Het Zwitserse skidorp Crans-Montana is in diepe rouw na de cafébrand waarbij tijdens de jaarwisseling zo’n veertig vooral jonge bezoekers om het leven kwamen. Wie de slachtoffers zijn, is nog onduidelijk. ‘Ik hoop dat ze in het ziekenhuis ligt.’
doet verslag vanuit Crans-Montana in Zwitserland.
Met een bosje roze tulpen in zijn handen loopt Rayane Pralong (17) donderdagavond zoekend rond bij het rood-witte politielint in het centrum van het Zwitserse skidorp Crans-Montana. Waar kan hij ze neerleggen nu de weg naar de bar Le Constellation afgezet is? Dan wijst een agent naar een plek waar hij en al die andere tieners en twintigers hun bloemen, kaarsen en knuffels achterlaten, schuin tegenover de kaviaarwinkel.
De bar die tijdens de jaarwisseling in een hel veranderde is met witte schermen aan het zicht onttrokken, maar die nemen de vage brandlucht niet weg. Nadat er om half twee ’s nachts een uitslaande brand was uitgebroken, kwamen hier zo’n veertig mensen om. Er raakten er meer dan honderd gewond. De veelal jonge bezoekers, zowel toeristen als locals, konden maar één kant op.
‘We waren op andere vrienden aan het wachten om naar binnen te gaan’, zegt Pralong. ‘We gingen dus maar even een biertje drinken in een bar ertegenover. Toen zagen we ineens de vlammen.’
‘We hebben geluk gehad’, zegt zijn vriend Jonas Bonvin, net als Pralong afkomstig uit het dorp. Le Constellation was ‘niet goedkoop’, zeggen ze, zeker niet met de jaarwisseling, maar ja, niets is goedkoop in dit wintersportdorp. Er lopen mensen met bontmutsen en goed ingepakte kleine hondjes rond. Een rijtje stalen, rode platen in de vorm van een Ferrari is een van de centrale standbeelden.
Le Constellation was in elk geval niet al te pretentieus, met hiphop, waterpijpen en een lekker drukke dansvloer. Driehonderd man zouden er maximaal in mogen, maar volgens Pralong waren er ‘zeker vijftig’ kaartjes meer verkocht. ‘Het is een nacht waarin je geld kunt verdienen.’
De eigenaren, een Frans stel van rond de 40 dat de bar al decennia uitbaat en nog een hamburgertent en een ‘Corsicaanse’ herberg in het gebied heeft, waren de dag na de ramp niet in de buurt. De eigenaresse zou zelf ook gewond zijn geraakt.
Vier meisjes komen teruglopen van het geïmproviseerde monument. ‘Mijn vriendin was daarbinnen’, zegt Elea (16), uit het naburige Sierre. ‘Ik hoop dat ze in het ziekenhuis ligt.’
De identiteit van de doden is op dat moment nog niet bekendgemaakt. De gewonden zijn naar gespecialiseerde brandwondenziekenhuizen gevlogen, verspreid over Zwitserland. Sommige Italianen zijn naar Italië gebracht, enkele Fransen naar Frankrijk. Niet iedereen weet wie waar is.
Audrey Schmidt (22), een Zwitserse die hier in het dorp als verkoopster werkt, heeft vrienden die gewond zijn geraakt. Ze heeft van vrienden gehoord wat er is gebeurd in de kelder van Le Constellation. Een barman zou een serveerster op zijn schouders hebben getild. Die zou op haar beurt een champagnefles boven haar hoofd hebben gehouden, met vuurwerk erin.
Volgens bezoekers van de bar zat er zwart materiaal tegen het plafond om het geluid te dempen. Dat, of iets anders, zou zo snel vlam hebben gevat dat veel getuigen van een explosie spreken. Mogelijk was er sprake van wat de brandweer ‘vlamoverslag’ noemt, waarbij een gas- of damplaag ontstaat die in één keer ontbrandt.
Het drama doet denken aan de brand in het Volendamse café ’t Hemeltje, waarbij tijdens de jaarwisseling van 2000/2001 veertien bezoekers omkwamen.
Volgens Faiçal Hamrouni (27), hotelreceptionist en vriend van Schmidt, was er slechts een enkele, taps toelopende trap vanuit de brandende kelder naar boven. Op foto’s van het etablissement telt die trap achttien treden. De rode loper ligt er uitnodigend bij.
Sommige bezoekers wisten via de trap te ontkomen nadat ze de rook zagen. Anderen kwamen al snel in het gedrang. Tegen een verslaggever van persbureau Reuters zei een 17-jarige jongen dat hij met een tafel een van de perspex ruiten insloeg om te ontsnappen. Andere bezoekers vatten vlam. Sommige getuigen vertellen hoe gruwelijk dat was om te zien. Sommigen vragen beleefd of ze ook niets mogen zeggen.
Omstanders legden jassen over de slachtoffers die naar buiten wisten te komen, soms zonder kleren. Ook Pralong probeerde te helpen. ‘Ik heb de telefoon aangenomen van iemand die zelf niet meer kon praten. Ik heb geprobeerd de ouders gerust te stellen.’
Die nacht arriveerden hulpverleners al binnen twee minuten. Brandweermannen sloegen aan de achterkant ramen in om de rook te laten ontsnappen. Er waren veertig ambulances en tien helikopters bij de operatie betrokken.
Donderdagavond zijn de straten nagenoeg verlaten. De meeste bars en restaurants zijn gesloten. De feestverlichting in de denneboompjes voelt misplaatst. Het enige leven op straat heeft met de dood te maken.
Een man ondersteunt een dame met bontmuts. Ze lopen langzaam van de kaarsjes weg. Ze stoppen even als ze de vraag krijgen of ze iemand kenden in Le Constellation. ‘Mijn dochter is dood’, zegt de vrouw. De man drukt haar tegen zich aan, dan lopen ze de donkere straat in. Er valt niets meer te zeggen.
Luister hieronder naar onze podcast de Volkskrant Elke Dag. Kijk voor al onze podcasts op volkskrant.nl/podcasts.
Geselecteerd door de redactie
Source: Volkskrant