Het is geen gewaagde voorspelling dat de Amerikaanse president Donald Trump in 2026 het nieuws zal beheersen. Zoals na de inval in Venezuela, waarmee hij het jaar inluidde. Maar het is nagenoeg onvermijdelijk dat zijn politieke macht in eigen land zal afnemen.
Dit Amerikaanse politieke jaar staat in het teken van de landelijke tussentijdse verkiezingen, de zogenoemde midterms, die in november worden gehouden. Alle 435 zetels in het Huis van Afgevaardigden en 35 van de 100 zetels in de Senaat moeten worden gevuld.
Trump staat niet op het stembiljet. Toch zullen de midterms voor een groot deel om de president draaien. Het oordeel van de kiezer over zijn regering zal zwaar meewegen bij de steun voor zijn Republikeinse Partij. Dat Trump volgens de peilingen momenteel een bijzonder impopulaire president is, baart veel van zijn partijgenoten zorgen.
Zijn regering wordt gekenmerkt door voortdurend tumult, zoals de ongekende bliksemaanval op Venezuela om president Nicolás Maduro te arresteren. Desondanks ligt het hoogtepunt van Trumps politieke macht in eigen land achter hem. Hij is in november halverwege zijn tweede regeringstermijn. Tenzij er heel gekke dingen gebeuren, is dit ook zijn laatste termijn.
De Amerikaanse grondwet bepaalt dat een president maximaal twee termijnen mag dienen. De Republikeinen moeten nadenken over de periode na Trump. Dat geldt des te meer voor degenen die hun eigen politieke toekomst in gevaar zien komen.
Trumps ijzeren greep op zijn partij vertoonde vorig jaar dan ook de eerste tekenen van roest. Ondanks intensieve campagnes vanuit het Witte Huis stemden Republikeinse parlementariërs bijvoorbeeld voor het vrijgeven van de Epstein-files. Ze weigerden ook de zogeheten filibuster, een parlementaire tactiek waardoor een grotere meerderheid nodig is om stemmingen te winnen, af te schaffen.
In aanloop naar de midterms zullen de partijen voorverkiezingen houden om hun kandidaten te selecteren. Trump kan potentieel opstandige Republikeinen in het gareel houden door te dreigen hun tegenstanders in dat proces te steunen.
Maar dat drukmiddel valt weg als de kandidaturen definitief worden, in de loop van de lente en de zomer. Deskundigen verwachten dat veel Republikeinse politici zich dan vrijer zullen voelen om zich af te zetten tegen Trump.
De economie is traditiegetrouw het belangrijkste verkiezingsthema in de Verenigde Staten. En dat zal tijdens de midterms waarschijnlijk niet anders zijn. In eerste aanleg lijkt dat voordelig voor Trump en de Republikeinse Partij: op de Amerikaanse beurzen worden goede zaken gedaan, grote bedrijven floreren en er worden honderden miljarden geïnvesteerd in AI-start-ups.
Tegelijkertijd dreigt scheefgroei: vooral welvarende Amerikanen plukken de vruchten van de economische voorspoed. De rijkste 10 procent was verantwoordelijk voor bijna de helft van de consumentenuitgaven in de eerste helft van 2025.
Mensen die het minder breed hebben zijn pessimistischer over de economie. Hun lonen stegen vorig jaar niet snel genoeg om de inflatie bij te benen en de arbeidsmarkt kwakkelde. In een recente peiling, in opdracht van de publieke omroep NPR/PBS, zei 61 procent van de respondenten dat de economie voor hen persoonlijk niet goed draait. Ongeveer een kwart gaf aan maandelijks meer uit te geven dan er binnenkomt.
In de peiling van NPR vond 36 procent van de ondervraagden dat Trump op economisch vlak goed werk verricht. Bij Fox News was dat 39 procent. In een onderzoek van persbureau AP en de Universiteit van Chicago zakte het naar een historisch dieptepunt van 31 procent.
Dat kan de Republikeinse Partij ook lelijk opbreken tijdens de midterms. Bij een reeks klinkende Democratische overwinningen tijdens de lokale verkiezingen van vorig jaar bleken hoge kosten voor levensonderhoud een vruchtbaar campagnethema voor de oppositie.
Het Witte Huis hoopt dat de kiezer dit jaar optimistischer wordt over de economie. Veel Amerikanen zullen financieel voordeel ondervinden van het pakket aan belastingverlagingen - Trumps 'Big Beautiful Bill Act' - dat vorig jaar werd aangenomen. Naar verwachting hebben acht op de tien Amerikaanse huishoudens daar baat bij, hoewel de rijksten er ook in dit geval het meest op vooruitgaan. Mede door de belastingverlagingen zal de Amerikaanse economie volgend jaar waarschijnlijk meer groeien dan veel economen hadden voorspeld.
Trump vindt het lastig te accepteren dat er een kloof is tussen zijn eigen oordeel over de Amerikaanse economie en de mening van de kiezer. "Het gaat beter met u dan ooit tevoren", deelde hij zijn publiek mee tijdens een recente rally in Pennsylvania. Gek genoeg doet die opstelling denken aan zijn voorganger, Joe Biden. Die bleef volhouden dat de economie het prima deed, wat op papier te verdedigen viel, terwijl de gemiddelde Amerikaan er anders over dacht.
Er is nog een opvallende overeenkomst tussen Trump en de man die voor hem nog steeds lijkt te gelden als zijn aartsvijand, Biden: veel aandacht voor de consequenties van de hoge leeftijd van de president.
De presidentscampagne van de destijds 81-jarige Biden sneuvelde toen de fysieke en mentale gevolgen van zijn ouderdom niet langer konden worden verborgen voor de kiezer. De Democraat kreeg van Trump de bijnaam 'Sleepy Joe', omdat hij regelmatig wegdutte tijdens officiële gelegenheden.
Begin december opende de 79-jarige Trump een kabinetsvergadering door de media te bekritiseren voor de berichtgeving over zijn vermeende vermoeidheid tijdens eerdere meetings. In de uren die volgden, leek de president meerdere keren in te dommelen.
De dutjeskwestie was maar een voorbeeld van de groeiende aandacht voor Trumps gezondheidstoestand. Het verschijnen van blauwe plekken op zijn handen leidde vorig jaar tot veel speculatie. Dat gold ook voor zijn jaarlijkse medische check-up en berichten - op basis van anonieme ingewijden - dat zijn gehoor achteruitgaat. Ook het feit dat zijn toespraken en andere publieke uitlatingen er niet samenhangender op worden speelt daarin mee.
Wat Trumps werkelijke gezondheidstoestand ook is, het staat vast dat die ook dit jaar veelvuldig onderwerp van gesprek zal zijn. Tekenen van zwakte op dat vlak kunnen bijdragen aan het verslappen van zijn greep op de Republikeinse Partij.
Source: Nu.nl algemeen