Venezuela Trump is dol op dictators en autocraten die hem gunstig gezind zijn. De les die hij in alle drie zijn presidentscampagnes verkondigde tegen eindeloze militaire interventies, voorwendselen, schijngronden, regime change en nation building, lijkt hij voor het gemak vergeten.
De Amerikaanse president Donald Trump spreekt tijdens een persconferentie in Mar-a-Lago.
Door drugs te bestempelen als „massavernietigingswapen” en de smokkelaars ervan als „narcoterroristen” hield Donald Trump maandenlang de schijn op dat zijn wurggreep op Venezuela om Amerikaanse levens ging. De forse militaire opbouw in de Caribische wateren verraadde dat ‘regime change’ en het mogelijk gewelddadige einde van de autocraat Nicolás Maduro in de lucht hing.
Onmiddellijk na de uitzonderlijke operatie waarin Amerikaanse commando’s deze zaterdag in alle vroegte Maduro en zijn vrouw uit hun safe house ontvoerden en voor vervolging naar New York brachten, toonde Trump dat het hem werkelijk om de Venezolaanse olie en imperialistische macht gaat.
„We gaan ervoor zorgen dat de olie weer stroomt zoals het hoort” en „We are going to run the country” – wat zowel besturen als exploiteren kan betekenen – zei Trump op een persconferentie op zijn resort Mar-a-Lago. „Totdat we een veilige, gepaste en verstandige overgang kunnen bewerkstelligen”. Een open einde, geen duidelijk plan. Daarbij „schuwen wij boots on the ground niet”, dreigde hij verdere militaire escalatie op land.
De echo’s van eerdere Amerikaanse interventies en invasies, met name die van Irak (2003-2011), klonken luid. Trump pretendeerde ook dat „vrede, vrijheid en gerechtigheid voor het geweldige volk van Venezuela” cruciaal zou zijn. Het type inmenging waar een groot deel van zijn achterban van gruwelt. Die vindt sowieso dat hij veel te veel met buitenlandse beleid en te weinig met binnenlandse sores bezig is.
Al snel bleek dat de onthoofding van het regime niet betekent dat Trump veel belang hecht aan echte verandering van dat regime en aan democratische zelfbeschikking door de Venezolanen die jaren onder Maduro’s schrikbewind hebben geleefd. Met de recente Nobelprijswinnaar María Corina Machado, de meest populaire oppositieleider, heeft Trump „niet echt” contact gehad. „Het is een erg aardige vrouw, maar ze geniet geen respect in het land”, beweerde hij.
Trump heeft meer vertrouwen Maduro’s interim-opvolger, diens langdurige vicepresident en minister van Olie, Delcy Rodríguez. „Zij is in principe bereid te doen wat wij nodig achten.” Al dan niet vrijwillig. „Ze heeft geen andere keuze.”
Rodríguez reageerde in een felle televisietoespraak dat Venezuela „nooit meer een kolonie van een ander rijk zal worden” en noemde Maduro de „enige president” van het land. Wel hield ze de deur open voor „respectvolle relaties” met de VS.
Respectvolle relaties, zo maakt Trump met het ingrijpen in Venezuela duidelijk aan het hele westelijk halfrond, betekenen: doen wat hij zegt en deals sluiten. „Alle politieke en militaire leiders moeten beseffen dat wat er met Maduro is gebeurd, ook hen kan overkomen.” Een boodschap die ook bedoeld was voor Colombia, Panama, Cuba én Denemarken. De vrouw van Stephen Miller, de meest rabiate man in het Witte Huis, postte zaterdagavond een ettertweet met een Amerikaanse vlag op de kaart van Groenland en het woord „binnenkort”.
„We willen ons omringen met goede buren. We willen ons omringen met stabiliteit. We willen ons omringen met goede energie(bronnen)”, zei Trump. En „het gaat ons niets kosten, want het geld dat uit de grond komt is aanzienlijk.” Venezuela heeft de grootste bewezen oliereserves ter wereld, maar de exploitatie ervan is door corruptie en socialistisch wanbeheer sinds begin deze eeuw ingestort.
„We gaan onze zeer grote Amerikaanse oliemaatschappijen, de grootste ter wereld, inschakelen. Zij zullen miljarden dollars investeren, de zwaar beschadigde olie-infrastructuur herstellen en zo geld gaan verdienen voor het land.”
De militaire actie zelf, ‘Operation Absolute Resolve’, werd door Trump met de gebruikelijke superlatieven omschreven als „een buitengewoon nachtelijk succes, met adembenemende snelheid, kracht, precisie en competentie”. Uit een reconstructie van Reuters blijkt dat de CIA – wellicht geholpen door het tipgeld van 50 miljoen dollar dat was uitgeloofd om Maduro te verlinken – een bron dichtbij Maduro had die ze op de hoogte hield waar hij precies was. Er zouden geen Amerikaanse slachtoffers zijn gevallen. Volgens Venezolaanse berichten kwamen aan hun kant wel veertig mensen om.
Maduro arriveerde zaterdagavond in joggingpak en op slippers in New York, waar justitieminister Pam Bondi al had aangekondigd dat hij „de volle toorn van de Amerikaanse justitie” over zich heel zal krijgen. De ene narcopresident is de andere niet, volgens Trump. Enkele weken geleden verleende hij gratie aan Juan Orlando Hernández, de oud-leider van Honduras die een gevangenisstraf van 45 jaar uitzat voor zijn bewezen rol in drugssmokkel. Vlak voordat Honduras weer een hem gunstig gezinde president koos.
Trump heeft geprobeerd de militaire ontvoering te verpakken als zelfverdediging en wetshandhaving, maar er is geen twijfel over dat zijn ontvoering indruist tegen het internationaal recht. Een oorlogshandeling zonder toestemming van het Congres stuit ook op de Amerikaanse grondwet. Maar dat zijn geen zaken waar Trump zich iets van aantrekt. En niemand kan hem eraan houden – op een (kansloze) impeachment na.
De Democratische oppositie reageerde woedend en wil een stemming over een verbod op verdere militaire inmenging in Venezuela. Trump heeft „zonder toestemming, zonder voorafgaande kennisgeving en zonder enige uitleg aan het Amerikaanse volk de oorlog verklaard aan een buitenlandse natie”, schreef senator Jack Reed (Rhode Island), de hoogste Democraat in de commissie voor de strijdkrachten. „Wat er ook volgt, president Trump zal de consequenties dragen.”
De meeste Republikeinen prezen de succesvolle gevangenneming van Maduro, de dapperheid van de eigen militairen en Trump. Sommigen vroegen wel om „meer te horen over de plannen van de regering voor een soepele overgang”, postte senator Todd Young (Indiana). Senator Mike Lee (Utah) vroeg zich af „wat deze actie vanuit constitutioneel oogpunt zou kunnen rechtvaardigen”. Maar ging na een gesprek met minister van Buitenlandse Zaken Marco Rubio terug in zijn hok. „De kinetische actie werd ingezet om degenen die het arrestatiebevel uitvoerden te beschermen en te verdedigen.”
Trump grijpt graag terug op de geschiedenis waarin Amerika groots zou zijn geweest en volgt met zijn imperialisme op het westelijk halfrond de oude Monroe-doctrine. De les die hij in alle drie zijn presidentscampagnes verkondigde tegen militaire interventie, voorwendselen, schijngronden en regime change – de totale onzekerheid na het ‘we got him’ van de autocratische leider – lijkt hij voor het gemak vergeten.
Volg de laatste politieke ontwikkelingen in de VS op de voet
Source: NRC