Oud en nieuw vier je in ‘Le Constel’, zoals de wijn- en loungebar in het Zwitserse Crans-Montana kortweg wordt genoemd. Maar in de nieuwjaarsnacht gaat het er gruwelijk mis. Zeker veertig vooral jonge feestvierders komen om, tientallen raken zwaar gewond en verbrand.
is nieuwsverslaggever van de Volkskrant.
Het is 1.15 uur in de nieuwjaarsnacht en voor de deur van lounge- en wijnbar Le Constellation heeft zich al een flinke rij wachtenden gevormd. De 19-jarige Oscar is een van de vele tieners die niets liever willen dan feestvieren in de kelder van ‘Le Constel’, zoals de hotspot in het Zwitserse wintersportoord Crans-Montana kortweg wordt genoemd.
Zij die het al eens meemaakten weten: in Le Constel moet je zijn om het nieuwe jaar in te luiden. Wie de met een rode loper beklede trap afdaalt en een cocktail bestelt aan de neonverlichte stenen bar onder het lage houten plafond, waant zich in hemelse sferen. De champagne vloeit er rijkelijk, de sfeer is uitzinnig, het publiek overwegend jong. ‘De beste plek om oud en nieuw te vieren. Jammer genoeg herinner me ik er niet veel van omdat ik zo dronken was’, schrijft Camilla in een recensie op Tripadvisor in januari 2024.
Zover komt Oscar donderdag niet. Een beveiliger weigert hem en zijn vrienden: de zaak zit vol. Oscar probeert nog via een zijdeur binnen te komen, maar een vriend die de code denkt te kennen is hem vergeten. Ze druipen daarom gedesillusioneerd af, zal hij later aan de krant Blick vertellen. Daardoor ontkomen ze aan wat bondspresident Guy Parmelin een van de grootste rampen uit de Zwitserse geschiedenis zal noemen.
Twitter bericht wordt geladen...
Wat precies de vlammenzee veroorzaakt die kort voor 1.30 uur in de kelder van de bar ontstaat, is nog onduidelijk. Volgens ooggetuigen en nog ongeverifieerde beelden in Zwitserse media gaat het mis als een serveerster op de schouders van een collega klimt, met in haar hand twee flessen champagne met vuurwerk erin. Die manier van serveren lijkt een goed gebruik in Le Constellation: op een oud promofimpje gaan eveneens champagneflessen met vuurwerk rond.
Het vuurwerk van de serveerster – het lijken ijsfonteinen – komt in aanraking met de geluiddempende bedekking aan het plafond. De schuimplaten vatten meteen vlam, waarop iets ontstaat dat in brandweerjargon een ‘flashover’ heet: door verbranding van gassen en dampen staat een ruimte in een mum van tijd volledig in brand.
De 19-jarige Zwitserse vrienden Axel en Nathan horen hoe er ‘brand, brand, brand’ wordt geroepen. Axel denkt nog aan een grap, maar moet al snel naar adem happen door de grote zwarte rookwolk die de ruimte vult.
Binnen een paar seconden staat het plafond in lichterlaaie. Twee minuten later is het al naar beneden gekomen, vertellen de Franse vriendinnen Emma en Albane aan de Franse zender BFMTV.
Feestvierders proberen aan de vuurzee te ontkomen, maar de enige uitweg is de trap naar boven. In de opstopping die daar ontstaat, klimmen mensen over elkaar heen en vallen er gewonden. Axel en Nathan geven het op en proberen zich achter een tafel te verstoppen. Het lukt ze te ontsnappen door met een tafel een raam in te slaan. Anderen hebben dat geluk niet.
Omwonenden schrikken op van het gegil dat weerklinkt op straat en dat door merg en been gaat. Ze zien hoe zwaar verbrande feestvierders, vaak nog tieners, liggend op straat worden verzorgd door toegesnelde hulpverleners. Een van hen die er als eerste is, de 32-jarige Léandre, begint bezoekers die nog bij bewustzijn zijn uit de bar te trekken. Aan Zwitserse media vertelt hij hoe hij mensen levend ziet verbranden.
Een Belg uit Gent die met zijn gezin tegenover de bar in een appartement verblijft, doet een huiveringwekkende getuigenis bij VTM Nieuws. Hij ziet mensen die volledig in hun gezicht zijn verbrand, net als mensen die hun handen zijn verloren.
Voor zijn ogen worden slachtoffers op straat geopereerd, terwijl vanuit omliggende kantons ambulances komen aangesneld. Hoewel de eerste hulpverleners binnen een paar minuten ter plaatse zijn, helpt de ligging van Crans-Montana niet: vanaf het dal duurt het een half uur om boven te komen. Volgens Edmond moeten de hulpverleners daardoor kiezen wie er het ergst aan toe is, en wie er moet wachten op behandeling.
Zeker veertig bezoekers van de bar komen om; 115 raken gewond, waarvan een groot deel ernstige brandwonden oploopt. Het voor zover bekend jongste dodelijke slachtoffer is 16.
Een internationaal publiek blijkt in de vuurzee te zijn beland: behalve Zwitserland laten ook Frankrijk en Italië weten landgenoten te vermissen. Een talentvolle golfer uit Italië komt om, een voetbaltalent van het Franse FC Metz raakt zwaargewond. Voor zover bekend zijn er geen Nederlanders onder de slachtoffers.
Ouders die hun kinderen niet meer kunnen bereiken, snellen naar de rampplek. Op sociale media smeken ze om hulp, zoekend naar tekenen van leven. Het identificeren van de slachtoffers – dat vooral gebeurt met behulp van dna en gebitten – kan nog dagen duren, laat het hoofd van de regering van het kanton Wallis weten. ‘De informatie is zo verschrikkelijk en gevoelig dat we nog niets tegen families kunnen zeggen totdat we 100 procent zeker zijn’, zegt Mathias Reynard.
Onderzoek moet uitwijzen hoe de brand ontstond. Voor een antwoord op de schuldvraag is het volgens de autoriteiten nog te vroeg. Er zijn nog geen verdachten in beeld, laat de Zwitserse justitie kort na de ramp weten.
De 30-jarige Laurent, die vaak in de bar kwam sinds hij de gerenommeerde internationale school in Crans-Montana volgde, stelt in Blick dat regels niet de hoogste prioriteit hadden in ‘Le Constel’. ‘Je kon er binnen roken, je kon eigenlijk alles doen wat je wilde. Het kwam op mij over alsof de eigenaren elke keer weer een oogje toeknepen.’
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Wilt u belangrijke informatie delen?
Mail naar tips@volkskrant.nl of kijk op onze tippagina.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant