Profvoetballers als Ismael Saibari en Noa Lang bedienen met alle liefde hun achterban via sociale media. Dat moet er dan wel gelikt uitzien, mag best wat kosten en verklaart de opkomst van een nieuw fenomeen: de spelersfotograaf.
Voor Ismael Saibari was het een van de hoogtepunten van het afgelopen jaar: zijn twee doelpunten voor Marokko tegen Niger, waardoor Marokko zich als eerste Afrikaanse land plaatste voor het WK van komende zomer in de Verenigde Staten, Mexico en Canada. Zondag bereikte hij met zijn land de kwartfinales van de Afrika Cup door Tanzania te verslaan (1-0).
Op het Instagramaccount van Saibari staat een foto waarop hij een van de doelpunten viert. De middenvelder van PSV steekt zijn beide armen in de lucht. Hij lacht. Achter hem omhelzen teamgenoten elkaar. Op de tribune springt een brandende fakkel in het oog.
De foto is niet gemaakt door een fotograaf van de Marokkaanse voetbalbond en verscheen ook nergens in een Marokkaanse krant. Het moment werd haarscherp vastgelegd door Eden Aflalo, die op verzoek én kosten van Saibari naar Marokko was gevlogen om foto’s te maken voor Saibari’s socialemediakanalen.
Behalve de foto waarop Saibari juicht, plaatste hij nog drie foto’s die Aflalo maakte tijdens de wedstrijd tegen Niger. ‘Als hij heeft gewonnen, dan wil hij de foto’s kort na de wedstrijd hebben. Na een nederlaag post hij vaak niks op zijn sociale media. Dan is hij niet altijd in de stemming’, zegt ze.
Aflalo kan het weten. Als spelersfotograaf wordt ze regelmatig ingehuurd door Saibari. De middenvelder liet de 25-jarige Française, die in Parijs woont, niet alleen naar Marokko komen, maar wil haar ook langs de lijn hebben bij de belangrijke wedstrijden van PSV. Haar opdracht is duidelijk: de middenvelder, die voor de winterstop tot de uitblinkers in de eredivisie behoorde, negentig minuten nauwgezet volgen.
Aflalo behoort tot een groeiende beroepsgroep. Steeds meer (top)voetballers huren een eigen fotograaf in om hun doen en laten vast te leggen en te kunnen laten zien op sociale media. Zowel op als naast het veld. Of het nu gaat om Virgil van Dijk, Frenkie de Jong of Memphis Depay. Zelf was Aflalo vorig seizoen op verzoek van Jurriën Timber bij een wedstrijd van Arsenal.
Zo kan het dat clubfotografen en reguliere sportfotografen langs het veld steeds vaker naast een spelersfotograaf zitten. ‘Maar wij hebben een heel andere opdracht’, zegt Rick Lambert. De 21-jarige spelersfotograaf uit Rotterdam werd laatst door de zaakwaarnemer van Couhaib Driouech gebeld of hij de buitenspeler van PSV tijdens een wedstrijd wilde fotograferen.
‘Ik hoef me niet bezig te houden met 22 spelers, maar kan volledig focussen op één speler. Ik houd rekening met de persoonlijke wensen, zit meer op de emotie en kan wat meer creativiteit laten zien’, zegt Lambert. ‘Bij het bewerken van de foto’s zorg ik ervoor dat de speler er echt uitspringt. Spelers willen op hun socialemediakanalen een herkenbare stijl hebben.’
Het nieuwe fenomeen van spelersfotografen past bij de trend dat sporters steeds meer hun eigen merk zijn geworden, meent Bob van Oosterhout. Volgens de sportmarketeer is het door de opkomst van sociale media voor sporters makkelijker om te laten zien wie ze zijn en waar ze voor staan. ‘Daar hoort ook eigen beeldmateriaal bij, dat niet te standaard of generiek is.’
Topvoetballers verdienen, anders dan bijvoorbeeld meervoudig olympisch kampioen baanwielrennen Harrie Lavreysen, abnormaal veel, zegt de sportmarketeer. ‘Zij vinden het in veel gevallen leuk om zich te laten zien, een bepaald imago op te bouwen of zich neer te laten zetten als een ster. Het hoort bij deze tijd. Sport is een entertainmentindustrie geworden. Het gaat tegenwoordig niet meer alleen om een wedstrijdje voetballen.’
Aflalo werd vorig seizoen benaderd door Noa Lang. De buitenspeler van PSV, die afgelopen zomer verkaste naar Napoli, vroeg of de fotograaf naar het Franse Guingamp wilde komen, waar PSV het in de Champions League opnam tegen Stade Brest. Naast Lang zou ze dan ook Saibari, Ryan Flamingo en Malik Tillman fotograferen.
‘Hij zei dat ik mijn zus, die ook fotografeert, mocht meenemen om mij te helpen. Dat was geen probleem. Lang was heel gul. Hij betaalde onze tickets en boekte een hotel voor ons’, zegt Aflalo. Een paar maanden later liet de buitenspeler Aflalo naar Enschede komen om foto’s te maken tijdens de uitwedstrijd tegen Twente. Op zijn Instagram prijkt een foto waarop hij naar de zijkant kijkt en de tatoeages in zijn nek goed zichtbaar zijn.
Aflalo is ruim twee jaar bezig als spelersfotograaf. Ze studeerde aan de kunstacademie in Parijs en had fotograferen als hobby. Ze was van kleins af aan groot voetbalfan en kende de Frans-Senegalese voetballer Habib Diarra, die afgelopen zomer overstapte van RC Strasbourg naar Sunderland, via een gemeenschappelijke vriend. ‘Ik heb hem op Instagram een bericht gestuurd en gevraagd of ik een keer foto’s van hem mocht komen maken.’
Tegenwoordig bezoekt ze gemiddeld twee wedstrijden per week, in verschillende landen. Van wedstrijden in de nationale competities tot Champions League-duels. Aflalo wordt naar eigen zeggen in de meeste gevallen gevraagd door spelers en merkt dat mond-tot-mondreclame goed werkt. ‘Vaak hebben voetballers mijn naam gehoord van een ploeggenoot of foto’s gezien.’
Ze was ook graag aanwezig geweest bij de Afrika Cup, waar Saibari met Marokko zondagavond de kwartfinales bereikte door Tanzania te verslaan (1-0). Maar ze kreeg geen accreditatie. Om ervoor te zorgen dat Saibari na een wedstrijd toch zijn eigen foto’s heeft, maakt een bevriende fotograaf van Aflalo foto’s van de middenvelder en stuurt ze naar haar door. ‘Ik bewerk de foto’s in mijn stijl, zodat Saibari ze op zijn Instagram kan delen.’
Hoeveel Aflalo per opdracht betaald krijgt, houdt ze voor zich. Wel zegt ze: ‘Sommige voetballers vragen of ik het gratis wil doen. En een keer bood een speler mij 100 euro. Daar doe ik het echt niet voor. Er gaat veel tijd en werk in zitten.’
Ook Lambert, die als reguliere sportfotograaf voor nieuwswebsite Planetzone Media werkt en de traditionele manier van sportfotografie interessant vindt, wenst niet op bedragen in te gaan. Als hij in opdracht spelers fotografeert, maakt hij ‘per shoot afspraken’.
Lambert droomde als kind van een carrière als profvoetballer, maar dat bleek niet haalbaar. Omdat de grafisch vormgever interesse kreeg in fotografie, kocht hij een camera. Hij ging zelf aan de slag in de hoop alsnog in de voetballerij actief te zijn, maar dan op een andere manier. Hij begon op eigen initiatief bij jeugdelftallen van betaald voetbalclubs, deelde de foto’s op zijn sociale media en fotografeerde zijn vriend Jaden Slory, die op dat moment bij FC Dordrecht in de eerste divisie speelde.
Bij de traditionele topclubs in Nederland merken ze dat de vraag naar spelersfotografen toeneemt. ‘Het is een trend die we internationaal al langer zien’, zegt Nick Tol, persvoorlichter van PSV. ‘Daar hebben sommige voetballers complete teams om zich heen. Spelers zijn over het algemeen meer bezig met hun imago dan voorheen. Daarbij zijn privéfotografen niet meer weg te denken.’
In Nederland mogen clubs zelf bepalen of zij spelersfotografen bij thuiswedstrijden toelaten. PSV hanteert een maximum van twee, om het volgens Tol ‘beheersbaar te houden’. Feyenoord laat weten dat de club als aanvulling op de eigen clubfotografen maximaal één spelersfotograaf per wedstrijd verwelkomt. Volgens een woordvoerder moeten spelers onderling uitmaken welke fotograaf dat is en of die, als dat nodig is, in de behoefte van meerdere splers kan voorzien.
Bij Ajax zijn de spelersfotografen vooralsnog niet welkom. De club laat weten dat fotografen op basis van een aantal criteria in aanmerking komen voor een accreditatie. Een van die criteria is dat zij in het bezit zijn van een kaart van de Nederlandse Sport Pers (NSP). Maar de belangenbehartiger voor de Nederlandse sportjournalisten besloot onlangs dat spelersfotografen niet in aanmerking komen voor een NSP-kaart.
‘Wij hebben geen zicht op de professionaliteit van deze fotografen. Dat doet afbreuk aan het vak van sportfotografie’, zegt Gerard den Elt, algemeen secretaris van de NSP. ‘We signaleren soms fotografen met tekortschietende lenzen en fotoapparatuur, of zonder goede regenbescherming.’
De NSP krijgt wekelijks aanvragen van ‘content creators’, zoals Den Elt de spelersfotografen noemt. ‘Het worden er steeds meer. Het zou ook zomaar een broer of neef van de speler met een camera kunnen zijn. Daar is helemaal geen plek voor langs het veld. Ook daar zit onze zorg.’
Daar komt bij dat spelers steeds meer willen. Een club in de eredivisie kreeg vorig seizoen het verzoek van een speler of een videograaf zijn wedstrijd met een drone mocht vastleggen. Door dat verzoek ging een streep. En alleen de warming-up, zo probeerde de speler nog? Nee, ook dat ging niet gebeuren.
Bij PSV is inmiddels sprake van een vaste groep spelersfotografen die de geldende regels kent. De club wil met de tijd mee, zegt gastvrijheid hoog in het vaandel te hebben staan en ziet ook de voordelen. ‘Het mes snijdt aan twee kanten’, zegt Tol. ‘Spelers hebben tegenwoordig specifieke wensen wat betreft fotografiestijl. Wij proberen hierin zo goed mogelijk mee te denken. Anderzijds helpt het ons als club natuurlijk ook wanneer spelers foto’s delen waarover zij tevreden zijn en waarop PSV positief en representatief in beeld komt.’
Van Oosterhout kan zich vinden in de visie van PSV. De sportmarketeer denkt zelfs dat het goed onderhouden van sociale media ook in sportief opzicht van waarde kan zijn voor voetballers. ‘Als een club moet kiezen tussen twee in prijs en kwaliteit nagenoeg gelijkwaardige spelers, maar een van hen heeft een heel groot bereik op sociale media, dan snap ik dat de club eerder voor die speler zou kiezen. Als club profiteer je ook van de achterban, reikwijdte en het aansprekende karakter van een speler. Zij zijn de belangrijkste ambassadeurs van een club.’
Kritischer is hij op het standpunt van de NSP die zegt geen zicht te hebben op de professionaliteit van spelersfotografen en dat zij de professie van sportfotografen kunnen ondermijnen. ‘Welkom in 2026, zou ik zeggen’, aldus Van Oosterhout. ‘Dit zijn geen sportfotografen, maar een nieuwe groep die een heel andere opdracht heeft.’
Den Elt: ‘We snappen dat we het niet kunnen tegenhouden en dat spelers meer en meer hun eigen beleid bepalen, maar we willen er ook voor zorgen dat de huidige sportfotografen hun werk goed kunnen doen. We zijn hierover met de clubs in gesprek en kijken hoe we dit zo goed mogelijk kunnen reguleren.’
Ondertussen ziet ook Aflalo het aantal spelersfotografen om haar heen toenemen. Zelf probeert ze de speler voor wie ze werkt na de wedstrijd altijd even te ontmoeten. ‘Zo kan ik niet alleen al iets laten zien, maar ook een band opbouwen.’
Lambert krijgt soms complimenten van een speler. ‘Dat vind ik fijn om te horen’, zegt hij. ‘Maar de echte bevestiging volgt als ik zie dat de speler mijn foto’s op zijn sociale media heeft geplaatst.’
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant