatie. Ze was zijn toneeldocent op de middelbare school, destijds al getrouwd en moeder van drie kinderen. In zijn eerste presidentsverkiezingscampagne nam ze een duidelijke rol, ging diverse malen met journalisten in gesprek. Maar ze verdwijnt ook regelmatig maandenlang uit beeld.
Afgelopen jaar was dat anders. In de eerste plaats vanwege de rechtszaken, maar ook door eigen toedoen. Begin december kwam ze onder vuur te liggen van feministen vanwege een gelekte video waarin de presidentsvrouw uithaalt naar demonstranten bij een show van Ary Abittan, een van verkrachting beschuldigde Franse cabaretier. ‘Die vuile teven flikkeren we er gewoon uit’, zegt Brigitte achter de schermen tegen Abittan.
Franse feministen adopteerden sales connes, ‘vuile teven’, daarop als geuzennaam, terwijl het kritiek regende op de vrouw van de president die nota bene vrouwenrechten en de aanpak van seksueel geweld tot speerpunt van zijn presidentschap had gebombardeerd.
In mei stond het presidentiële koppel eveneens volop in de schijnwerpers vanwege videobeelden van hun aankomst op de luchthaven van Hanoi. Daarop was te zien hoe bij het openen van de deuren Brigitte haar hand in het gezicht van haar echtgenoot duwde. De video ging viraal, en er werd volop gespeculeerd over hun huwelijk.
Zelf deed Macron het gebaar af als geplaag. Maar het incident telt op bij andere uitlatingen van Brigitte – informeel Macrons belangrijkste adviseur – waarmee ze aan het imago tornt van Macron als progressieve president. Zo toonde ze zich eerder fervent tegenstander van genderneutrale voornaamwoorden en inclusieve taal.
Haar reactie op het vuile-tevenincident maakte de boel evenmin beter. Het speet haar als er slachtoffers van seksueel geweld waren die ze gekwetst had. Maar ze kon niet betreuren ‘te spreken’, zei ze. Het waren uitspraken die privé bedoeld waren, en behalve presidentsvrouw was ze ‘boven alles zichzelf’. En privé ‘kan ik me uitlaten op een manier die absoluut niet gepast is’.
Overigens klonk ook over haar aanpak van de complotverspreiders kritiek uit progressieve hoek. Met de aanklachten zou ze onbedoeld bijdragen aan stigmatisering van transgender personen, zo schreef Louis-Georges Tin in een opiniestuk voor dagblad Libération. Tin is de initiatiefnemer van de internationale dag tegen homofobie en transfobie. Door de rechtszaken versterkt Brigitte Macron volgens hem het idee dat ‘transgender’ een belediging is.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant