Economie en recht Een muziekdocent geeft al meer dan twintig jaar vioolles als haar werkgever haar wil ontslaan. Niet omdat er geen les meer wordt gegeven, maar omdat zzp’ers hetzelfde werk goedkoper kunnen doen. Daar probeert de vrouw via de rechter een stokje voor te steken.
Een vrouw geeft al ruim twintig jaar vioolles aan volwassenen en kinderen in Rotterdam. Ze is in dienst bij een organisatie die kunst- en cultuuractiviteiten verzorgt, waaronder muzieklessen, in Capelle aan den IJssel en Rotterdam. Deze organisatie moet in 2024 snijden in de kosten en wil daarom afscheid nemen van alle 32 docenten die vanuit loondienst muziekles geven aan particulieren. Met 31 van hen sluit de organisatie een vaststellingsovereenkomst. Alleen de vrouw weigert akkoord te gaan. Zij wil door.
Omdat het gaat om een ontslag om bedrijfseconomische redenen, moet de werkgever normaal gesproken naar het UWV, maar de cao Kunsteducatie schrijft voor dat een ontslagaanvraag naar de Sectorcommissie Ontslagvolgorde Kunsteducatie moet. Dat doet de werkgever in december 2024 en in april 2025 geeft de SOK toestemming voor het ontslag van de docent. Per juni moet de vrouw op zoek naar ander werk. Maar daar voelt ze weinig voor. Ze ziet geen reden voor haar ontslag en vecht dat aan bij de rechtbank in Rotterdam.
De kantonrechter beoordeelt of aan de drie voorwaarden voor ontslag om bedrijfseconomische redenen is voldaan: (1) is het structureel laten vervallen van arbeidsplaatsen nodig voor een doelmatige bedrijfsvoering, (2) is de juiste volgorde voor ontslag vastgesteld en (3) zijn er geen mogelijkheden om de werknemer binnen een redelijke termijn te herplaatsen in een andere passende functie binnen de onderneming?
Omdat het bij de tweede en derde voorwaarde voor de rechter al duidelijk misgaat, hoeft de eerste vraag, of het wegstrepen van arbeidsplaatsen nodig is, niet te worden beantwoord.
Bij een ontslagronde moet een organisatie altijd eerst afscheid nemen van de flexibele schil. Daar horen ook zzp’ers bij. En in dit geval worden de muzieklessen nu alleen nog maar door zzp’ers verzorgd en zijn alle vaste medewerkers ontslagen. De kunst- en cultuurorganisatie heeft tijdens de behandeling van de zaak niet kunnen uitleggen waarom dat noodzakelijk was. Als dat noodzakelijk is, kan een uitzondering worden gemaakt, maar dat heeft de werkgever dus niet aangetoond, terwijl de vrouw juist aangeeft dat de zzp’ers deels hetzelfde werk doen en ook het werk van de vaste medewerkers voor een deel hebben overgenomen.
En dan is er nog de plicht om te kijken of herplaatsing mogelijk is. De vaste medewerkers verzorgden vooral de privélessen en daar is de organisatie in Rotterdam mee gestopt. Daar worden nu alleen nog groepslessen gegeven, door zzp’ers. Maar in Capelle worden nog wel privélessen gegeven, ook voor de viool. Nu ook alleen door zzp’ers, maar daar had de vrouw dus nog aan de slag gekund en gewild.
De werkgever draagt als verweer aan dat het om veel minder uren gaat dan de dienstbetrekking van de vrouw, maar de rechter berekent dat er, met ander werk dat de werkgever ook bij de vrouw had kunnen leggen, wel ongeveer een baan van 0,41 fte – wat de vrouw had – zou ontstaan.
De rechter herstelt de arbeidsovereenkomst en de werkgever moet de vrouw ook over de gemiste maanden vanaf juni 2025 loon betalen.
„Je ziet dat ontslag om bedrijfseconomische redenen toch weer een thema wordt”, zegt arbeidsrechtadvocaat Maarten van Gelderen. Het ging er een tijdje helemaal niet over, vertelt hij, de werkloosheid was laag, er waren nauwelijks reorganisaties. Maar Van Gelderen ziet nu weer meer zaken rond deze ontslaggrond langskomen.
Hij loopt de drie voorwaarden langs. „Het beoordelen van bedrijfseconomische omstandigheden, daar zijn rechters (en ook het UWV) over het algemeen terughoudend in. Klinkt het enigszins geloofwaardig, dan is het vrij snel goed.” In deze zaak besteedt de rechter er zelfs nauwelijks aandacht aan, maar ze geeft wel expliciet aan dat terughoudendheid inderdaad gepast is.
Net als de rechter slaat Van Gelderen aan op het feit dat de organisatie wel doorgaat met de vele zzp’ers en afscheid neemt van het vaste personeel. „Je mag alleen met zzp’ers doorgaan ten koste van vaste medewerkers als dat voor de bedrijfsvoering noodzakelijk is, en dan is ‘het is goedkoper’, zoals hier wordt aangedragen, geen valide argument.”
Het is opmerkelijk dat deze partij, juist nu er sinds begin 2025 zoveel te doen is over de inhuur van zzp’ers, voor deze aanpak kiest. „Als je duidelijk kunt maken dat je iemand echt als ondernemer nodig hebt, bijvoorbeeld als je de boekhouding als bedrijf wilt uitbesteden, kan dat wel gewoon, maar dat is hier niet het geval.”
En dan is er nog de voorwaarde dat er voor ontslag eerst moet worden gekeken of iemand elders binnen de organisatie aan de slag kan. „In dit geval lag de beoordeling bij de Sectorcommissie Ontslagvolgorde Kunsteducatie, maar van het UWV weet ik dat daar normaal ook veel waarde aan gehecht wordt. Je moet laten zien dat je zorgvuldig gekeken hebt. En dat is hier niet het geval, nu er redelijk dichtbij passend werk is.”
„Als het ontslag onterecht blijkt, kun je als werknemer twee dingen doen. Terug in dienst of om een billijke vergoeding vragen. Deze vrouw wilde echt terug en dat is volledig gehonoreerd. De organisatie moet haar weer in dienst nemen.”
Uitspraak: Rechtbank Rotterdam, 5 december 2025
ECLI:NL:RBROT:2025:14266
Deze rubriek belicht wekelijks rechterlijke uitspraken met economische gevolgen voor mensen of bedrijven
Het laatste nieuws en de beste stukken over de mooiste havenstad die er is
Source: NRC